Landsréttur hefur staðfest sýknudóm Héraðsdóms Reykjaness yfir manni sem ákærður var fyrir nauðgun. Segir rétturinn að framburður mannsins hafi verið misvísandi en framburður brotaþolans verið trúverðugur og ekki tekið neinum breytingum en hins vegar sé það ósannað að maðurinn hafi gerst sekur um nauðgun. Vinkona konunnar sem lá við hlið hennar og mannsins bar að brotaþolinn hefði sagt honum að hætta en rétturinn segir framburð hennar hafa meðal annars litast um of af því sem brotaþolinn hefði sagt henni og styðji því ekki við framburð brotaþolans.
Brotaþolinn er kona og kærði hún nauðgunina í febrúar 2023 og sagði hana hafa átt sér stað á heimili mannsins eftir að hún fór þangað ásamt vinkonu sinni eftir að þær hittu hann í miðborg Reykjavíkur.
Fengu konurnar að gista á heimili mannsins og lögðust þau öll til svefns í sama rúmi.
Í dómi Landsréttar kemur fram að vinkonan hafi sagt manninn hafa sagt henni að fara að sofa og farið svo að áreita vinkonu hennar kynferðislega. Brotaþolinn hafi beðið hann um að bíða með kynlíf þar til daginn eftir en maðurinn haldið áfram. Hann hafi tekið í höndina á brotaþola og sett á kynfæri sín og
svo haft við hana samfarir. Er þess einnig getið að ungur sonur mannsins hafi verið sofandi á heimilinu á meðan þetta átti sér stað.
Landsréttur segir ósamræmis hafa gætt í framburði mannsins hjá lögreglu og fyrir héraðsdómi. Í dómi héraðsdóms sé því lýst að misræmi hafi verið í framburði hans varðandi það hvar barn hans var umrædda nótt en framburður hans í heild metinn trúverðugur. Misræmi sé um ýmis önnur atriði í framburði mannsins hjá lögreglu og fyrir dómi.
Meðal annars komi fram í skýrslu hans hjá lögreglu að kynmök hans og brotaþolans hafi hafist á því að hún hafi strokið lim hans og hann nuddað sníp hennar. Fyrir dómi hafi hann lýst atvikum á annan veg og sagt að þau hefðu ekki snert kynfæri hvors annars heldur haldið utan um hvort annað en síðan hafi hann sagt að það gæti verið að hann hafi strokið sníp hennar en hann myndi það ekki vel.
Hjá lögreglu hafi maðurinn borið að hann hefði spurt konuna hvort hún vildi hafa samfarir, og hún svarað því játandi, en fyrir dómi hafi hann sagt, aðspurður um hvernig hann hafi vitað að brotaþoli vildi stunda kynlíf, að hún hefði spurt hvort þau gætu gert það hljóðlega því vinkona hennar væri í rúminu. Þá hafi hann lýst því fyrir lögreglu að samförum þeirra hefði lokið með því að brotaþoli hefði allt í einu orðið eitthvað skrýtin, hún „bara svona einhvern veginn slaknað öll niður og eitthvað“ og þá hafi
þau hætt. Á hinn bóginn í skýrslutöku hjá lögreglu hafi hann sagt vinkonuna hafa ýtt við brotaþolanum og beðið hana að koma með sér inn á baðherbergi. Fyrir dómi hafi hann aftur á móti sagt brotaþola hafa
sagt „bíddu aðeins“ og þá hefði hann stoppað og hún farið inn á baðherbergi.
Landsréttur segir að þetta ósamræmi, sem maðurinn hafi ekki að öllu leyti getað gefið fullnægjandi skýringar á fyrir dómi, dragi að nokkru úr trúverðugleika framburðar hans.
Landsréttur segir að á hinn bóginn hafi samræmis gætt í framburði brotaþola og ekkert sé komið fram sem dragi út trúverðugleika hennar. Hún segi að hún hefði margítrekað sagt manninum að hún vildi ekki stunda kynlíf með honum en hann hafi virt þann vilja hennar að vettugi. Fyrir dómi hafi hún lýst því nánar þannig að þau þrjú, maðurinn, hún sjálf og vinkona hennar, hefðu lagst í rúmið og hún og ákærði byrjað að kyssast. Fljótlega hefði ákærði farið með hönd sína inn fyrir nærbuxur hennar en hún ýtt hendi hans burt og sagt honum að hún vildi gera þetta seinna því að vinkona hennar væri þarna. Síðar hefði hún spurt hvort þau gætu ekki gert þetta á morgun. Maðurinn hefði ítrekað tekið hönd hennar
og fært hana á lim sinn en hún jafnharðan dregið höndina til baka.
