Hæstiréttur hefur staðfest 18 ára fangelsisdóm yfir móður um fimmtugt sem varð sex ára syni sínum að bana og reyndi að bana 11 ára bróður hans á heimili þeirra við Nýbýlaveg í Kópavogi.
Móðirin hafði áfrýjað dómi Landsréttar og taldi hann bersýnilega rangan og að málsmeðferð hefði verið ábótavant. Hvorki hafi verið tekið nægilegt tillit til andlegs ástands hennar á verknaðarstund, en hún glímir við geðræn vandamál, né til refsimildandi þátta sem komi fram í matsgerðum og vitnisburðum matsmanna fyrir dómi.
Í beiðni um áfrýjunarleyfi kom fram að verjandi móðurinnar hefði verið stöðvaður af dómurum þegar hann vildi spyrja matsmenn spurninga til að upplýsa hvað það væri í fari konunnar sem leiddi til harmleiksins. Hæstiréttur samþykkti að taka málið fyrir þar sem það kynni að hafa verulega almenna þýðingu.
Nú liggur niðurstaðan fyrir en Hæstiréttur kvað upp dóm sinn í dag.
Móðirin varð syni sínum að bana með því að setja kodda yfir vit hans þar sem hann lá sofandi í sófa. Hún þrýsti á koddann með báðum höndum og linaði ekki tökin fyrr en hún varð þess áskynja að drengurinn var látinn. Síðan fór hún inn í svefnherbergi þar sem eldri sonur hennar lá sofandi á maganum og reyndi að svipta hann lífi með því að taka fyrir vit hans með annarri hendi og í hnakka hans með hinni og þannig þrýst andliti hans niður í rúmið svo hann gæti ekki andað. Drengurinn vaknaði við atlöguna og náði að losa sig úr takinu.
Móðirin játaði sök í málinu en bar því við að hafa verið ósakhæf á verknaðarstund. Hún hafi verið sannfærð um að hún væri dauðvona vegna krabbameins og vildi ekki skilja synina eftir eina í þessum hræðilega heimi.
Hæstiréttur rakti að samkvæmt matsgerð ætti móðirin enga fyrri sögu um alvarlegan geðrænan vanda sem hafi leitt til innlagnar á spítala eða lyfjameðferðar hér á landi. Hún uppfyllti í viðtölum greiningarskilmerki fyrir þunglyndi með geðrofseinkennum og hafði margsinnis leitað til lækna vegna líkamlegra einkenna og hræðst um að hún glímdi við krabbamein. Hún var nýskilin, undir miklu álagi og óttaðist um framtíð sona sinna ef hún félli frá. Hún taldi betra fyrir þá að deyja heldur en að þurfa að þjást í þessum heimi án hennar.
Matsmaður tók fram að móðirin gerði sér grein fyrir því að hún væri að breyta rangt þegar hún myrti son sinn og væri ekki ófær um að bera ábyrgð á gjörðum sínum eða stjórna gerðum sínum. Hún væri þó haldin alvarlegu þunglyndi með geðrofseinkennum sem hefði áhrif á hegðun hennar, dómgreind og ákvarðanatöku. Ekkert benti til þess að refsing myndi ekki bera árangur.
Samkvæmt yfirmatsgerð voru greinilega einkenni þunglyndis til staðar mánuðinn fyrir harmleikinn. Konan var sannfærð um að hún væri að deyja úr krabbameini. Heimurinn væri hættulegur staður og hún gæti ekki skilið syni sína eftir eina. Niðurstaða yfirmatsgerðar var að konan hefði verið sakhæf á verknaðarstundu en að hún þyrfti gríðarlegan stuðning, færnisþjálfun og sérhæfða geðmeðferð til að geta verið í fangelsi.
Hæstiréttur taldi að engin ástæða hefði verið til að fá nýtt mat fyrir Landsrétti enda hafi matsbeiðni verið sett fram orðrétt á sama veg og þær sem áður höfðu farið fram. Undir- og yfirmatsgerð voru samhljóða um að móðirin hafi í umrætt sinn verið sakhæf. Ekkert benti til þess að refsing geti ekki borið árangur og tók Hæstiréttur sérstaklega fram að fangar í afplánun eiga rétt á heilbrigðisþjónustu.
Hæstiréttur tók fram að við ákvörðun refsingar þurfi að hafa í huga andleg veikindi móðurinnar og fjölþættan félagslegan vanda. Slá megi því á föstu að örvænting hennar vegna bágrar stöðu hafi verið mikil. Hins vegar þurfi að horfa til þess að hún réðst gegn barnungum syni sínum þar sem hann lá sofandi og barnarlaus á heimili sínu og átti sér einskis ills von. Í kjölfarið reyndi hún það sama gagnvart eldri syninum. Því taldi Hæstiréttur að 18 ára fangelsi væri hæfilegt og staðfesti niðurstöðu Landsréttar.
Einn dómari, Skúli Magnússon, skilaði sératkvæði, en hann var ósammála meirihluta dómenda um að sú geðheilbrigðisþjónusta sem móðirin á rétt til í fangelsi hafi þýðingu við mat á því hvort refsing geti borið árangur. Skúli taldi að leggja þyrfti til grundvallar að þessa örlagaríku nótt hafi móðirin verið haldin djúpstæðri örvæntingu. Heimurinn hennar hafi hrunið. Hún hafi á verknaðarstundu að einhverju leyti haft skerta getu til að átta sig á raunverulegu eðli og afleiðingum gjörða sinna. Taldi Skúli hæfilegt að dæma móðurina í 15 ára fangelsi.
