Úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála hefur komist að þeirri niðurstöðu að eiganda einbýlishúss í Garðabæ sem er ekki fullbyggt beri þrátt fyrir það að greiða fráveitugjald til bæjarins. Mótmælti eigandinn því harðlega og vildi meina að þar sem enginn búi í húsinu og það sé óklárað sé það ótækt að þurfa að greiða þessi gjöld.
Eigandinn kærði álagningu Garðabæjar sem hafði hafnað beiðni hans um að vatns- og fráveitugjöld yrðu felld niður. Vísaði hann til þess að álagningin væri miðuð við að byggingu húss á lóðinni væri lokið, en svo væri ekki. Var beiðninni hafnað á þeim grundvelli að gjöldin væru miðuð við fasteignamat Húsnæðis-, mannvirkja- og skipulagsstofnunar og ráðlagði bærinn eigandanum að snúa sér þangað.
Eigandinn kærði álagninguna þá til nefndarinnar og sagði í kærunni að húsið væri rúmlega fokhelt og ekki væri búið í því, enda væri það ekki íbúðarhæft. Fór hann fram á að holræsa- og vatnsgjald yrði fellt niður á þessum forsendum en húsið væri fjarri því að vera fullfrágengið.
Garðabær benti í sínum andsvörum meðal annars á að samkvæmt fasteignamati væri húsið metið á rétt yfir 127 milljónir króna. Bærinn hefði lagt öll gjöld á húsið miðað við þetta mat. Matið væri raunar ekki miðað við að húsið væri fullklárað heldur að það væri á byggingarstigi 4, þ.e. fokhelt.
Benti Garðabær einnig á að samkvæmt lögum um uppbyggingu og rekstur fráveitna sé heimilt sé að innheimta fráveitugjald af öllum fasteignum þar sem tenging sé fyrir hendi við mörk fasteignar.
Bærinn sagði að álagning fráveitugjalds ráðist því ekki af því hvort hús sé fokhelt, búið í því eða það teljist fullfrágengið. Í þessu máli væri ljóst að búið væri að tengja fráveitu, enda byggingin komin á matsstig 4 og fyrir lægi húsmat, lóðamat og fasteignamat. Það hvort eiginleg notkun væri á fráveitu hefði ekki neina þýðingu.
Þegar kom að þeim lið kæru eigandans að fella ætti einnig niður vatnsgjaldið vísaði Garðabær til þess að álagning vatnsgjalds félli utan valdssviðs úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála. Þó mætti benda á að sótt hafi verið um tengingu fyrir vatn vegna hússins í júní 2025 og hafi tengingu verið lokið í júlí sama ár. Megi ljóst vera að vatn sé ekki tengt inn á hús nema fráveita sé jafnframt tengd.
Úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála tekur undir með Garðabæ um að í lögum sé ekki heimild fyrir því að kæra álagningu vatnsgjalds til nefndarinnar. Vísar nefndin því þessum lið kærunnar til innviðaráðherra.
Hvað varðar fráveitugjaldið segir nefndin að í lögum sé heimilt að innheimta fráveitugjald af öllum fasteignum þar sem tenging sé fyrir hendi við mörk fasteignar. Sé gengið út frá því að þegar fráveita hafi lokið skyldum sínum varðandi tengingu fasteignar sé heimilt að hefja innheimtu fráveitugjalds.
Í þeim tilvikum þegar matsverð fasteignar liggi ekki fyrir við álagningu fráveitugjalds, en tenging sé fyrir hendi, sé heimilt að ákveða fráveitugjald með hliðsjón af áætluðu fasteignamati eignarinnar fullfrágenginnar og beri þá að taka mið af fasteignamati sambærilegra fasteigna í sveitarfélaginu. Í ljósi þessa verði ekki gerð athugasemd við álagningu fráveitugjalds vegna hússins þótt það sé ekki fullfrágengið.
Nefndin segir að samkvæmt fasteignaskrá sé húsið skráð fokhelt og í skránni séu jafnframt gefnar skýringar á því hvenær mannvirki teljist fokhelt og tekið fram að verðmæti mannvirkis reiknist inn í fasteignamat við fokheldi. Fráveitugjaldið sem lagt hafi verið á eignina sé innan þeirra marka sem heimild sé fyrir í lögum.
Það er því niðurstaða nefndarinnar að álagning fráveitugjaldsins skuli standa og eigandi hússins þarf því að greiða gjaldið þótt húsið sé ekki fullklárað og enginn fluttur inn.