Sagði brotaþolinn að maðurinn hefði í engu skeytt um vilja hennar og haldið ágengni sinni áfram og spurt vinkonuna hvort hún vildi ekki bara vera með, sem hún hefði neitað. Loks hefði hann fært sig til í
rúminu og lagst á milli hennar og vinkonunnar og ýtt henni á hlið, lyft upp kjól hennar og fært nærbuxur hennar til hliðar og hafið samfarir við hana. Sagði konan að hún hefði orðið hrædd, frosið og farið að gráta en hún vissi þó ekki hvort einhver hafi heyrt hana gráta. Sagði brotaþolinn að maðurinn hefði hætt þegar hann hefði áttað sig á að hún væri ekki að taka neinn þátt og hann þá spurt hana hvort þau gætu hist á morgun. Hún hefði játað því til þess að geta komist heim. Að því búnu hefðu hún og vinkonan farið inn á baðherbergi og hringt í vin hennar sem hefði komið og sótt þær. Lýsti vinkonan atburðarásinni með sams konar hætti í skýrslutöku hjá lögreglu.
Í dómi Landsréttar segir um framburð vinkonunnar að hann sé í samræmi við framburð brotaþolans um hvað gerðist á meðan kynmökunum stóð.
Fyrir dómi hafi vinkonan sagt að hún hefði lagst í rúmið og lokað augunum en verið vakandi allan tímann. Skömmu eftir að þau voru lögst í rúmið hefði brotaþoli eða einhver slegið hana í bakið. Síðar hefði hún heyrt brotaþola segja nei og að hún vildi þetta ekki núna. Síðar í framburði sínum hafi hún borið að brotaþoli hefði sagt „stopp, ég vil ekki gera þetta, ekki gera þetta, ég vil bara ekki gera þetta“, en maðurinn hefði ekki hætt.
Brotaþoli hefði haldið áfram að segja þetta. Vinkonan hafi sagst hafa áttað sig á því hvað væri í gangi, það er að maðurinn væri að nauðga vinkonu hennar, en hún hefði frosið og ekki getað komið vinkonu sinni til hjálpar fyrr en brotaþoli hefði slegið hana í bakið í annað eða þriðja sinn. Þá hefði hún risið úr rúminu og dregið brotaþola með sér inn á baðherbergi. Þar hefði ekki átt að fara á milli mála að brotaþoli vildi
ekki stunda kynmök í ljósi þess hve oft hún hefði sagt nei án þess að maðurinn léti af háttsemi sinni. Spurð um það af hverju hún hefði frosið útskýrði vinkonan það á þann hátt að hún hefði verið stressuð, verið „í sjokki“ og ekki getað staðið upp.
Landsréttur segir að við mat á trúverðugleika framburðar vinkonunnar sé óhjákvæmilegt að líta til þess í hve ríkum mæli frásögn hennar fyrir dómi og í enn ríkari mæli hjá lögreglu hafi blandast saman við það sem hún segi að brotaþoli hafi sagt frá eftir á, inni á baðherbergi heima hjá manninum. Hún lýsi jafnframt neitun brotaþola með enn sterkari orðum en brotaþoli sjálf beri um að hún hafi tjáð sig með. Þá lýsi hún atvikum sem hún geti með engu móti hafa skynjað af eigin raun þar sem fyrir liggi samkvæmt framburði allra þriggja að hún hún hafi snúið baki í hin tvö og ekki séð það sem fram fór. Þá verði að meta framburð hennar með hliðsjón af tengslum hennar við brotaþola. Þetta dragi nokkuð úr sönnunargildi framburðar hennar.
Landsréttur segir að við mat á því hvort framburður brotaþolans fái næga stoð í öðrum sönnunargögnum sé fyrst og fremst að líta til frásagnar vinkonunnar og því að ekki sé hægt að byggja sakfellingu á framburðinum. Gögn málsins og framburður annarra vitna, þar með talin skýrsla sálfræðings og framburður hennar fyrir dómi, renni heldur ekki fullnægjandi stoð undir sakfellingu mannsins gegn eindreginni neitun hans. Verði í því efni að hafa í huga að vafinn sem uppi sé í málinu lúti að því hvort og þá hvenær manninum hafi verið eða mátt vera ljóst að kynmök hans og brotaþola hafi ekki farið fram með samþykki hennar.
Fallast verði á það með héraðsdómi að ekki sé sannað svo hafið sé yfir skynsamlegan vafa að ásetningur
mannsins hafi verið að brjóta á konunni. Var því dómur héraðsdóms um sýknu hans af ákæru um nauðgun staðfestur.
Hægt er að kynna sér dóma Landsréttar og héraðsdóms nánar hér.
