Í Reykjanesbæ eiga í raun þrír mismunandi aðilar flestar lóðir. Hins vegar þurfa eigendur íbúðarhúsnæðis að greiða misháa lóðarleigu eftir því hver eigandinn er. Guðný Birna Guðmundsdóttir forseti bæjarstjórnar og oddviti Samfylkingarinnar í bænum gagnrýnir þetta harðlega og segir um „ósáttænlega mismunun“ að ræða. Hvetur hún til þess að sá aðili sem rukkar mest fyrir lóðarleigu lækki leiguna til samræmis við það sem hinir tveir rukka.
Umræddir þrír aðilar eru í fyrsta lagi Reykjanesbær sjálfur sem á meðal annars lóðir í bæði Njarðvíkur- og Keflavíkurhluta bæjarins. Í öðru lagi er um að ræða ríkið sem á einkum lóðir á Ásbrú, gamla varnarsvæðinu, en fyrirtækið Kadeco hefur umsjón með lóðunum í umboði ríkisins. Þriðji aðilinn er félag landeigenda sem hafa flestir erft það land sem þeir eiga. Félagið samanstendur af eigendum lóða í bæði Njarðvík og Keflavík.
Guðný Birna fjallar um þann mun sem er á lóðarleigu á íbúðarhúsnæði í bænum, eftir því hver á viðkomandi lóð, í aðsendri grein í Víkurfréttum.
Hún segir að nýlega hafi íbúar í bænum haft samband við hana til að spyrjast fyrir um lóðarleigu vegna húsnæðis síns. Við nánari skoðun hafi komið í ljós kerfisbundin munur á lóðarleigu í bænum eftir því hver eigandi lóðanna sé.
Guðný Birna segir að fyrir bankahrunið 2008 hafi lóðarleiga á öllum lóðum í bænum verið sú sama, 2 prósent af lóðarhlutamati og þá á ári væntanlega. Eftir hrunið 2008 hafi verið tekin ákvörðun um að veita tímabundinn 25 prósent afslátt af gjaldinu til að létta undir með íbúum. Guðný Birna tekur það ekki beint fram hvort þessi afsláttur hafi verið veittur af öllum lóðareigendum í bænum.
Hún segir að árið 2023 hafi bærinn loks ákveðið að afslátturinn yrði varanlegur og fest lóðarleigu á sínum lóðum, fyrir íbúðarhúsnæði, í 1,5 prósent af lóðarhlutamati. Leitað hafi verið til Kadeco og landeigendafélagsins og þessir aðilar hvattir til að fylgja fordæminu. Kadeco hafi orðið við beiðninni en ekki landeigendafélagið sem innheimti enn 2 prósent lóðarleigu:
„Þetta er klár mismunun eftir því hvar í sveitarfélaginu fólk býr,“ skrifar Guðný Birna.
Hún segir Reykjanesbæ hafa ítrekað þessa ósk við landeigendafélagið á síðasta ári en því hafi ekki verið svarað.
Guðný Birna tekur dæmi um hvað þessa misháa lóðarleiga þýði fyrir eigendur íbúðarhúsnæðis. Í Ásahverfi í Njarðvík eigi félagsmenn í landeigendafélaginu lóðirnar. Fyrir 165 fermetra raðhús sé árleg lóðarleiga 222.300 krónur en væri 188.250 krónur ef húsið stæði á landi í eigu sveitarfélagsins. Fyrir 220 fermetra einbýlishús sé gjaldið 283.300 krónur en væri 240.750 krónur ef bærinn ætti landið.
Guðný Birna segir að þessu verði að linna. Þessi misháa lóðarleiga sé bæði ósanngjörn og órökrétt:
„Þetta er augljóst óréttlæti gagnvart þeim sem greiða hærra gjaldið, enda eru engar vísbendingar um að íbúar á landi einkaaðila njóti meiri þjónustu eða annarra gæða sem réttlæti hærri gjaldtöku. Það er því engin rökrétt ástæða fyrir því að þessi munur eigi að viðgangast, einkum nú þegar sveitarfélagið og ríkið hafa þegar lækkað sitt gjald. Þessu ósanngjarna ástandi verður að eyða til að tryggja öllum íbúum Reykjanesbæjar jafnræði.“
