fbpx
Laugardagur 18.apríl 2026
EyjanFastir pennar

Sigmundur Ernir skrifar: Hræðslan við fjölbreytileikann

Eyjan
Laugardaginn 18. apríl 2026 13:30

Fáni hinsegin fólks. Mynd:Getty

Ekki missa af Helstu tíðindum dagsins í pósthólfið þitt

Lesa nánar

Öfgafyllsta afturhaldið á Alþingi landsmanna er óttaslegið. Hræðsla þess við fjölbreytileikann í samfélaginu er svo yfirgengileg að leggja þarf sérstaka fæð á fána sem blakta við hún.

En auðvitað er þetta helst og mest til heimabrúks. Það þarf að næra áhyggjur innvígðra sem telja að sótt sé að gömlum gildum – og þar á meðal einsleitninni, en samfélagið sé raunar að verða alltof litríkt og umburðarlynt. Frjálslyndið sé að afbaka aldna siði og eðlilega þjóðrækni.

Eilítið minnir þetta á roskinn karlmann sem skrifari þessara orða hitti á almannafæri eitthvert árið, fáeinum dögum eftir að Hinsegin dagarnir höfðu verið haldnir hátíðlegir um borg og bæi landsins. Sá hefði ekkert á móti samkynhneigðu fólki. Annað væri það nú. En það væri bara orðið alltof sýnilegt. Það tröllriði samkomum landsmanna með slíkri fyrirferð og látum að venjulegur maður eins og hann, ætti erfitt með að sætta sig við sjálfumgleðina. Hann hefði alist upp við það að halda sér til hlés – og vera ekki að trana sér fram með þessum hætti. Það bæri að ganga hægt um gleðinnar dyr.

Og það er nefnilega það.

En enda þótt ótti öfgafyllsta afturhaldsins við litadýrðina í samfélaginu – og hvort heldur hún sést á hörundi fólks eða vilja þess til að vera það sjálft – megi heita hallærislegur í hópi vel flestra landsmanna sem trúir á frelsi einstaklingsins, er undirtónninn alvarlegur, svo ekki sé meira sagt.

Í hvert einasta skipti sem þjóðkjörnir fulltrúar á löggjafarsamkundu landsmanna taka niður fána fjölbreytileikans, situr einhver eftir í skoti sínu sem efast um að hann eigi erindi í samfélagið sem lifir og hrærist í kringum hann. Skilaboðin sem glymja á honum frá ráðsettum forystumönnum á æðstu samkundu þjóðarinnar eru nefnilega í þá veru að litirnir í kringum hann séu óæskilegir. Honum beri að breiða yfir þá. Ísland skuli vera fábreyttara en hann hafi áhuga á.

Og það sem þyngst á voginni vigtar; hann eigi að haga sér eins og hægrinu sýnist, því þar sé normið komið.

„Vandi okkar daga – og alls þorra fólks sem trúir á mannréttindi og sanngirni í samfélaginu – er að þessu hjáróma tali hefur heldur vaxið ásmegin.“

En nú er það svo að fánar af ýmsu tagi hafa verið dregnir við hún hér á landi til að sýna samstöðu með fólki sem hefur átt undir högg að sækja. Þeir eru látnir blakta til að bjóða það velkomið í samfélag manna, svo sem við margar skólastofnanir landsmanna þar sem ungmenni reyna að rata inn í framtíð sína eftir bestu vitund sinni. Og rétt eins og hvert annað þeirra, sem á von á opnum dyrum, á vegferð sinni um ungdómsárin, þráir það umfram allt að mæta skilningi og umburðarlyndi.

En því er alls ekki að heilsa í huga þeirra sem líta á bælt og bjagað samfélag sem það eina gamla og góða. Því til þess séu skáparnir að skilja fólkið að. Það megi vitaskuld vera til – og afturhaldið hafi ekkert á móti því – en það megi bara ekki vera svona áberandi.

Vandi okkar daga – og alls þorra fólks sem trúir á mannréttindi og sanngirni í samfélaginu – er að þessu hjáróma tali hefur heldur vaxið ásmegin. Og það sem meira er; kjaftavaðallinn sá arna vinnur að því að gera sig að venjubundinni orðræðu. Honum er jafnvel boðið í beina útsendingu í sjónvarpi allra landsmanna til að tala fyrir aðskilnaðarstefnunni, svo mjög sem öfgahyggjunni hefur vaxið ásmegin á síðustu misserum.

Normalíseringin er nefnilega komin á dugandi damp.

Þess vegna þarf að stíga niður fæti og standa í lappirnar. Hálfrar aldar baráttusögu fyrir réttindum hinsegin fólks á Íslandi, sem kostað hefur skömm og útskúfun, og raunar líf svo margra frá því grimmdin glóði mest, verður ekki pakkað saman í kassa og komið fyrir í Þjóðskjalasafni Íslands.

Hún snýst um raunverulegt líf – og samkennd – sem ber að verja í bráð og lengd.

Athugasemdir eru á ábyrgð þeirra sem þær skrá. DV áskilur sér þó rétt til að eyða ummælum sem metin verða sem ærumeiðandi eða ósæmileg. Smelltu hér til að tilkynna óviðeigandi athugasemdir.

Fleiri fréttir

Pennar

Mest lesið

Nýlegt

Rekinn korter í HM
EyjanFastir pennar
Fyrir 1 viku

Björn Jón skrifar: Sama ljóta blokkin um allt

Björn Jón skrifar: Sama ljóta blokkin um allt
EyjanFastir pennar
Fyrir 1 viku

Kolbrún Bergþórsdóttir skrifar: Óttinn við já-ið

Kolbrún Bergþórsdóttir skrifar: Óttinn við já-ið
EyjanFastir pennar
Fyrir 2 vikum

Nína Richter skrifar: Íslendingurinn og auto-exotisminn

Nína Richter skrifar: Íslendingurinn og auto-exotisminn
EyjanFastir pennar
Fyrir 2 vikum

Davíð Þór Björgvinsson: Sérlausnir eru sannarlega á borðinu – aðildarsamningar eru raunverulegir samningar – það þarf að semja um skilmála

Davíð Þór Björgvinsson: Sérlausnir eru sannarlega á borðinu – aðildarsamningar eru raunverulegir samningar – það þarf að semja um skilmála
EyjanFastir pennar
Fyrir 3 vikum

Óttar Guðmundsson skrifar: Hart er í heimi

Óttar Guðmundsson skrifar: Hart er í heimi
EyjanFastir pennar
Fyrir 3 vikum

Nína Richter skrifar: Þegar ég fékk lélega einkunn

Nína Richter skrifar: Þegar ég fékk lélega einkunn
EyjanFastir pennar
Fyrir 3 vikum

Jón Gnarr skrifar: Frelsi

Jón Gnarr skrifar: Frelsi
EyjanFastir pennar
Fyrir 4 vikum

Sigmundur Ernir skrifar: Svona eykst sjálfstæði Íslands með ESB-aðild

Sigmundur Ernir skrifar: Svona eykst sjálfstæði Íslands með ESB-aðild