Árið 1971, eftir að hafa sýnt THX 1138 á kvikmyndahátíðinni í Cannes, þurfti leikstjórinn George Lucas sárlega á peningum að halda til að greiða hótelreikninginn sinn. Þannig að hann hitti David Picker, þáverandi yfirmann kvikmyndastúdíósins United Artists (UA), og reyndi að selja honum nokkur verkefni.
„Ég er með svona geimóperu. Þetta er eins konar spennumynd í geimnum,“ sagði Lucas hikandi við Pickler.
Þegar samtalinu lauk hafði Lucas, þá 27 ára, afsalað sér réttindum að Star Wars og American Graffiti fyrir aðeins 10.000 dali samtals. Sem betur fer fyrir Lucas endaði UA á því að hætta við bæði verkefnin vegna þess að handritið að American Graffiti var ekki fullnægjandi að þeirra mati. Árum síðar játaði Picker að þar sem upphæðin var svo lág hefði hann ekki einu sinni munað eftir að hafa gert samninginn.
Þessi saga er ein af mörgum í nýrri bók Pauls Fischer, The Last Kings of Hollywood: Coppola, Lucas, Spielberg, and the Battle for the Soul of American Cinema, sem kemur út á morgun). Bókin segir frá þeim óhefðbundnu leiðum sem ungu leikstjórarnir fóru til að gera nokkrar af goðsagnakenndustu kvikmyndum sögunnar. Þótt þeir væru vissulega skapandi snillingar, þá áttu þeir líka fullt af slæmum hugmyndum og voru stundum með lélega dómgreind.
Þegar leikstjórarnir þrír hittust í hádegismat í fyrsta skipti árið 1969, sagði Spielberg, þá 22 ára, frá mynd sem hann vonaðist til að Universal myndi gefa honum grænt ljós á að leikstýra.
„Þetta var kynlífsgamanmynd endursögn á Mjallhvíti, þar sem í stað dverga eru sjö gaurar sem reka kínverska matvælaverksmiðju,“ skrifar Fischer. Sem betur fer hafnaði Universal hugmyndinni vikum síðar.
Á þeim tímapunkti hafði American Graffiti eftir Lucas verið samþykkt í Cannes og hann hafði fengið tilboð um að leikstýra bæði kvikmyndaútgáfunni af rokkóperunni Tommy eftir The Who og rokksöngleiknum Hair. Þrátt fyrir að vera blankur á þeim tíma hafnaði Lucas báðum verkefnunum og krafðist þess í staðinn að skapa sitt eigið frumsamda verk.
Spielberg var á meðan ráðinn til að leikstýra Jaws eftir að fyrsta val kvikmyndaversins, sjónvarpsauglýsingaleikstjórinn Dick Richards, hitti stjórnendur kvikmyndaversins og hélt áfram að vísa til hákarlsins í myndinni sem hvals.
Lucas, ásamt Scorsese og handritshöfundinum John Milius, litu við hjá Spielberg til að sjá smíði vélræns hákarls myndarinnar, sem leiddi til þess að leikstjórinn gerði at í vini sínum sem fór lengra en búist var við.
„George stakk höfðinu í munn hákarlsins til að athuga innri kerfin,“ skrifar Fischer. „Steven, í gríni, togaði í handfangið sem lokaði munni hákarlsins og festi George inni í honum. Steven, Marty og Milius kipptu og toguðu, þvinguðu kjálkana í sundur og eftir nokkurra mínútna sveitta, örvæntingarfulla baráttu tókst þeim að losa George.“
Þetta var bara upphafið að stormasömu kvikmyndagerðarferli. Aðeins viku áður en tökur áttu að hefjast hafði Spielberg enn ekki ráðið í nein aðalhlutverk, lögreglustjórann Brody, hákarlaveiðimanninn Quint og haffræðinginn Hooper.
