Flugfélagið easyJet hefur breytt mæligrindum fyrir handfarangur á Gatwick-flugvelli í London eftir að Aðalsteinn Svan Hjelm kærði félagið fyrir að rukka hann aukalega fyrir tösku. Þar sem Aðalsteinn hafði ferðast með töskuna víða án vandræða ákvað hann að borga en sætta sig ekki við rukkunina. Við tóku kvartanir, tölvusamskipti og kvartanir sem enduðu með að flugfélagið bað Aðalstein afsökunar, endurgreiddi honum og breytti farangursgrindunum eins og áður sagði.
Í færslu þar sem Aðalsteinn rekur atvikið veltir hann fyrir sér hvað margir hafi verið látnir greiða og bendir á að slík rukkun fyrir aukagjöld hlaupi á milljörðum í rekstri flugfélaga og undirverktaka þeirra.
Fjölskyldan var á ferðalagi í Grikklandi í maí síðastliðnum, sem Aðalsteinn segir hafa verið yndislega ferð.
Við hlið Easyjet á Gatwick voru þau stöðvuð og beðin um að setja handfarangurstöskurnar sínar í málmgrind „sem á að staðfesta hvort þær uppfylli 45 cm regluna hjá easyJet. Ekkert óeðlilegt við það í sjálfu sér. Ég var með Samsonite handfarangurstösku sem er merkt „easyJet Verified“ og hef ferðast með hana vítt og breitt um heiminn án vandræða. Einhverra hluta vegna passaði taskan allt í einu ekki í grindina. Ég benti starfsfólkinu kurteislega á að eitthvað hlyti að vera athugavert þar sem ég hefði aldrei áður lent í þessu með sömu tösku. Svarið var frekar einfalt: „If it does not fit, you pay!““
Aðalsteinn segist hafa mótmælt greiðslunni en þrátt fyrir það og tuð af hans hálfu og fleiri farþega sem urðu vitni að atvikinu endaði með að hann þurfti að greiða um 16.000 krónur í aukagjald fyrir tvær handfarangurstöskur.
Aðalsteinn var ekki sáttur: „Ég hef ferðast með þessa tösku í fjölda ferða án athugasemda og fannst framkoma starfsfólksins óvenju ákveðin. Ég tók því myndir af öllu og hóf daginn eftir formlegt kæruferli hjá easyJet.“
Það skilaði engu og Aðalsteinn sneri sér næst að Gatwick-flugvelli sem hann segir ekki hafa getað eða viljað aðhafast vegna málsins.
„Að lokum fór málið til Aviation ADR, sem á að heita óháður úrskurðaraðili í svona málum. Á öllum stigum var kröfunni minni hafnað um sanngjarna meðferð og á engum tímapunkti var gripið til þess einfalda úrræðis að mæla málmgrindina með óháðum hætti. Mér fannst það vægast sagt undarlegt og var ekki tilbúinn að kyngja þessu.“
Bendir á að flugfélög og undirverktakar græða milljarða á greiðslu aukagjalda
Aðalsteinn segist því hafa skoðað málið betur og bendir á nokkrar greinar þar sem aðrir farþegar lýsa sömu reynslu. Segir hann að samkvæmt þeim fréttum sé ljóst að easyJet hefur útvistað þessari þjónustu til verktaka. „Þar kemur jafnframt fram að farþegar greiði 48 GBP (um 8.100 kr.) fyrir hverja tösku sem er talin of stór. Af þeirri upphæð fær verktakinn samkvæmt sömu heimildum 2,50 GBP (um 420 kr.) fyrir hverja innheimtu. Ef þessar upplýsingar eru réttar skapast augljós fjárhagslegur hvati til að finna sem flestar töskur sem „passa ekki“.
Til að setja þetta í samhengi skulum við taka einfalt dæmi. EasyJet flýgur fjórum sinnum á dag frá Gatwick til Aþenu. Ef við gefum okkur að að meðaltali 30 farþegar í hverju flugi greiði 8.100 kr. í aukagjald vegna handfarangurs, gætu tekjurnar numið um 972.000 krónum á dag, eða rúmlega 355 milljónum króna á ári – frá þessari einu flugleið. Af þeirri upphæð myndu um 18,4 milljónir króna renna til verktakans samkvæmt framangreindum upplýsingum.
