fbpx
Sunnudagur 07.júní 2026
Fókus

Ný bók vekur athygli: Alþýðulist og skreytt handrit – óplægður akur fyrir fræðimenn

Fókus
Mánudaginn 1. desember 2025 19:30

Ekki missa af Helstu tíðindum dagsins í pósthólfið þitt

Lesa nánar

Út er komin bókin Skrifarar sem skreyttu handrit sín [Alþýðulist og skreytingar í handritum síðari alda] eftir Kjartan Atla Ísleifsson. Útgefandi er Miðstöð einsögurannsókna við Sagnfræðistofnun Háskóla Íslands í samstarfi við Háskólaútgáfuna.

Í laugardagsblaði Morgunblaðsins er fjallað um bókina og rætt við höfundinn. Bókin er í ritröðinni Sýnisbók íslenskrar alþýðumenningar og fjallar um list alþýðufólks í handritum frá 17.-20. aldar. Kjartan Atli hefur unnið ötullega að því á undan förnum árum að veiða þessi listaverk upp úr handritum Landsbókasafns Íslands. Í bókinni eru birtar 150 litmyndir sem aldrei hafa áður komið fyrir augu almennings og eru af ýmsum gerðum en allir voru listamennirnir fátækir bændur.

Megnið af efni bókarinnar hefur aldrei birst áður og því er um tímamótaverk að ræða. Höfundur segir að um frumrannsókn sé að ræða á þessu sviði. Í inngangi höfundar kemur fram að hann hafi skrifað rannsóknarritgerð sem byggðist á rímnahandriti sem Eyjólfur Eyjólfsson Wíum skrifaði og myndskreytti 1885. Þetta var 2020 þegar Kjartan Atli var í sagnfræðinámi í Háskóla Íslands.

fram kemur að Kjartan Atli hafi lengi haft brennandi áhuga á myndlist og að námskeið hjá Sigurði Gylfa Magnússyni og Davíð Ólafssyni um handritamenningu á 19. öld hafi orðið kveikjan að þessu verkefni. Fjallað er um 300 mismunandi handrit og sem fyrr segir eru 150 litmyndir í bókinni.

Kjartan Atli segist hafa þurft að þreifa sig áfram vegna þess að skreytingar séu ekki vel skráðar. Hann segir mikið verk óunnið, enda hafi hann einungis flett nokkur hundruð handritum af þeim 15 þúsund sem varðveitt eru íhandritasafni Landsbókasafnsins.

Kannski er þarna komin jólagjöf fræðimannsins og grúskarans.

Athugasemdir eru á ábyrgð þeirra sem þær skrá. DV áskilur sér þó rétt til að eyða ummælum sem metin verða sem ærumeiðandi eða ósæmileg. Smelltu hér til að tilkynna óviðeigandi athugasemdir.

Fleiri fréttir

Mest lesið

Nýlegt

Fókus
Fyrir 3 dögum

Áhrifavaldur varð fyrir vonbrigðum með Ísland – „Hvað Ísland gerði til að laða að sér þetta marga ferðamenn er rannsóknarefni“

Áhrifavaldur varð fyrir vonbrigðum með Ísland – „Hvað Ísland gerði til að laða að sér þetta marga ferðamenn er rannsóknarefni“
Fókus
Fyrir 3 dögum

Netverjum misboðið yfir myndum sem leikkonan birti af sér og syni sínum – „Þetta verður á netinu um ókomna tíð“

Netverjum misboðið yfir myndum sem leikkonan birti af sér og syni sínum – „Þetta verður á netinu um ókomna tíð“
Fókus
Fyrir 4 dögum

Erna Hrund selur í Skektuvogi – Segist til í að skilja eitthvað eftir í baðskápunum fái hún tilboð

Erna Hrund selur í Skektuvogi – Segist til í að skilja eitthvað eftir í baðskápunum fái hún tilboð
Fókus
Fyrir 4 dögum

Trúði því ekki þegar konur sögðu hann kyntákn

Trúði því ekki þegar konur sögðu hann kyntákn
Fókus
Fyrir 5 dögum

Ólöf greinir frá góðverki ársins – „Auðvitað ekki stætt á því að standa í vegi örlaganornarinnar“

Ólöf greinir frá góðverki ársins – „Auðvitað ekki stætt á því að standa í vegi örlaganornarinnar“
Fókus
Fyrir 6 dögum

Hefur litlar áhyggjur af því að framhaldsskólanemar lesi ekki lengur Njálu – „Ég man enn hvað mér fannst hún leiðinleg við fyrsta lestur“

Hefur litlar áhyggjur af því að framhaldsskólanemar lesi ekki lengur Njálu – „Ég man enn hvað mér fannst hún leiðinleg við fyrsta lestur“
Fókus
Fyrir 6 dögum

Netverjum gróflega misboðið yfir steypiboðinu sem Bonnie Blue ætlar að halda – „Getur einhver hringt í barnavernd?“

Netverjum gróflega misboðið yfir steypiboðinu sem Bonnie Blue ætlar að halda – „Getur einhver hringt í barnavernd?“
Fókus
Fyrir 6 dögum

Sting er með kenningu um hvaðan eitruð karlmennska kemur

Sting er með kenningu um hvaðan eitruð karlmennska kemur