Samkvæmt úrskurði Héraðsdóms Reykjaness er heimilt að gera fjárnám hjá Isavia til tryggingar skuld þess við þrotabú þýska flugfélagsins Air Berlin. Varð dómurinn ekki við þeirri kröfu Isavia að aðför yrði frestað þar til úrskurðað yrði um málið á æðri dómstigum.
Í úrskurðinum kemur fram að þrotabúið krafðist 1,1 milljón evra (um 160,5 milljónir íslenksra króna) auk dráttarvaxta og 58.000 íslenskra króna vegna kostnaðar við aðfararbeiðnina, auk dráttarvaxta.
Skuldin er tilkomin vegna þess að Isavia var dæmt fyrir þýskum dómstólum til að endurgreiða þrotabúinu greiðslu sem Air Berlin innti af hendi til Isavia, árið 2017, til að aflétta kyrrsetningu á þotu félagsins á Keflavíkurflugvelli.
Tókust málsaðilar á um það fyrir héraðsdómi hvort að áðurnefndir dómar í Þýskalandi féllu undir undanþáguákvæði hins svokallaða Lúganósamnings en samningurinn, sem Ísland er aðili að, varðar viðurkenningu og fullnustu dóma í einkamálum á milli landa. Samkvæmt þessu undanþáguákvæði á samningurinn ekki við um gjaldþrot.
Lögmaður þrotabúsins sagði í sínum málflutningi að túlka eigi þessi undanþáguákvæði samningsins þröngt og í íslenskum rétti eigi það ekki við um þegar þrotabú höfði mál á hendur öðrum aðila. Enn fremur væri aðfararkrafan ekki nægilega tengd gjaldþroti til að falla undir undanþáguákvæðin.
Lögmaðurinn hafnaði einnig þeirri málsvörn Isavia að ekki væri hægt að krefjast fjárnáms í öðru og meira en nægi til að tryggja kröfu þrotabúsins sem hafi ekki verið greidd þótt þrjú ár séu liðin frá því að Isavia var fyrst dæmt í Þýskalandi til að greiða hana.
Lögmaður Isavia vísaði meðal annars til þess að það væri meginregla í íslenskum rétti að erlendir dómar hafi ekki bindandi réttaráhrif hér á landi. Einu undantekningarnar frá þeirri reglu yrðu að eiga sér stoð í lögum.
Andmælti hann því enn fremur ítarlega að áðurnefnd undanþáguákvæði Lúganósamningsins vegna gjaldþrota ættu ekki við í málinu. Því eigi úrskurður þýskra dómstóla í málinu ekki að hafa nein réttaráhrif á Íslandi. Sagði hann úrskurð þýskra dómstóla ekki hafa byggst heldur á Lúganósamningnum heldur tilskipun Evrópusambandsins sem ekki hefði verið tekin upp í EES-samninginn.
Yrði aðfararbeiðni þrotabúsins samþykkt krafðist lögmaður Isavia þess að réttaráhrifum yrði frestað þar til nátengdu máli milli Isavia og Lufthansa væri lokið fyrir Landsrétti. Þrotabúið hefði þegar tryggt kröfu sína með fjárnámsgerð í kröfu Isavia á hendur Lufthansa í því máli. Einnig væri eðlilegt að bíða niðurstöðu æðra dómstigs þar sem miklir hagsmunir væru í húfi og þess fjártjóns sem Isavia yrði fyrir áður en sú niðurstaða fengist.
Í niðurstöðu Héraðsdóms Reykjaness segir að skýrt sé að dómur þýskra dómstóla í málinu varði einkaréttarkröfu um að Isavia beri að greiða þrotabúinu tiltekna peningakröfu. Þar með sé um einkamál að ræða og að Lúganósamningurinn, sem Ísland sé aðili að og lög hafi verið sett um eigi því við. Úrskurðir um gjaldþrot heyri ekki undir einkamál samkvæmt samningnum og falli undir undanþáguákvæðin sem að mati dómsins geti ekki átt við um kröfu þrotabúsins á hendur Isavia
Íslenska ríkið hafi þar af leiðandi skuldbundið sig að þjóðarrétti, í samræmi við ákvæði Lúganósamningsins, um að viðurkenna þá aðfararheimild sem liggi fyrir í málinu frá þýskum dómstólum.
Dómurinn fellst heldur ekki á það að krafa þrotabúsins sé ósamrýmanleg íslenskum lögum.
Segir í niðurstöðunni að ekkert verði fullyrt um þær röksemdir lögmanns Isavia að krafan sé þegar að fullu tryggð og að hún tengist málinu milli Isavia og Lufthansa fyrir Landsrétti.
Hafnar héraðsdómur því einnig, með vísan til laga um aðför, að réttaráhrifum aðfararbeiðninnar verði frestað á meðan úrskurðað verði um hana fyrir Landsrétti.
Fellst því Héraðsdómur Reykjaness á að framkvæma megi aðför hjá Isavia samkvæmt aðfararbeiðni þrotabús Air Berlin en í upphafi úrskurðarins kemur fram að aðfararbeiðnin feli í sér beiðni um fjárnám.
Þar með verður heimilt að gera fjárnám hjá Isavia sem eins og flestir ættu að vita er að fullu í eigu íslenska ríkisins en félagið rekur alla flugvelli landsins.
