Undanfarin ár hafa íslenskar stúlkur verið bólusettar gegn hpv-veirunni sem getur valdið leghálskrabbameini sem og krabbameini í skapabörmum, leggöngum, endaþarmi og hálsi. Til eru nokkrar tegundir hpv og hér á Íslandi hefur verið bólusett með efninu Ceravarix veitir vörn gegn hpv-veirum af gerð 16 og 18.

Í opnu bréf til Ölmu D. Möller Landlæknis og embættis hennar í Morgunblaði dagsins segir Erla Björk Þorgeirsdóttir, verkfræðingur, að á þessum tíma hafi verið til  betra lyf, Gardasil, sem veitti vörn gegn áðurnefndum veirutegundum en að auki vörn gegn veirum af gerð 6 og 11. Síðan hafi tíminn liðið og nú sé kominn betrumbætt útgáfa, Gardasil 9, sem veiti vörn gegn alls níu tegundum af hpv-veirum auk þess sem lyfið ræðst gegn kynfæravörtum.

„Af hverju var útboðinu þannig háttað að hægt var að taka til­boði upp á lak­ara lyf en það sem best gerðist á þeim tíma? Var þá þegar búið að ákveða að ís­lensk­ar kon­ur væru ekki meira virði en svo að ann­ars flokks lyf væru nógu góð?“ spyr Erla Björk Landlækni.

Þá bendir hún á að með því að velja lyf sem ekki nái öllum hpv-veirunum haldi áfram að vera þörf fyr­ir skimanir við leg­hálskrabba­meini og hpv-veirunni, spegl­an­ir, keilu­sk­urði, leg­háls­nám og legnám.

„Þrátt fyr­ir öll þessi inn­grip deyja nokkr­ar kon­ur á ári úr leg­hálskrabba­meini sem er al­ger­lega hægt að koma í veg fyr­ir. Til þess að út­rýma þess­um vá­gesti úr okk­ar sam­fé­lagi þarf að bólu­setja allt ungt fólk (bæði kyn) með Gardasil 9. Karl­menn deyja vissu­lega ekki úr leg­hálskrabba en þeir eru smit­ber­ar. Á meðan þeir eru ekki bólu­sett­ir hring­sól­ar þessi veira í sam­fé­lag­inu,“ segir Erla Björk.

Þá segir hún að allt klúðrið við leghálssýnarannsóknir hérlendis bendi til þess að mikil kvenfyrirlitning einkenni málaflokkinn. „Hvenær ætl­ar land­lækn­ir að tryggja ís­lensk­um ung­menn­um bólu­setn­ingu gegn hpv og spara kon­um þján­ing­ar og ótíma­bær dauðsföll? Er það rétt að aðeins sýn­um frá kven­kyns lækn­um hafi verið fleygt?“