„Möndlugrautur er að mörgu leyti eins og hátíðarútgáfa af grjónagraut, svo setur maður eina heila möndlu út í. Sá eða sú sem fær möndluna í diskinn sinn fær möndlugjöf að launum,“ segir Stefán Úlfarsson, matreiðslumaður á Þremur frökkum, en þessi siður var í hávegum hafður á hans æskuheimili. Þá var gjöfin til dæmis konfektkassi eða annað gotterí sem í þá daga þótti nokkuð merkilegt því neysla á sælgæti var töluvert minni.
„Þegar maður var ungur og aðeins vitlausari þá vorum við strákarnir alltaf keppast um það hver fékk möndlugjöfina meðan stríðnir afar og frændur hlógu að okkur. Þeir voru auðvitað löngu búnir að finna möndluna en földu hana og létu okkur strákana svo borða alveg yfir okkur meðan þeir flissuðu,“ rifjar hann upp og hlær.
Stefán er, eins og margir vita, sonur veitingamannsins Úlfars Eysteinssonar en Þrír frakkar er einn af fáum veitingastöðum borgarinnar sem staðist hafa tímans tönn. Nú eru liðin tæp þrjátíu ár frá því Úlfar opnaði dyrnar á bjórdaginn þann 1. mars árið 1989.
Stefán segir festu hafa ráðið því að velgengnin hefur verið sú sem raun ber vitni. Til dæmis sé mikilvægt sé að útbúa réttina alltaf með sama hætti svo fólk viti að hverju það gengur þegar það kemur á staðinn. Að bragðið af plokkfiskinum eigi ekki að vera öðruvísi af því annar kokkur er á vaktinni þann daginn. Vinnubrögð sem þessi hafa lagst vel í fastagesti sem koma ár eftir ár, panta sömu réttina og taka margir hverjir þátt í árlegri skötuveislu sem er fastur liður á Þremur frökkum.
„Við byrjum alltaf skötuveisluna nokkrum dögum fyrir jól og þegar Þorláksmessa rennur upp höfum við eldað fyrir um þrjú hundruð manns. Þann daginn er samt mest að gera og fólk kvartar ekki undan lyktinni þótt sumir fitji upp á nefið þarna dagana fyrir Þorláksmessu. Á aðfangadag er svo fastur liður hjá okkur að þrífa staðinn hátt og lágt. Tökum allar gardínur niður, þurrkum af öllu og skúrum og skrúbbum. Lyktin er ekki það besta við skötuna heldur einfaldlega sú staðreynd að eftir hana þá bragðast allur matur vel,“ segir hann og skellir upp úr.
100 g hrísgrjón (grautargrjón)
Smá salt
200 ml vatn
1 bolli möndlur
60 g sykur
1 tsk. vanilla
100 ml mjólk
250 ml rjómi þeyttur
Hrísgrjón og vatn, salt og möndlur sett í pott og soðið þangað til að grjónin eru að mestu búin að drekka í sig vatnið (hrærið reglulega í til að koma í veg fyrir að grjónin brenni við). Þá er mjólk og sykri bætt saman við og suðan látin koma upp.
Slökkvið undir og setjið lok á pottinn og látið standa þangað til grauturinn hefur þykknað, setjið þá grautinn í skál og geymið í kæli þangað til hann hefur kólnað. Þá er þeytta rjómanum blandað saman við með sleif. Berið fram með kirsuberjasósu og þeyttum rjóma.
Ath. Ef ykkur finnst grauturinn ekki nógu sætur er hægt að bæta flórsykri saman við eftir á.