Til samanburðar rekur easyJet um 1.600 flug á dag um Evrópu. Ef sambærileg framkvæmd á sér stað á fleiri flugvöllum og hliðum er ljóst að um mjög háar fjárhæðir gæti verið að ræða. Þessir útreikningar eru að sjálfsögðu aðeins dæmi sem sýna hversu miklar tekjur geta orðið til ef slíkar innheimtur eru algengar.“
Aðalsteinn segir það enn athyglisverðara að „samkvæmt ársreikningi easyJet námu tekjur félagsins af aukagjöldum, svo sem handfarangri, sætavali, forgangsþjónustu og annarri viðbótarþjónustu, um 2,46 milljörðum breskra punda á síðasta fjárhagsári, eða um 413 milljörðum íslenskra króna. Það jafngildir um 30% af tekjum flugrekstrar félagsins. Það er því ljóst að aukagjöld eru ekki smávægilegur hluti af rekstrinum heldur afar mikilvæg tekjulind sem kemur meðal annars til vegna svona vinnubragða.“
Í gær fékk Aðalsteinn lokaúrskurð frá Aviation ADR, sem sá ekki ástæðu til að taka málið til frekari skoðunar og treysta einfaldlega á orð easyJet um að allt sé í þarna í himnalagi. Færsluna skrifaði Aðalsteinn fyrir hádegi mánudag og segir næsta skref að fara með málið fyrir dómstóla, en hann nenni hreinlega ekki að eyða meiri tíma í þetta en langaði að deila þessari reynslu sinni sem víti til varnaðar.
Ráðleggur hann því farþegum sem ferðast með handfarangur að taka með sér málband. Segir hann að eftir þessa reynslu sé ekki lengur hægt að treysta easyJet aftur né jafnvel öðrum flugfélögum og að tekið sé á svona málum af sanngirni og heiðarleika.
„Kannski er það bara svona sem þessi lággjaldaflugfélög ná að halda verðinu á flugmiðanum niðri og ná svo inn aurunum með klækjabrögðum líkt og við Inga okkar lentum hér því miður í.“
Tekur Aðalsteinn fram að öll tæki sem vinnuveitandi hans Marel framleiðir og selur og notuð eru til viðskipta eftir vigt, verði ð vera löggilt og reglulega vottuð af hinu opinbera til að tryggja sanngjarna verðlagningu. „Sambærilegar kröfur virðast hins vegar ekki gilda um mælibúnað flugfélaga sem þýðir í raun að flugfélög geta hagað sér þarna sem þeim sýnist og halað inn milljónunum á dag án nokkurra afskipta frá eftirlitsstofnunum. Það finnst mér, að minnsta kosti, umhugsunarefni.“
Fullnaðarsigur!
Aðalsteinn segir að eftir að honum barst svarið frá Aviation ADR hafi hann ákveðið að gera eina lokatilraun með því að senda tölvupóst á nokkra af helstu stjórnendum easyJet, með netföng sem ég hafði komist yfir, og tölvupóstinum var svarað seinnipartinn í gær.
„Þar viðurkennir easyJet að eftir rannsókn sem flugfélagið segist hafa hrint af stað, væntanlega í kjölfar kærunnar frá mér, hafi verið ákveðið að fjarlægja allar stálplötur úr umræddum farangursgrindum á Gatwick. Ég mun fá gjaldið að fullu endurgreitt og beðist hefur verið afsökunar á því sem gerðist. Núna í kjölfarið sendi ég svo easyJet þakkarpóst fyrir að hafa loksins brugðist við og leiðrétt það sem ég tel augljós mistök, eftir marga mánuði af samskiptum og kæruferlum af ýmsum toga.“
Aðalsteinn segist í þakkarpósti sínum hafa spurt um leið „hvað stæði til að gera varðandi alla hina farþegana sem kunna að hafa greitt sambærileg gjöld á meðan þessar stálplötur voru enn í notkun undanfarna mánuði. Það verður mjög áhugavert að sjá hvernig easyJet bregst við þeirri spurningu, nú þegar flugfélagið hefur viðurkennt mistök og gripið til úrbóta.“
Aðalsteinn segir niðurstöðuna kláran sigur fyrir sig. Málinu er þó ekki lokið að hansmati. Hann ætlar að senda öll gögn áfram til neytendasamtaka í Bretlandi og nokkurra vel valinna fjölmiðla þar í landi, „enda tel ég mikilvægt að upplýsa hvort fleiri farþegar hafi orðið fyrir sambærilegri meðferð. Þar verður eitthvað fjaðrafokið skal ég segja ykkur ef ég þekki Englendingana rétt! Réttlætið sigrar semsagt alltaf að lokum, kæru vinir!!“
„Hér er umrætt svar frá easyJet, sem er í raun kostulegt í ljósi alls þess sem á undan er gengið.“
