Þingvallanefnd vill ekki gefa hópi fræða- og kvikmyndagerðarfólks leyfi til að grafa upp jarðneskar leifar Jónasar Hallgrímssonar og taka úr því DNA-sýni nema að fyrir liggi dómsúrskurður. Til stendur að gera heimildarmynd þar sem sýnatakan kemur við sögu.
Fjallað er um málið á Mbl en þar er vísað í fundargerð Þingvallanefndar, að umsókninni um að grafa upp beinin eru Elín Hirst, fjölmiðlakona og Páll Valsson sem á sínum tíma skrifaði ævisögu Jónasar Hallgrímssonar. Þarna eru einnig í flokki Kári Stefánsson læknir, Kristján Valur Ingólfsson fyrrverandi vígslubiskup, Agnar Helgason líffræðilegur mannfræðingur og Lárus Jónsson og Halldór Hilmisson kvikmyndaframleiðendur hjá Republik.
Gröf Jónasar er staðsett í þjóðargrafreitnum á Þingvöllum. Líkt og DV fjallaði um fyrr í dag vill Sigurður Helgi Pálmason, þingmaður Flokks fólksins og formaður Þingvallanefndar, að mótuð verði skýr framtíðarsýn og gefa honum það hlutverk sem honum var upphaflega ætlað.
Sjá frétt: Átti að verða Westminster Abbey Íslands: Staðan í dag segir mikið um hvernig það tókst til
Tilgangurinn með því að grafa upp bein Jónasar væri að skera úr um hvort beinin séu raunverulega hans. Jónas lést í Kaupmannahöfn 26. maí 1845 og var hann upphaflega grafinn í Assistenskirkjugarðinum, sem Björn Th. Björnsson listfræðingur kallaði Hjástoðakirkjugarð. Líkamsleifarnar voru svo fluttar til Íslands með Brúarfossi, við tóku deilur um hvar beinin áttu að vera staðsett en lokaniðurstaðan var að þeim yrði komið fyrir í þjóðargrafreitnum á Þingvöllum. Var Jónas lagður til hvílu við hátíðlega athöfn 16. nóvember 1946, á fæðingardegi skáldsins. Hér má sjá upptöku frá athöfninni 1947:
Í erindi hópsins segir að allt frá þeim tíma hafi verið uppi efasemdir um að líkamsleifarnar sem komu frá Danmörku árið 1946 séu raunverulega Jónasar. Sögur hafa verið um að líkamsleifarnar séu af dönskum bakara eða jafnvel slátrara. „Hópurinn sem stendur að kvikmyndaverkefninu um Jónas álítur að tími sé til kominn að eyða þessari óvissu og beita vísindalegum aðferðum til að komast að hinu rétta um beinin í þjóðargrafreitnum.“
Efasemdirnar hafa verið það miklar að finna má grein á Vísindavefnum um hvort nútímavísindi geti sagt til um hvort beinin séu hans. Þar segir að tiltölulega nýleg raðgreiningaraðferð, svokölluð haglabyssu-raðgreining hefur reynst vel við að skoða slíkt gamalt og mengað erfðaefni. Þannig væri hægt að ná sýni til að bera saman við ættingja Jónasar.
Margir hafa tekið til máls á samfélagsmiðlum um þessi áform, þar á meðal fjölmiðlamaðurinn Egill Helgason sem segir einfaldlega: „Nei, það held ég ekki.”
Guðmundur Andri Thorsson rithöfundur segir gott að fá úr því skorið en Egill er ekki sammála: „mér finnst þetta einmitt dálítið skemmtilegt svona. Allar sögurnar sem hafa spunnist í kringum þetta. Eiginlega orðið partur af okkar menningararfi.“
Þess má geta að þetta er ekki í fyrsta sinn sem Elín Hrist fjölmiðlakona grefur upp bein í tengslum við gerð heimildarmyndar. Eins og fjallað var um í DV á sínum tíma var Elín í fararbroddi hóps fræða- og kvikmyndargerðarmanna sem í október 1997 gróf upp bein fólks sem lést úr Spánsku veikinni. Var þá von um að finna veiruna sjálfa, frá 1918, í gröfum í Longyearbyen á Svalbarða.
