Stutta svarið er að það er ekki svo einfalt. Lengra svarið er að ástæðan er blanda peninga, stjórnmála, glataðrar þekkingar og heims sem breyttist svo hratt að geimferðaáætlunin gat ekki fylgt þeim.
Þetta hófst sem kapphlaup – Þegar Apollo 11 lenti á tunglinu 1969 var það ekki aðeins vísindalegur sigur, þetta var pólitískur sigur. Bandaríkin og Sovétríkin stóðu í geimkapphlaupi og tungllendingin var hin endanlega sönnun um tæknilega yfirburði.
En þegar þessu markmiði var náð, dalaði drifkrafturinn svolítið. Nú þurfti ekki að sanna neitt. Geimfararnir í Apollo 17 voru þeir síðustu sem stigu niður fæti á tunglið og eftir þá ferð hefur ekki verið nein pólitísk nauðsyn að fara aftur þangað.
Það er fáránlega dýrt – Apollo-áætlunin var fjárhagsleg hít. Upphaflega var gert ráð fyrir að hún myndi kosta 7 milljarða dollara en þegar upp var staðið var kostnaður tæplega 20 milljarðar.
Þegar fyrstu mennirnir höfðu lent á tunglinu vaknaði spurningin um hvað við myndum fá út úr því að fara aftur þangað. Þar sem ekkert augljós svar var við því byrjuðu fjárveitingarnar að minnka og NASA varð að forgangsraða á annan hátt.
Geimferðir eru mjög dýrar og ef ekki er hægt að segja að einhver ákveðinn ávinningur sé af þeim, þá er erfitt að réttlæta endurteknar ferðir til sama áfangastaðarins.
Þekking glataðist – Þetta hljómar nánast fáránlega en hluti af hinni praktísku þekkingu, sem var aflað í Apollo-geimferðunum, glataðist.
Það var ekki af því að handbókum væri hent í ruslið, heldur af því að það var fólk sem bjó yfir þessari þekkingu. Verkfræðingar, tæknimenn og geimfarar, sem eru farnir á eftirlaun, vinna ekki lengur í geiranum eða eru ekki lengur á meðal vor, tóku þekkinguna með sér.
Þess utan er tæknin, sem var notuð á sjöunda og áttunda áratugnum, löngu úrelt. Það þýðir að ekki er hægt að nota hana í geimferðum nútímans. Það þarf í raun og veru að finna stóra hluta ferlanna upp með nýjum kerfum og standördum.
Hraðanum er stjórnað af pólitíkusum – Eitt af því sem skiptir allra mestu máli varðandi geimferðir er pólitískur vilji. Geimferðaáætlanir eru gerðar til langs tíma en í pólitík er oft unnið í styttri tímabilum. Ný ríkisstjórn hefur ný forgangsverkefni og það getur valdið því að verkefni á borð við tunglferðir líða fyrir og eru jafnvel sett á ís.
Ný verkefni, nýjar áskoranir – Þrátt fyrir að Artemis-áætlunin virðist bara vera endurtekning á sögunni, þá er hún ekki bara Apollo 2.0.
Það þarf að þróa nýja geimbúninga, prófa nýja hitaskildi, hanna ný lendingarkerfi og gera mun betri öryggisáætlanir en áður. Þetta tekur allt tíma. Og það sem er mikilvægast, þetta þarf að gera rétt, ekki bara hratt.
Nýtt tímabil í tunglferðum – Artemis-áætlunin er ekki bara upphaf að nýjum tunglferðum. Hún er upphafið að nýrri nálgun tunglferða þar sem markmiðið er ekki bara að lenda, heldur fræðast, vera þar lengur en nokkru sinni og gera ferðirnar sjálfbærari en áður.
Apollo- ferðirnar snerust um að vera fyrstur til tunglsins. Artemis snýst meira um að fara þangað og koma upp fastri viðveru.
Þessi munur er hugsanlega ástæðan fyrir að það tók rúmlega hálfa öld að fara aftur til tunglsins.
