Íslendingur á fimmtugsaldri hefur nú verið fluttur með sjúkraflugi til Noregs með brunasár á um helmingi líkamans. Áverkana hlaut maðurinn í Reykjanesbæ á mánudagsmorgun en þar var hann í miklu ójafnvægi, hellti yfir sig eldfimum vökva og ekki liggur fyrir hvort hann hafi svo lagt eld að sjálfum sér eða hvort eldurinn hafi kviknað eftir að lögregla beitti rafbyssu. Lögmaður mannsins, Vilhjálmur H. Vilhjálmsson, hefur harðlega gagnrýnt lögregluna fyrir framgöngu sína enda liggi það í hlutarins eðli að ekki sé rétt að beita rafbyssu þegar einstaklingur er þakinn eldfimum vökva. Vilhjálmur sagði í samtali við Vísi að maðurinn hefði gengist undir aðgerð í Noregi og að staðan væri grafalvarleg.
Þórhildur Sunna Ævarsdóttir, fyrrverandi þingmaður Pírata, segir að nú sé rafbyssugríman fallin. Hún rifjar það upp í grein hjá Vísi að þegar þáverandi dómsmálaráðherra, Jón Gunnarsson, hafi heimilað lögreglu að bera rafbyssur hafi hann lofað Íslendingum að þannig yrði almenningur öruggari. Fulltrúar lögreglunnar hafi lýst því að það væri skárra að fá í sig rafstraum heldur en kylfuhögg. Skilaboð ráðherra og lögreglu hafi verið þau að rafbyssur væru af hinu góða.
„Þegar fréttir bárust fyrst af því að lögreglan hafði skotið mann í andlegu ójafnvægi sem hellt hafði yfir sig bensínvökva, ekki einu sinni heldur tvisvar með rafbyssu sagði Lögreglustjórinn á Suðurnesjum okkur að það sé „minna inngrip að nota slíkt vopn [rafbyssu] heldur en til dæmis að grípa til skotvopna.“ Ég spyr mig hvort maðurinn sem liggur nú þungt haldinn á spítala í Noregi með brunasár á um 50% líkamans sé sammála þessari yfirlýsingu lögreglustjórans.“
Þórhildur gagnrýnir eins að lögregla hafi gert vitni að eyða myndbandsupptöku af atvikinu. En það sé þó fleira sem komi til. Lögreglan hafi lengi fengið athugasemdalaust að stjórna því hvernig fjallað er um hana.
„Lögreglan hefur um ókomna tíð fengið nokkurn veginn afskiptalaust að stjórna því hvernig fréttir eru sagðir af henni og hvaða orð eru notuð til þess að lýsa háttsemi hennar. Fjölmiðar eru gjarnir á að apa yfirlýsingar upp eftir lögreglu og forðast að spyrja hana gagnrýninna spurninga um framferði sitt.“
Gott dæmi um þetta sé umræðan um rafbyssurnar þar sem lögregla og ráðherra kröfðust þess að talað yrði um rafvarnarvopn frekar en rafbyssur.
„Nú hefur lögreglan beitt rafbyssu á mann sem var að hlaupa í burtu frá henni. Getum við þá hætt að tala um rafvarnarvopn?“
Þórhildur kallar eftir sjálfstæðu eftirliti með störfum lögreglu. Slíkt sé nauðsynlegt í ljósi aukins vopnaburðar lögreglumanna og aukinna eftirlitsheimilda sem lögreglan hefur fengið á undanförnum árum.
„Lýðræði og réttarríki er ekki ókeypis og sofandaháttur gagnvart valdbeitingargræðgi yfirvalda tekur á endanum sinn toll. Hann birtist í brunasárum, líkamsmeiðingum, njósnum um saklaust fólk, barsmíðum á mótmælendum og annars konar valdníðslu.
Og þrátt fyrir þrotlausa baráttu sumra er enn ekki búið að stofna til sjálfstæðs eftirlits með störfum lögreglu þó svo að vopnaburður lögreglu og eftirlitsheimildir hennar hafi verið stórauknar á undanförnum árum.
Vonandi auðnast okkur að breyta því sem allra fyrst. “
