Gunnar Smári Egilsson, sósíalistaforingi og áhugamaður um elítu og stéttarskiptingu, fjallar um rannsókn dr. Hauks Arnþórssonar á stjórnmálaelítum Íslands á Facebook síðu sinni. Gunnar segir baráttuna gegn elítum muni lita stjórnmálin næstu árin og áratugina:
„Og ekki síst frelsisbaráttu verkalýðsins og annarra kúgaðra hópa. Þarna kemur fram að elítan hefur ekki skaðað þá flokka sem eiga rætur í verkalýðshreyfingunni minna en hún hefur litað stjórnmálastarf auðvaldsins.“
Hann þylur einnig upp þá verkalýðsforkólfa sem átt hafa sæti á Alþingi í gegnum árin:
„Fyrir utan Gvend jaka og Aðalheiði Bjarnfreðs frá því fyrir 30+ árum og þar áður flestir forsetar ASÍ, formenn verkamannasambandsins og ýmissa félaga; Pétur Sigurðsson sjómaður, Guðmundur H. Garðarsson, Karvel Pálmason, Hannibal, Eðvarð Sigurðsson o.fl. þá eru það Jóhanna Sigurðardóttir (form. Flugfreyjufélagsins), Ögmundur Jónasson (form. BSRB), Guðjón A. Kristjánsson (form. Farmanna- og fiskimannasambandsins), Lúðvík Geirsson (form. Blaðamannafélagsins), Róbert Marshall (form. Blaðamannafélagsins).“
Gunnar segir fátítt að stórkanónur úr verkalýðshreyfingunni setjist á þing nú til dags, heldur sé það algengara að fólk litla reynslu úr smærri félögum „detti“ inn á þing.
„Í dag er Brynjar Níelsson, fyrrum formaður Lögmannafélagsins, það næsta sem kemst verkalýðsforkólfi, eins hlægilegt og það nú er.“
Í nýútkominni bók dr. Hauks Arnþórssonar, „Um Alþingi – Hver kennir kennaranum“, er fjallað um stjórnmálaelítuna sem Kjarninn greinireinnig frá. Þar skoðar Haukur hvort alþingismenn komi frekar úr hærri lögum þjóðfélagsins en þeim lægri. Hann skilgreinir orðið „elíta“ sem orð yfir hóp einstaklinga sem hafi hlutfallslega meiri völd en fjöldi þeirra segi til um. Hægt sé að annaðhvort fæðast inn í elítuna, eða ávinna sér slíka stöðu.
Í bókinni kemur fram að á tímabilinu 1991 – 2018 höfðu 37.8 prósent þingmanna ættartengsl við aðra sem setið höfðu á Alþingi. Hinsvegar hafi þeim fækkað eftir 2013 og svo enn meira eftir kosningar 2017 og séu nú 27 prósent.
Einnig kemur fram að þingmenn með slík ættartengsl séu líklegri til að hljóta ráðherraembætti.
„Þannig fylgja völd og áhrif ættartengslum. Þingmenn með ættartengsl verða fremur fjármálaráðherrar en aðrir þingmenn, en það er lykilstaða í stjórnkerfinu. Að sama skapi taka þeir þingmenn sem hafa ættartengsl síður þátt í meðflutningi máls en aðrir.“
Sterkustu ættarveldin samkvæmt Hauki eru lögfræðingar og jafnaðarmenn. Jafnaðarmenn hafi upphaflega verið fulltrúar verkalýðshreyfingarinnar og lögfræðingarnir meira til hægri:
„Ættartengsl eru almennust meðal Sjálfstæðismanna og jafnaðarmanna. Þetta eru ólíkir hópar að mörgu öðru leyti. Sennilega eru forsendur Sjálfstæðismanna og jafnaðarmanna við að halda þingmannssætum innan ætta og fjölskyldna bæði líkar og ólíkar. Framsóknarmenn skera sig ekki úr fyrir ættartengsl, heldur fyrir það að þeir verða oftast ráðherrar. Þingmenn Sjálfstæðisflokksins og Framsóknarflokksins verða raunar oftast ráðherrar en þingmenn utan fjórflokksins síst.“
