fbpx
Miðvikudagur 22.apríl 2026
Pressan

Ellefu vísindamenn horfnir eða látnir – þingmenn krefjast svara

Pressan
Miðvikudaginn 22. apríl 2026 07:00

James Comer. Mynd/Getty

Ekki missa af Helstu tíðindum dagsins í pósthólfið þitt

Lesa nánar

Bandarískir þingmenn hafa farið fram á víðtæka rannsókn á röð dularfullra hvarfa og dauðsfalla meðal fremstu vísindamanna landsins, með vísan til mögulegrar ógnar við þjóðaröryggi.

Að minnsta kosti ellefu sérfræðingar með tengsl við svið eins og geimrannsóknir, kjarnorkutækni og varnarmál hafa horfið eða fundist látnir á undanförnum árum. Margir þeirra höfðu hæstu öryggisheimildir og aðgang að viðkvæmum upplýsingum um geimferðir, kjarnorkuvopn og þróun varnarkerfa.

Í fréttum bandarískra fjölmiðla kemur fram að málið hafi valdið verulegum áhyggjum í Washington.

Hugsanleg ógn við þjóðaröryggi

James Comer, formaður eftirlitsnefndar fulltrúadeildarinnar, hefur farið fram á að alríkislögreglan (FBI), varnarmálaráðuneytið, NASA og orkumálaráðuneytið hefji samræmda rannsókn á málinu. Í bréfum til stofnananna vísar hann til óstaðfestra frétta um að einstaklingar með tengsl við „bandarísk kjarnorkuleyndarmál eða eldflaugatækni“ hafi horfið eða látist við óljósar aðstæður.

„Ef þessar upplýsingar reynast réttar gætu þessi dauðsföll og mannshvörf verið alvarleg ógn við þjóðaröryggi Bandaríkjanna,“ segir Comer. Hann bendir jafnframt á möguleg tengsl milli mála sem hafa komið upp frá árinu 2023.

Forseti Bandaríkjanna, Donald Trump, staðfesti í síðustu viku að honum hefði verið kynnt málið og sagði að frekari upplýsingar gætu legið fyrir á næstu vikum. Hann kvaðst vonast til að um tilviljanakennd atvik væri að ræða, en útilokaði ekki að málið væri alvarlegra.

Einnig hefur þingmaðurinn Eric Burlison tekið undir kröfur um rannsókn og óskað eftir því að formleg kynning verði haldin fyrir þingmenn eigi síðar en 27. apríl næstkomandi.

Tóku aðeins með sér skammbyssur

Töluvert hefur verið fjallað um þessi óútskýrðu dauðsföll og mannshvörf að undanförnu. Þann 28. febrúar síðastliðinn hvarf fyrrverandi hershöfðingi í bandaríska flughernum, William Neil McCasland, sporlaust. Hann sást síðast yfirgefa heimili sitt í Nýju-Mexíkó án síma, gleraugna eða annarra nauðsynja, en var vopnaður skammbyssu.

Aðstæður í kringum hvarf hans eru sagðar svipaðar og í fjórum öðrum málum sem komu upp í suðvesturríkjum Bandaríkjanna á síðasta ári. Það sem þessir einstaklingar eiga sameiginlegt er að þeir tengdust allir rannsóknum eða verkefnum á vegum Air Force Research Laboratory – rannsóknar- og þróunararms bandaríska flughersins.

Meðal þeirra sem horfið hafa er Steven Garcia, verktaki tengdur öryggisverkefnum, sem hvarf sporlaust eftir að hafa yfirgefið heimili sitt í Albuquerque. Hann hafði, líkt og McCasland, aðeins með sér skammbyssu og engin samskiptatæki.

Unnið að yfirferð málanna

Fleiri mál tengjast lykilstofnunum í bandarískum vísindum og varnarmálum. Monica Jacinto Reza, vísindakona við Jet Propulsion Laboratory hjá NASA, hvarf í gönguferð í Kaliforníu á síðasta ári. Hún hafði nýverið tekið við stjórn rannsóknarhóps sem vann að þróun nýrrar tækni fyrir eldflaugahreyfla.

Þá hurfu Anthony Chavez og Melissa Casias með skömmu millibili, en bæði höfðu starfað við Los Alamos National Laboratory, eitt mikilvægasta kjarnorkurannsóknasetur Bandaríkjanna.

Sameiginlegt með mörgum þeirra er að þeir höfðu aðgang að viðkvæmum öryggisupplýsingum sem fyrr segir.

Þrátt fyrir aukinn þrýsting frá löggjafarvaldinu hafa bandarísk stjórnvöld gefið misvísandi skilaboð. Varnarmálaráðuneytið hefur meðal annars sagt að engar virkar þjóðaröryggisrannsóknir séu í gangi vegna tilkynntra mannshvarfa.

Hvíta húsið hefur þó staðfest að unnið sé að heildstæðri yfirferð mála í samstarfi við viðeigandi stofnanir. Samkvæmt upplýsingum frá Karoline Leavitt, blaðafulltrúa Hvíta hússins, er markmiðið að greina hvort sameiginleg mynstur eða tengsl finnist á milli tilvika.

Athugasemdir eru á ábyrgð þeirra sem þær skrá. DV áskilur sér þó rétt til að eyða ummælum sem metin verða sem ærumeiðandi eða ósæmileg. Smelltu hér til að tilkynna óviðeigandi athugasemdir.

Fleiri fréttir

Mest lesið

Nýlegt

Pressan
Fyrir 2 dögum

Vilhjálmur prins sagður ætla að meina Harry bróður sínum að vera viðstaddur krýninguna

Vilhjálmur prins sagður ætla að meina Harry bróður sínum að vera viðstaddur krýninguna
Pressan
Fyrir 2 dögum

Þetta skaltu alltaf þrífa áður en þú flytur inn í nýtt hús

Þetta skaltu alltaf þrífa áður en þú flytur inn í nýtt hús
Pressan
Fyrir 2 dögum

Trump er ekki ósnertanlegur – Svona er hægt að koma honum úr embætti

Trump er ekki ósnertanlegur – Svona er hægt að koma honum úr embætti
Pressan
Fyrir 2 dögum

Pútín breytir reglunum – Nú geta fleiri verið sendir á vígvöllinn

Pútín breytir reglunum – Nú geta fleiri verið sendir á vígvöllinn