„Lee Marvin, fyrsti kostur Stevens til að leika Quint, hafnaði honum,“ skrifar Fischer. „Jon Voight, Timothy Bottoms og Jeff Bridges höfðu hafnað Hooper.“
Charlton Heston vildi leika Brody, en Spielberg hélt að hann myndi „gera myndina gamaldags og yfirgnæfa jafnvægið í leikarahópnum.“
Nokkrum dögum áður en tökur áttu að hefjast hitti Spielberg Roy Scheider í partý, en Scheider hafði þá nýlega fengið tilnefningu til Óskarsverðlauna fyrir The French Connection. Innan nokkurra mínútna hafði Spielberg ráðið Scheider í hlutverk Brody.
Lucas lagði til að Richard Dreyfuss, sem hafði nýlega leikið fyrir hann í American Graffiti, myndi leika hlutverk Hooper, en Dreyfuss hafnaði því hann hataði handritið. Hann samþykkti ekki að taka að sér hlutverkið fyrr en eftir að hafa hitt Spielberg og unnið hlutverkið upp á nýtt. Robert Shaw féll í kramið sem Quint skömmu síðar.
Næst kom að því að íbúar Martha’s Vineyard héldu að fávitar skipuðu kvikmyndatökuliðið. Kvikmyndatökuliðið breytti oft um lýsingu, ómeðvitað um að ljósið á vínekrunni breyttist með hverri mínútu.
„Sjá þeir það ekki“, muldraði íbúarnir hver við annan, „vatnið er öðruvísi, ljósið er öðruvísi?“
Íbúarnir horfðu einnig á gervihákarlana með vantrú, því „enginn nennti að spyrja heimamanninn um annan kost, annars hefði þeim verið sagt að hægt væri að veiða tugi tígrisháfa aðeins nokkurra kílómetra í burtu hvenær sem er.“
Frægasta setning myndarinnar, „Þú þarft stærri bát,“ var raunveruleg gagnrýni sem íbúar endurtóku alltaf þegar eitthvað virtist vera að á meðan tökur stóðu yfir á vatninu. Setningin komst aðeins inn í myndina vegna þess að Scheider hélt áfram að segja hana í tökum, og ögraði Spielberg, sem varð pirraður í hvert skipti.
Spielberg hataði í fyrstu tónlist Johns Williams í myndinni og þegar hann heyrði hana fyrst hló hann í opið geðið á Williams og sagði: „Þér getur ekki verið alvara.“ Tónlistin kveikir í dag hughrif um leið og fyrstu tónarnir heyrast.
Lucas var á meðan að reyna að selja Stjörnustríð. Hann sýndi vini sínum, William Friedkin leikstjóra The Exorcist, handritið, sem sagði: „Hvað er þetta?“
Lucas fékk loksins samning hjá 20th Century Fox, þó að varaforseti kvikmyndaversins á þeim tíma, Alan Ladd Jr., sagði að hann skildi ekki alveg myndina. „Ég skil þetta alls ekki, en ég held að þú sért hæfileikaríkur gaur og ég vil að þú gerir hana,“ sagði Ladd.
Hlutverkaveljarinn Fred Roos var sannfærður um að Harrison Ford ætti að leika Han Solo, en Lucas vildi fá einhvern óþekktan sem hann hafði aldrei unnið með og Ford hafði verið með lítið hlutverk í American Graffiti. En Roos var svo sannfærður að hann sá til þess að Ford yrði viðstaddur einn af fundum Lucas í gervi daglegs starfs síns, sem smiður. Lucas gekk inn og sá Ford krjúpa til að vinna í einhverju með verkfærabelti, sem leit ekki ósvipað út og byssubelti. Lucas bauð Ford að lesa fyrir hlutverkið.
Á meðan vildi kvikmyndaverið að Al Pacino léki Han Solo, en hann hafnaði því og sagði síðar að hann skildi ekki handritið.
Leikaravalið fór fram með sérstökum hætti þar sem Lucas deildi þeim með Brian De Palma, sem var að velja í hlutverk fyrir Carrie eftir bók Stephen King. Leikarar lásu upp fyrir hlutverk í báðum myndunum.
