Sviðsstjóri hjá Menntamálastofnun segir að hægt sé að breyta hlutunum hratt með samstilltu átaki
Lesfimi nemenda á Íslandi við lok grunnskóla er ábótavant og ná einungis 64 prósent nemenda lágmarksviðmiði við útskrift, 29 prósent ná almennu viðmiði og aðeins 8 prósent nemenda ná því sem kallað er metnaðarfullt viðmið.
Þetta er samkvæmt niðurstöðum úr stöðlun lesfimiprófa Lesferils sem birtar eru í nýrri skýrslu frá Menntamálastofnun. Niðurstöðurnar sýna að óverulegar framfarir eru frá miðstigi til unglingastigs. Í samtali við DV segir Gylfi Jón Gylfason, sviðsstjóri matsviðs hjá Menntamálastofnun, að góðu fréttirnar séu þær að talsvert svigrúm sé til framfara. „Það góða við þessar niðurstöður er að það er hægt að gera eitthvað í þessu. Ef foreldrar og kennarar taka höndum saman er hægt að breyta hlutunum mjög hratt. Við sjáum dæmi frá Hafnarfirði og Reykjanesbæ þar sem framfarir urðu á mjög skömmum tíma.“
Í skýrslunni kemur fram að lesfimi sé í raun samsett færni sem felst í leshraða, lestrarnákvæmni og áherslum og hrynjandi í lestri. Fjölmargar rannsóknir sýna að sterk tengsl eru milli lesfimi og lesskilnings og með því að bæta lesfimi nemenda eflist lesskilningur jafnframt.
Í skýrslunni segir að lesfimiviðmið séu einskonar vörður sem eru settar þannig fram að þær sýna stígandi í lesfimi frá einum tíma til annars. Um er að ræða almenn viðmið um færni nemenda í lesfimi sem gegna því hlutverki að setja upp markmið fyrir nemendur í hverjum árgangi þannig að þeir verði undirbúnir fyrir kröfur á næstu stigum náms. „Lesfimi er mæld sem rétt lesin orð á mínútu. Ný lesfimiviðmið Menntamálastofnunar miðast við niðurstöður Lesferils og því er ekki hægt að nota önnur próf til að meta hvort nemandi hafi náð þessum viðmiðum.“
Í niðurstöðunum segir að viðmiðin séu birt sem orð á mínútu og má sjá þau á myndinni hér að neðan. Viðmiðin eru þrískipt; lágmarksviðmið sem stefnt er að 90 prósent nemenda nái, almenn viðmið sem stefnt er að 50 prósent nemenda nái og metnaðarfull viðmið sem stefnt er að 25 prósent nemenda nái.
Sem áður segir ná einungis 64 prósent nemenda lágmarksviðmiði við útskrift en aðeins 8 prósent ná metnaðarfullu viðmiði sem er 210 lesin orð á mínútu.
„Lesfimiviðmið Menntamálastofnunar fela í sér væntingar um töluverðar framfarir í lesfimi frá því sem nú er. Setning þessara viðmiða er þó á engan hátt óraunhæf þar sem nýleg íslensk dæmi eru um miklar framfarir í lesfimi á skömmum tíma í sveitarfélögum þar sem lestrarmál voru tekin föstum tökum. Nefna má að í samanburði við önnur lönd benda niðurstöður PISA 2012 eindregið til þess að talsvert svigrúm sé til framfara hjá íslenskum nemendum. Vert er að geta þess að samkvæmt þeim upplýsingum sem bárust frá framhaldsskólunum telja framhaldsskólakennarar að nemendur á bóknámsbrautum þurfi að lágmarki að geta lesið um 180 orð á mínútu til að geta komist yfir það námsefni sem ætlast er til af þeim,“ segir í niðurstöðum skýrslunnar.
Að mati skýrsluhöfunda er mikilvægt að fylgjast vel með lesfimi allra nemenda og tryggja að henni sé viðhaldið með markvissri þjálfun. „Sérstaklega þarf að hyggja að lestri nemenda sem eru nærri lágmarks viðmiðum því þeir eiga oftast í vanda tengdum lestrarferlinu og viðbúið er að framhaldsskóli þurfi að halda áfram lestrarþjálfun með þeim. Mikilvægt er að þeir fái markvissa lestrarþjálfun til að geta nýtt sér lestur í daglegu lífi.“
