Forsvarsmenn Hvals hf krefjast þess að afnumdar verði lagabreytingar um að banna notkun hvalkjöts í dýrafóður. Segja þeir reglurnar vera gullhúðun og vilja fá að reifa málið á þingfundi.
Þetta kemur fram í umsögn Hvals hf um frumvarp um stofnun atvinnuveganna. Það er sameiningu Fiskistofu, Matvælastofnunar og Verðlagsstofu skiptaverðs.
Í umsögninni er áformum löggjafans um að efla stjórnsýsluna og styrkja faglegar stoðir eftirlits fagnað. Meðal annars að búið verði svo um hnútana að einstaklingar annist ekki í senn rannsókn mála og ákvörðun viðurlaga, skerpt verði á gjaldtökuheimildum vegna efnagreininga og að settar verði sérstakar reglur um afgreiðsluhraða mála.
Þá segir að fyrst verið sé að hrófla við lögum um eftirlit með fóðri, áburði og sáðvöru verði lagabreytingar frá árinu 2024 teknar til baka. Telur Hvalur hf að um gullhúðun á Evrópureglum sé að ræða, það er að gengið hafi verið lengra við innleiðinguna hér en efni hafi staðið til.
„Alþingi ákvað, að virðist haldandi að slíkt leiddi af skuldbindingum íslenska ríkisins samkvæmt EES-samningnum sem er ekki raunin, að óheimilt væri að nota afurðir sem koma af sjávarspendýrum eða aukaafurðum þeirra til fóðurgerðar,“ segir í umsögninni.
Leggur Hvalur hf til breytingu á frumvarpstexta þar sem myndi meðal annars segja:
„Heimilt er að nota dýraprótein sem unnin eru úr aukaafurðum lagardýra og sjávarspendýra sem fóður eða til fóðurgerðar fyrir öll dýr.“
Telur Hvalur hf að löggjafinn hafi misskilið þjóðréttarlegar skuldbindingar íslenska ríkisins hvað þetta mál varðar. Í tvígang hafi Hvalur hf óskað eftir frekari skýringar hér, þar er með erindum til atvinnuvegaráðuneytisins þann 1. október árið 2025 og 18. apríl árið 2026. Engin svör hafi hins vegar borist. Óskar fyrirtækið eftir því að mæta fyrir þingnefnd og reifa málið og áðurnefnd sjónarmið.
Eins og greint hefur verið frá í fjölmiðlum á undanförnum árum þá hefur markaðurinn fyrir hvalkjöt til manneldis minnkað í sífellu. Meðal annars í Japan, einu helsta hvalveiðilandi heims, þar sem yngri kynslóðir líta helst ekki við hvalkjöti og stórmarkaðir vilja oft ekki selja það. Hafa því verið opnaðar sérstakar verslanir sem selja hvalkjöt, en það eru einkum eldri kynslóðir Japana sem borða það.
Dýr hins vegar ráða ekki hvað þau éta. Hafa hvalveiðimenn í auknum mæli reynt að koma hvalkjöti að í framleiðslu dýrafóðurs, svo sem hundafóðurs, jafn vel þó að ekki fáist jafn gott verð fyrir það og fyrir kjöt til manneldis.