Yfir þrjá daga sáu þeir alla vonglaða leikara í Los Angeles. Meðal þeirra sem ekki tókst að tryggja sér hlutverk í hvorugri myndinni voru Kurt Russell, Christopher Walken, Farrah Fawcett, Sigourney Weaver og Karen Allen, sem Lucas og Spielberg réðu síðar í Indiana Jones seríuna.
Í upphafi var persóna prinsessunnar Leiu talin frekar vera unglingsstúlka. Lucas hafði vonast til að ráða hina 13 ára gömlu Jodie Foster, sem var nýbúin að klára tökur á Taxi Driver, en hún var þegar búin að skrifa undir samning um að leika í Disney-myndinni Freaky Friday.
Lucas var einnig að íhuga mjög 14 ára gömlu Terri Nunn, sem átti eftir að verða fræg á níunda áratugnum sem söngkona hljómsveitarinnar Berlin. Að lokum hækkaði hann aldur persónunnar og valdi Carrie Fisher í hlutverkið.
Kvikmyndatökurnar voru síðan hörmung.
„Engin af tæknibrellunum virkuðu eins og Lucas vonaðist til,“ skrifar Fischer. „Ótrúlegi heimurinn sem hann hafði fundið upp leit út eins og ódýrt gúmmí og plast.“
Leikarar stríddu Lucas miskunnarlaust. „Hamill sagði brandara um leikstjórn Georges, allt sem hann sagði, virtist vera „hraðari!“ eða „ákafari!“ og Ford gerði reglulega grín að handritinu,“ skrifar Fischer.
Þegar myndinni lauk í júlí 1976 var Lucas „mjög, mjög niðurdreginn yfir allri tökuupplifuninni.“
En Spielberg fannst kyrrmyndirnar úr Stjörnustríðs-settinu svo góðar að hann bauðst til að skipta einum hagnaðarpunkti úr Stjörnustríð fyrir einn úr Close Encounters, sem hann var að taka upp á þeim tíma. Lucas, sem taldi að Stjörnustríðs-punktar væru einskis virði, samþykkti.
Leikstjórinn og vinirnir sameinuðust síðar um hugmynd Lucas um fornleifafræðing að nafni Indiana Jones. Paramount neitaði að leyfa Lucas að ráða Spielberg til að leikstýra Raiders of the Lost Ark vegna þess að hann hafði misst fjárhagsáætlunina við 1941 algjörlega úr böndunum. Lucas vann þá baráttu aðeins eftir að hafa lofað því, ásamt Spielberg, að þeir myndu standa straum af öllum kostnaði eða fjárhagsáætlunarfarsbreytingum úr eigin vasa.
Eins og með aðrar myndir þeirra passaði upphaflega sýn þeirra ekki alltaf við leikarahópinn. Lucas og Spielberg vildu báðir Tom Selleck í hlutverk Indiana Jones, en hann var að leika í sjónvarpsþáttunum Magnum P.I.
Í lok áttunda áratugarins höfðu Lucas og Spielberg lagt Hollywood undir sig og fjórar af 20 tekjuhæstu myndum allra tíma voru í eigu þeirra tveggja. Stjörnustríð var í fyrsta sæti, Jaws í öðru sæti og Close Encounters of the Third Kind í sjöunda sæti. American Graffiti var í 13. sæti.
Þó að Spielberg, sem nýlega var tilnefndur af EGOT, hafi haldið áfram ferli sínum sem afkastamikill og goðsagnakenndur leikstjóri, leikstýrði Lucas ekki aftur í meira en 20 ár, fyrr en með forsögum Star Wars seint á tíunda áratugnum. Hann seldi Lucasfilm, þar á meðal öll réttindi að Star Wars og Indiana Jones myndunum, til Disney árið 2012 fyrir yfir fjóra milljarða dala. Heppinn var hann að David Picker hafði hræðilegt minni og mundi ekki eftir 10 þúsund dala samningnum.
