Það eru mikil tíðindi þegar Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttur ákveður að hverfa af vettvangi Alþingis; um sinn að minnsta kosti.
Ætla má að þingflokki, sem telur sig hafa efni á að missa þingmann af þessari stærðargráðu, finnist hann standa hugmyndafræðilega vel að vígi. En svo getur skýringin auðvitað verið allt önnur.
Fyrir skömmu hófu Þórdís Kolbrún og Dagur B. Eggertsson samstarf um nýtt hlaðvarp. Fyrir mér var ekkert eðlilegra en sjálfstæðiskona og jafnaðarmaður stofnuðu til rökræðna um utanríkismál Íslands.
Þegar ég rakst svo á færslu á samfélagsmiðli í kjölfar kynningar á þessu ágæta framtaki áttaði ég mig aftur á móti á hversu mikið pólitíska landslagið hefur breyst.
Þar lýsti stuðningsmaður Sjálfstæðisflokksins Þórdísi Kolbrúnu sem svikara fyrir það að eiga málefnaleg samtöl um utanríkismál við þingmann Samfylkingar.
Áður var það aðalsmerki sjálfstæðismanna að eiga málefnalegt samstarf við jafnaðarmenn um utanríkisstefnu Íslands. Nú er það sem áður var aðalsmerki orðið að svikamerki.
Þegar Ísland gekk í NATO var jafnaðarmaður forsætisráðherra en utanríkisráðherrann kom úr röðum sjálfstæðismanna og hafði forystu um framgang málsins. Framsókn var með.
Við inngönguna í EFTA sat sjálfstæðismaður í forsætisráðuneytinu en ráðherra jafnaðarmanna stýrði ráðuneyti utanríkisviðskipta og hafði forystu um framgang málsins. Framsókn sat hjá.
Loks þegar samningar náðust um aðild Íslands að innri markaði Evrópusambandsins fóru sjálfstæðismenn með forystu í ríkisstjórn en utanríkisráðherra jafnaðarmanna leiddi málið til lykta. Framsókn klofnaði.
Þetta var hugmyndafræðileg samstaða yfir miðjuna í utanríkismálum. Í áratugi fólst hún í því að stíga ný skref til þéttari samvinnu bæði um varnar- og efnahagsmál til að tryggja þannig sem mest frelsi í viðskiptum og treysta samkeppnishæfni atvinnulífsins.
Þetta var kjarninn í sjálfstæðisstefnunni og virðist enn vera kjarninn í jafnaðarstefnunni.
Valgerður Sverrisdóttir fyrrum utanríkisráðherra Framsóknar sagði réttilega á sínum tíma að full aðild að Evrópusambandinu væri minna skref en stigið var með EES-samningnum.
Hugmyndafræðilega er þetta lokaskref beint framhald af þeirri utanríkisstefnu, sem fylgt hefur verið í hart nær áttatíu ár í breiðu samkomulagi kjósenda sjálfstæðismanna og jafnaðarmanna og stundum fleiri.
Hitt er í fyllsta máta eðlilegt að menn hafi ólíkar skoðanir á ýmsum praktískum álitaefnum í þessu lokaskrefi, þótt það samræmist grundvallarstefnunni, sem fylgt hefur verið.
Þetta endurspeglast vel í málflutningi Þórdísar Kolbrúnar og Dags B. Þau eru sammála um að það hafi orðið breytingar í alþjóðlegu umhverfi, sem Ísland verði að bregðast við.
Dagur B. vill taka lokaskrefið til fulls en Þórdís Kolbrún heldur því opnu hvort það eigi að gera nú eða taka fyrst minna skref í sömu átt. Bæði telja útilokað að Ísland haldi að sér höndum.
Þórdís Kolbrún hefur verið leiðtogi í langsamlega öflugasta kjördæmi Sjálfstæðisflokksins. Samt var hún komin í minni hluta í utanríkismálum. Það var til marks um klofning, sem nú er væntanlega úr sögunni.
Eftir brotthvarf Þórdísar Kolbrúnar byggir utanríkispólitík Sjálfstæðisflokksins alfarið á því að afneita þeim veruleika að Ísland stendur nú andspænis nýjum aðstæðum í alþjóðlegu samstarfi. Af því leiðir að forysta flokksins getur bara unnið með einangrunarhyggju flokkum lengst til vinstri eða lengst til hægri.
Það eru mikil umskipti frá þeim tíma þegar Sjálfstæðisflokkurinn var kjölfesta og einingarafl í samstarfi yfir miðjuna í hvert sinn sem þjóðin mætti breyttum tímum og nýjum tækifærum í alþjóðasamvinnu.
Nú fer Miðflokkurinn fyrir utanríkispólitískum popúlisma yst á jaðrinum til hægri. Hann fylgir MAGA-hreyfingunni í Bandaríkjunum og vill leysa upp Evrópusamstarfið eins og hún. Þar með yrði mikilvægasta efnahagssamstarf Íslands, EES-samningurinn, úr sögunni.
Miðflokkurinn styður árásir Bandaríkjanna á Evrópuvæng NATO og hefur fylgt óskiljanlegum stríðsrekstri þeirra í Miðausturlöndum, sem veldur efnahagslegum skaða á Íslandi eins og víða annars staðar.
Miðflokkurinn staðhæfir að leiðtogar bandalagsþjóða í NATO og á innri markaði Evrópusambandsins vilji brjóta niður fullveldi Íslands og stela auðlindum þess.
Þegar forsætisráðherra bauð forseta framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins, stærsta viðskiptasvæðis Íslendinga, til samtals hér heima var því líkt við launráð og undirferli, sem stappaði næst landráðum.
Og svo keppast nýir leiðtogar Sjálfstæðisflokksins við að yfirbjóða þessa utanríkispólitísku popúlistaumræðu lengst til hægri, sem gengur þvert á þær hugsjónir, sem áður lágu til grundvallar sjálfstæðisstefnunni og utanríkispólitískri samvinnu yfir miðjuna.
Þetta er gert með stöðugum upphrópunum, æsingi, útúrsnúningum og aðgerðum til að leiða umræðuna frá málefnalegum rökræðum eftir MAGA forskrift. Rökræður yfir miðjuna eru nú svik við þessa nýju aðferðafræði.
Þetta virkar eins og mynd af gervihnetti á sporbaug umhverfis stækkandi tungl Miðflokksins.
Þegar sjálfstæðismenn ásaka Þórdísi Kolbrúnu um svik af því að hún getur átt málefnalegt samtal við jafnaðarmann um utanríkismál má segja sem svo að nú sé hún Snorrabúð stekkur.
