Hæstiréttur hefur hafnað því að taka fyrir mál konu gegn Sjúkratryggingum Íslands en hún hafði krafist bóta úr sjúklingatryggingu vegna afleiðinga skurðaðgerðar sem hún fór í árið 2016. Hefur konan þurft að styðjast við hækju æ síðan og mátt þola töluverðar kvalir. Hefur hún þar að auki takmarkaða stjórn á vinstri fæti.
Konan hafði höfðað mál fyrst fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur sem sýknaði Sjúkratryggingar af kröfum hennar og síðan áfrýjað til Landsréttar sem staðfesti dóminn. Hún kemst því ekki lengra í dómskerfinu með bótakröfu sína.
Bæði Landsréttur og Héraðsdómur Reykjavíkur töldu konunni og lögmanni hennar ekki hafa tekist að sanna að hún hefði orðið fyrir bótaskyldu tjóni af völdum aðgerðarinnar í skilningi þágildandi laga um sjúklingatryggingu.
Það hefur verið afmáð úr dómi héraðsdóms nákvæmlega hvar konan fór í aðgerðina en sjúkrasögu hennar að öðru leyti lýst nokkuð ítarlega. Fram kemur að um hafi verið að ræða liðskiptaaðgerð á vinstri mjöðm en konan er með beinsjúkdóm. Brot myndaðist í lærleggnum á meðan var verið að undirbúa aðgerðina. Æ síðan hefur konan glímt við mikla verki í vinstri mjöðminni og enn ekki náð fullri hreyfigetu í vinstri fótlegg. Hún hefur þurft að styðjast við hækju og reglulega leitað til lækna vegna verkja. Þar að auki er hún óvinnufær.
Ári eftir aðgerðina fór konan í liðskipti á hægri mjöðminni hjá sama lækni. Fyrir þá aðgerð, ólíkt hinni fyrri, var hins vegar byrjað á því að setja stálvír utan um ofanverðan lærlegginn áður en hann var undirbúinn fyrir aðgerðina. Samkvæmt aðgerðarlýsingu myndaðist þó fín sprunga í lærleggnum. Aðgerðin þótti samt sem áður hafa heppnast vel og konan glímir ekki við sams konar afleiðingar í hægri mjöðminni og þeirri vinstri.
Í bótakröfu sinni vísaði konan ekki síst til þess að þessi munur á aðgerðunum sýndi að sú fyrri sem hefði haft þessar afleiðingar fyrir hana hefði ekki verið undirbúin nægilega vel.
Bæklunarlæknir var fenginn sem sérfróður dómari í málinu fyrir héraðsdómi og annar bæklunarlæknir gegndi sama hlutverki í Landsrétti. Í niðurstöðu héraðsdóms, sem Landsréttur tók undir, kemur fram að brotið sem myndaðist í lærleggnum á meðan verið var að undirbúa aðgerðina og orsakaði kvalir hennar mætti að öllum líkindum rekja til sjúkdóms hennar. Viðurkenndu verklagi hafi verið beitt við þá aðgerð og ekki hafi verið sýnt fram á að með því að setja stálvír utan um ofanverðan lærlegginn eins og gert var í seinni aðgerðinni hefði verið hægt að koma í veg fyrir brotið enda hafi þrátt fyrir þær ráðstafanir myndast sprunga í leggnum í seinni aðgerðinni. Um hefði því verið að ræða þekktan og algengan fylgikvilla sem væri ekki bótaskyldur samkvæmt lögum um sjúklingatryggingu.
Í áfrýjunarbeiðni konunnar var byggt á því að úrslit málsins hafi varðað sérstaklega mikilvæga hagsmuni hennar enda væri það líkamstjón sem hún varð fyrir við aðgerðina henni verulega íþyngjandi.. Úrslit málsins hefðu auk þess verulegt almennt gildi, einkum um 1. tölulið 2. greinar laga um sjúklingatryggingu og að hvaða leyti ákvæðið rými burt reglum skaðabótaréttar um sérfræðiábyrgð. Þá hafi aldrei reynt á 3. tölulið sömu greinar fyrir dómi.
Umrædd lög eru frá árinu 2000 en þau voru felld úr gildi í upphafi árs 2025 þegar ný lög um sjúklingatryggingu tóku gildi en miðað hefur verið við gömlu lögin í málinu enda voru þau í gildi þegar aðgerðin umrædda var framkvæmd.
Í þeim töluliðum í gömlu lögunum sem vísað var til í áfrýjunarbeiðni konunnar kom fram í fyrsta lagi að greiða skyldi bætur úr sjúklingatryggingu ef ætla mætti að komast hefði mátt hjá tjóni ef rannsókn eða meðferð við þær aðstæður sem um ræddi hefði verið hagað eins vel og unnt hefði verið og í samræmi við þekkingu og reynslu á viðkomandi sviði. Í öðru lagi ef mat sem síðar hafi verið gert leiddi í ljós að komast hefði mátt hjá tjóni með því að beita annarri meðferðaraðferð eða -tækni sem völ hefði verið á og hefði frá læknisfræðilegu sjónarmiði gert sama gagn við meðferð sjúklings.
Í nýju lögunum er fyrrnefndi töluliðurinn eins og hann var í þeim gömlu en sá síðarnefndi var felldur úr lögunum.
Í ákvörðun Hæstaréttar segir að hvorki verði litið svo á að úrslit málsins hafi verulegt almennt gildi né að það varði sérstaklega mikilvæga hagsmuni konunnar í skilningi laga um meðferð einkamála. Þá verði hvorki séð að málsmeðferð fyrir héraðsdómi eða Landsrétti hafi verið stórlega ábótavant né að dómur Landsréttar sé bersýnilega rangur að formi til eða efni. Beiðni um áfrýjunarleyfi sé því hafnað.
Konan situr þar með eftir bótalaus eftir aðgerðina sem hún vill meina að hafi valdið henni líkamstjóni og tilheyrandi kvölum síðustu 10 ár.
