En hvað vitum við um þær? Það eru margar mýtur á sveimi um rottur, sumar þeirra eru sannar en aðrar ekki.
TV2 leitaði til Ann-Charlotte Heiberg, sem er einn fremsti sérfræðingur Dana í öllu því er varðar rottur, og fékk hana til að gera lista yfir 10 algengar mýtur um rottur og hvað er satt og rétt.
Rottur þrífast bara á skítugum stöðum – Það er satt að rottur þrífast þar sem er auðvelt aðgengi að vatni, mat og felustöðum. Þetta á til dæmis við um sorphauga. En rottur geta einnig þrifist í hreinum húsum, vel við höldnum görðum eða hlöðum eða geymsluhúsnæði. Hreinlæti er gott og hjálpar til við að halda rottum fjarri en er ekki trygging fyrir að þær komi sér ekki fyrir.
Rottur eru árásargjarnar og ráðast á fólk – Við höfum öll heyrt dramatískar sögur um rottur sem bíta sofandi börn eða ráðast á fólk í dimmum húsasundum. En það er ákveðin huggun í því að vita að þetta gerist afskaplega sjaldan. Rottur eru varkár dýr sem gera nánast allt til að forðast að lenda í samstuði við fólk. Þær bíta bara ef þær eru króaðar af í horni eða finnst sér ógnað. Fagfólk veit að það á alltaf að tryggja lifandi rottu flóttaleið af því að hún vill frekar flýja en berjast.
Allar rottur bera banvæna sjúkdóma með sér – Þrátt fyrir að rottur geti borið sjúkdóma á borð við rottuveiki, salmonellu og hantaveiru, þá eru alls ekki allar rottur smitaðar. Mesta hættan, sem stafar af rottum í dag, er að mengunin sem kemur úr þvagi þeirra eða saur, sem sagt ekki frá biti þeirra.
Beinin í rottum geta gefið eftir þannig að þær geta troðið sér inn alls staðar – Þetta er ekki satt. Rottur geta ekki brotið beinin í sér saman. En líkami þeirra er mjög sveigjanlegur og þær geta troðið sér í gegnum rifur sem eru aðeins 20 millimetrar.
Rottur fjölga sér stjórnlaust – Það er rétt að rottur fjölga sér hratt. Kvendýrin geta eignast afkvæmi aðeins tveimur mánuðum eftir síðustu fæðingu og það gera verið allt að 12 afkvæmi í hvert sinn. En stofninn stækkar ekki endalaust því rottur fjölga sér í samræmi við hversu mikið aðgengi þær hafa að mat, vatni og felustöðum. Meira að segja við bestu skilyrði takmarkar náttúran stofnstærðina.
Kettir geta haldið rottustofninum niðri – Margir segja stoltir: „Það eru ekki rottur hér, við eigum kött!“. En því miður þá eru þetta bara draumórar. Kettir geta veitt mýs og litlar rottur en stórar brúnar rottur eru oft of stórar og árásargjarnar til að kettir geti ráðið við þær. En það að köttur er til staðar getur breytt hegðun rottna þannig að þær verða varkárari eða meiri næturdýr en kötturinn er ekki trygging fyrir því að rottur haldi sig fjarri.
Rottur eru gagnslaus meindýr – Þetta er alls ekki rétt. Brúnar rottur gegna mikilvægu hlutverki í vísindum, læknisfræði og sálfræði. Þær hafa lagt mikið af mörkum til að auka þekkingu okkar á taugakerfinu og þróunar mikilvægra lyfja, svo eitthvað sé nefnt til sögunnar.
Rottur eru ekki með þvagblöðru – Jú, rottur eru með þvagblöðru. Þær pissa bara oft því þær nota þvaglyktina til að merkja yfirráðasvæði sitt.
Ef það er mús til staðar, þá eru engar rottur – Ekki endilega. Rottur og mýs halda sig yfirleitt ekki í sama rýminu á sama tíma. Ef tegundirnar hittast, þá eru rotturnar hið ráðandi dýr. Rottur og mýs geta verið í sömu byggingunni ef tegundirnar eru aðskildar með vegg eða gólfi. Það má ímynda sér að tegundirnar séu nágrannar sem forðast hvor aðra eins og hægt er.
Klóakrottur hjálpa til við að halda klóakkerfinu hreinu – Þetta er svolítið heillandi mýta en er ekki rétt. Rottur hreinsa ekki klóakkerfin. Þær borða ekki stíflur úr skeinipappír og rusli. Þær gera hlutina of verri með því að grafa sig niður í sprungur og skemma út frá sér. Klóakkerfin gegna sínu hlutverki þrátt fyrir rotturnar, ekki vegna þeirra.
