Hæstiréttur hefur ómerkt þann hluta dóms Landsréttar yfir manni sem snýr að sakfellingu fyrir nauðgun á 13 ára stúlku og vísað málinu þangað aftur til nýrrar meðferðar. Segir Hæstiréttur að Landsréttur hafi átt að meta það sjálfstætt hvort stúlkan hefði haft þroska til að samþykkja að stunda kynlíf með manninum.
Maðurinn var upphaflega ákærður árið 2023 fyrir að hafa árið áður án samþykkis og með því að beita ólögmætri nauðung, haft samræði og önnur kynferðismök við stúlkuna sem þá var 13 ára gömul en maðurinn. sem er hælisleitandi, var þá 21 árs. Hefði maðurinn látið hana hafa við sig munnmök og haft við hana samræði.
Sömuleiðis var maðurinn ákærður fyrir kynferðislega áreitni með því með því að hafa í nokkur skipti á tímabilinu frá janúar til júní 2022, á heimili annarar stúlku og í bifreið sinni, áreitt þá stúlku kynferðislega með því að hafa að minnsta kosti fjórum sinnum þuklað á brjóstum hennar innanklæða, tvisvar sinnum reynt að færa hönd sína að kynfærum hennar og í eitt skipti rassskellt hana og sagt henni að hún væri með flottan rass. Fram kemur í dómi Landsréttar að maðurinn hafi á þeim tíma verið í sambúð með móður stúlkunnar.
Héraðsdómur Reykjaness komst að þeirri niðurstöðu að maðurinn hafi vitað fullvel hvað fyrrnefnda stúlkan var gömul. Hann var sýknaður af ákæru um að hafa látið hana hafa við sig munnmök en sakfelldur fyrir að hafa samræði við hana. Hann var sakfelldur fyrir að hafa samræði við barn undir 15 ára aldri en sýknaður af ákæru fyrir nauðgun. Maðurinn var einnig sakfelldur fyrir kynferðislega áreitni gegn hinni stúlkunni. Var hann dæmdur í tveggja ára fangelsi.
Landsréttur staðfesti dóm héraðsdóms að öllu leyti nema því að sakfella hann fyrir nauðgun. Var refsing hans þyngd í þriggja og hálfs árs fangelsi. Vegna þess að hann var sakfelldur af ákærulið sem hann var sýknaður fyrir í héraðsdómi var manninum veitt áfrýjunarleyfi af Hæstarétti sem tók aðeins fyrir þann þátt dómsins.
Munu 13 ára stúlkan og maðurinn hafa kynnst á Snapchat.
Stúlkan sagði í Barnahúsi að hún hafði sagt í gríni við manninn í Snapchat-spjalli að hún væri til í að stunda kynlíf með honum. Hann hafi síðan sótt hana og hún ekki þorað öðru en fara með honum og hún hafi alls ekki viljað eiga við hann samræði en verið frosin og hrædd. Maðurinn sagði stúlkuna hafa sagst vera 18 ára og neitaði að hafa haft samræði við hana.
Færðu lögmaður mannsins og ákæruvaldið ýmis rök með og móti því að ómerkja ætti dóm Landsréttar fyrir nauðgun.
Hæstiréttur segir það rangt í dómi Landsréttar að héraðsdómur hafi sakfellt manninn fyrir nauðgun. Sú röksemdafærsla Landsréttar að brot gegn ákvæðum hegningarlaga um bann við samræði við börn yngri en 15 ára leiði sjálfkrafa til þess að um nauðgun sé að ræða standist ekki.
Hæstiréttur segir að mat á því hvort háttsemi verði heimfærð til ákvæða laganna um nauðgun vegna samþykkisskorts við þessar aðstæður tvinnist mat á þroska stúlkunnar saman við sönnunarmat að öðru leyti. Hafi niðurstaða héraðsdóms um þessa heimfærslu meðal annars verið reist á mati á trúverðugleika framburðar stúlkunnar. Óháð niðurstöðu þar um hafi slíkri aðferðafræði ekki verið beitt í Landsrétti en óhjákvæmilegt hafi verið að Landsréttur mæti sjálfstætt hvort það leiddi af þroska stúlkunnar sem og atvikum öðrum hvort hún hafi verið bær til þess að veita gilt samþykki fyrir samræði við manninn.
Hæstiréttur segir að því sé ljóst að slíkir annmarkar séu á sönnunarmati og röksemdum í dómi Landsréttar um ætlað brot gegn ákvæðum laganna um nauðgun að ekki sé útilokað að þeir hafi haft áhrif á niðurstöðu málsins. Beri því að ómerkja hann og vísa málinu aftur til Landsréttar til löglegrar meðferðar og dómsálagningar á ný.
Dóma Hæstaréttar, Landsréttar og Héraðsdóms Reykjaness er hægt að nálgast hér.
