Kærunefnd útlendingamála hefur staðfest þá ákvörðun Útlendingastofnunar að vísa breskum ríkisborgara úr landi og banna honum að koma aftur til landsins næstu tvö árin. Um er að ræða karlmann sem hafði staðið í atvinnurekstri hérlendis án nokkurra leyfa en hann seldi ferð um Ísland sem fólst einna helst í því að hann ók sjálfur með viðskiptavini sína um landið og veitti leiðsögn. Umræddir ferðamenn voru aðallega frá Kína en maðurinn mun sjálfur vera af kínverskum uppruna. Það þótti einnig ekki bæta málstað hans að hann sagði ekki satt um þó nokkur atriði meðal annars um hversu oft hann hefði komið til landsins en það reyndist vera mun oftar en hann vildi upphaflega meina.
Maðurinn kærði ákvörðun Útlendingastofnunar í október síðastliðnum.
Í lok september stöðvaði lögreglan á Selfossi bifreið mannsins við umferðareftirlit en um var að ræða hópbifreið með fimm ferðamenn innanborðs. Sagðist maðurinn hafa sérstaklega komið til landsins til að aka ferðamönnum og ætlaði að fara úr landi eftir einn eða tvo daga en hefði ekki bókað farmiða. Maðurinn sagðist ekki þekkja neinn á Íslandi og aldrei haft atvinnu- eða dvalarleyfi hérlendis en hann hafði verið búsettur í Bretlandi í 19 ár.
Maðurinn sagðist vera á vegum tiltekinnar breskrar ferðaskrifstofu sem hann sagðist eiga. Bifreiðina hafi hann leigt á sínu nafni en fyrirtæki hans greitt fyrir. Maðurinn var spurður hvort hann hafi oft komið til Íslands og sagðist hann einu sinni áður hafa komið til landsins. Af stimplum í vegabréfi hans mátti hins vegar sjá að hann hafði komið hingað til lands í sjö skipti árið 2023 og í fjögur skipti árið 2024 auk þess sem einn stimpill var frá árinu 2025. Þegar þetta misræmi var borið undir manninn sagðist hann hafa gleymt öllum þessum ferðum.
Aðspurður um tilgang fyrri ferða hans til landsins sagði maðurinn að hann hefði komið sem ferðamaður til að mynda norðurljós. Lögreglu grunaði hins vegar að hann hafi stundað atvinnustarfsemi hér á landi ítrekað yfir nokkurra ára tímabil en vegabréf hans var gefið út árið 2023. Í framburði farþeganna kom fram að um væri að ræða þriggja daga ferð og að þeir væru vinahópur frá Kína. Maðurinn væri leiðsögumaður og bílstjóri fyrir hópinn og að hann hefði auglýst þjónustu sína á kínverskum samfélagsmiðli. Sögðust farþegarnir fyrst hafa hitt hann í eigin persónu á hóteli í Reykjavík.
Farþegar vísuðu lögreglunni á umræddan samfélagsmiðil en þar auglýsti fyrirtæki mannsins sex daga ferð til Íslands frá 10. til 16. október 2025. Í auglýsingunni kom fram að allt væri innifalið í uppsettu verði og þar kom fram ferðaáætlun fyrir hvern dag, ásamt lýsingu á þeim stöðum sem heimsóttir yrðu. Við skýrslutöku játaði maðurinn að hafa ekið ferðamönnum án rekstrarleyfis til farþegaflutninga.
Útlendingastofnun vísaði honum í kjölfarið úr landi með endurkomubanni til þriggja ára. Var manninum þá fylgt úr landi en hann kærði brottvísunina um 10 dögum síðar.
Vildi maðurinn meina að verið væri að refsa honum tvisvar fyrir sama brotið en honum hafi fyrst verið tilkynnt að málinu myndi ljúka með álagningu sektar og hann hafi greitt hana en ekkert hafi hins vegar verið minnst á sektina í málsgögnum.
Krafðist maðurinn þess að á þessum forsendum yrði brottvísunin yrði felld úr gildi en til vara að endurkomubannið yrði fellt úr gildi þar sem hann hafi aðeins einu sinni brotið af sér í öllum ferðum sínum til Íslands. Það væru aðeins getgátur hjá lögreglu að hann hafi ítrekað brotið af sér. Þá sagðist hann hafa sótt um tímabundið atvinnuleyfi 30. júní 2025 og hann hafi því verið í ferli til að afla sér heimildar til þess að sinna fararstjórn. Hann hafi hins vegar ekki áttað sig á því að að hann mætti ekki stunda fararstjórn áður en leyfið hafi verið fengið.
Í niðurstöðu kærunefndar útlendingamála segir að það sé mat Útlendingastofnunar að það sé hafið yfir allan vafa að maðurinn hafi starfað ólöglega hérlendis, ekki aflað sér tilskilins atvinnu- og dvalarleyfis og að um alvarlegt brot sé að ræða gegn ákvæðum laga um útlendinga. Maðurinn hafi gefið lögreglu rangar og villandi upplýsingar en hann hafi gefið í skyn að farþegar rútunnar væru starfsmenn bresks fyrirtækis en síðar viðurkennt að hafa komið hingað til lands til að aka ferðamönnum. Þá hafi hann sagst ekki hafa verið meðvitaður um að hann þyrfti atvinnuleyfi til að starfa hér á landi né að hann þyrfti rekstrarleyfi til farþegaflutninga til að aka ferðamönnum um Ísland. Hann hafi samt lagt fram umsókn um tímabundið atvinnuleyfi hér á landi. Þá minnti stofnunin einnig á að maðurinn hefði ekki sagt satt um hversu oft hann hefði komið til landsins.
Nefndin tekur undir með stofnuninni og segir brot mannsins alvarleg ekki síst vegna þess að atvinnustarfsemi án viðhlítandi heimildar hafi neikvæð áhrif á aðilann sjálfan, þá sem kaupi af honum þjónustu, og íslenskt samfélag í heild. Slík háttsemi sé til þess fallin að grafa undan íslenskum vinnumarkaði með hliðsjón af réttindum og réttaröryggi launþega. Þar að auki séu þjónustukaupendur í ótryggri stöðu og grafið sé undan greiðslu skatta og annarra opinberra gjalda til ríkissjóðs.
Nefndin telur brottvísun mannsins í samræmi við lög. Hún segir hins vegar að þótt fallast megi á með Útlendingastofnun að líkur séu á því að maðurinn hafi áður komið hingað til lands í því skyni að stunda ólögmæta atvinnustarfsemi þá sé ekkert í gögnum málsins sem renni frekari stoðum undir þá niðurstöðu. Það er ekki síst á þeim grundvelli sem nefndin styttir endurkomubann mannsins úr þremur árum í tvö.
Hvað varðar þau rök mannsins að hann sé með brottvísun beittur tvöfaldri refsingu fyrir sama brot þá bendir nefndin á að Mannréttindadómstóll Evrópu hafi í dómaframkvæmd sinni vísað til þess að brottvísun einstaklings frá ríki í kjölfar afbrots brjóti ekki gegn banni Mannréttindasáttmála Evrópu við tvöfaldri refsingu
