Ein þeirra sem lentu í slíku svindli er uppistandarinn Ankita Shrivastav frá Mumbai á Indlandi. Hún greindi nýlega frá reynslu sinni opinberlega, meðal annars í grínatriði sem hún flutti á uppistandi í apríl síðastliðnum.
Atvikið hófst þegar maður sem sagðist starfa fyrir FedEx hafði samband við hana og sagði að lögregla hefði fundið fíkniefni í sendingu sem hún hefði sent til Íraks. Shrivastav var síðan sett í myndsímtal við tvo menn í lögreglubúningum sem sögðust þurfa að staðfesta auðkenni hennar.
Í átta klukkustundir var fylgst með henni í gegnum fartölvu hennar. Hún mátti hvorki slökkva á myndavél sinni né tala við aðra á meðan mennirnir spurðu hana út í bankareikninga, millifærslur og persónuleg málefni. Þeir ítrekuðu jafnframt að hún gæti átt yfir höfði sér refsingu ef hún sýndi ekki samvinnu.
Shrivastav segir að andlegt álag hafi verið gríðarlegt og hún hati óttast það versta. Hún samþykkti að lokum millifærslu upp á um 900 þúsund rúpíur, jafnvirði rúmlega 1,2 milljóna íslenskra króna, áður en hún áttaði sig á því að um skipulagt netsvindl væri að ræða.
„Fólk spurði mig hvernig menntuð kona gæti fallið fyrir þessu. Það er spurning sem ég hef sjálf spurt mig aftur og aftur,“ sagði hún í viðtali við BBC sem fjallaði um mál hennar.
Samkvæmt nýrri skýrslu indversku stofnunarinnar NCRB fjölgaði netglæpum í landinu um nærri 18 prósent milli áranna 2023 og 2024. Talið er að Indverjar hafi tapað meira en 220 milljörðum rúpía í stafrænu svindli á tímabilinu.
Árið 2024 voru rúmlega 101 þúsund netglæpir skráðir í landinu, sem er nærri 50 prósenta aukning frá árinu 2021.
Svokallaðar „stafrænar handtökur“ líkt og Shrivastav lenti í eru meðal algengustu netsvikanna. Þar nýta svindlarar sér ótta fólks við yfirvöld með því að falsa auðkenni lögreglu eða ríkisstarfsmanna og halda fórnarlömbum föngnum í myndsímtölum á meðan þau eru beitt sálrænum þrýstingi til að millifæra fé.
Tæknivæðing á Indlandi hefur verið hröð á síðustu árum og er nú talið að yfir 86% heimila í landinu sé nettengd. Þetta hafa svindlarar nýtt sér til að herja á fólk sem kannski er ekki mjög upplýst um þær hættur sem geta leynst á netinu.
Blaðamaðurinn Soumya Gupta, höfundur bókarinnar Bharat Bluff, segir að svindlið byggi fyrst og fremst á sálfræði fremur en tækni.
„Svindlarar leika á ótta og tilfinningar fólks. Þegar fólk er komið inn í slíkar aðstæður veit það oft ekki hvernig það á að komast út úr þeim,“ segir Gupta.
Indversk stjórnvöld hafa reynt að bregðast við vandanum með auknu samstarfi lögreglu, banka og netöryggisyfirvalda. Árið 2020 var sérstök miðstöð gegn netglæpum stofnuð og yfirvöld hafa einnig sett á laggirnar neyðarsíma og tilkynningagáttir fyrir fórnarlömb netsvika.
Innanríkisráðherra Indlands, Amit Shah, tilkynnti nýlega að unnið væri að notkun gervigreindar til að greina svokallaða „mule accounts“, það er bankareikninga sem glæpamenn nota til að flytja og fela illa fengið fé.
Þrátt fyrir aðgerðir bendir margt til þess að netglæpum í landinu sé enn að fjölga og að baráttan gegn sífellt þróaðri svikastarfsemi verði eitt stærsta verkefni indverskra yfirvalda á næstu árum.
