Þetta kemur fram í ítarlegri frétt miðilsins ProPublica, þar sem rakin eru dauðsföll og alvarleg veikindi barna sem sérfræðingar telja að hefði mátt koma í veg fyrir með einfaldri og ódýrri meðferð.
Í umfjölluninni er vísað í niðurstöður rannsóknar sem birtar voru í læknaritinu JAMA og náði til rúmlega fimm milljóna fæðinga í Bandaríkjunum. Niðurstöðurnar sýna að hlutfall foreldra sem hafna K-vítamínsprautu fór úr tæpum 3% árið 2017 í meira en 5% árið 2024. Það jafngildir 77% aukningu á sjö árum.
Á Vísindavefnum eru ástæður þess að nýburum er gefin K-vítamínsprauta skömmu eftir fæðingu tíundaðar.
„K-vítamín er lífsnauðsynlegt öllum mönnum. Skortur á K-vítamíni veldur því að það tekur lengri tíma fyrir blóðið að lifrast (storkna) og það getur orsakað innri blæðingar. K-vítamín finnst í laufum plantna en í mönnum er K-vítamínið yfirleitt framleitt af gerlum sem finnast í þörmunum. Gerlar sem framleiða vítamínið eru ekki til staðar í nýfæddum börnum. Skortur á K-vítamíni hjá nýfæddum börnum getur valdið blæðingum í þörmum og höfði innan við viku frá fæðingu. Því er nýfæddum börnum oft gefin sprauta með K-vítamíni strax eftir fæðingu. Einnig er hægt að gefa móðurinni K-vítamín við fæðinguna til þess að koma í veg fyrir skort hjá barninu.“
Í umfjöllun ProPublica er bent á að oftar en ekki sjáist einkenni þessara blæðinga ekki fyrr en oft seint, eða þegar ástandið er orðið mjög alvarlegt.
Bandaríska sóttvarnastofnunin, CDC, segir að börn sem fá ekki sprautuna séu 81 sinni líklegri til að þróa með sér lífshættulegar blæðingar en önnur börn. Um eitt af hverjum fimm börnum sem fær slíkar blæðingar deyr af þeirra völdum.
Í umfjöllun ProPublica eru rakin fjölmörg tilfelli þar sem börn, sem virtust heilbrigð við fæðingu, veiktust skyndilega nokkrum vikum síðar. Þar á meðal var sjö vikna drengur sem fékk krampa vegna heilablæðingar og stúlka sem hætti tímabundið að anda. Í mörgum tilfellum kom í ljós að foreldrar höfðu hafnað K-vítamínsprautunni við fæðingu.
Læknar segja þróunina tengjast aukinni tortryggni gagnvart heilbrigðiskerfinu og rangfærslum á samfélagsmiðlum í kjölfar heimsfaraldurs kórónuveirunnar. Þótt K-vítamínsprautan sé ekki bólusetning hafi hún dregist inn í sömu umræðu.
„Þetta var ekki einu sinni eitthvað sem við þurftum að leggja sérstaka áherslu á áður, vegna þess að lausnin var svo einföld og örugg,“ sagði Allison Henry, yfirmaður nýburalækninga við Cedars-Sinai barnaspítalann í Los Angeles, í samtali við ProPublica.
Sérfræðingar gagnrýna jafnframt að bandarísk yfirvöld haldi ekki miðlæga skrá yfir tilfelli þar sem foreldrar hafna sprautunni eða afleiðingar þess. Þeir telja því líklegt að raunverulegur fjöldi alvarlegra tilfella og dauðsfalla sé vanmetinn.
