Á sama tíma og íslenska afturhaldið elur á andúð í garð útlendinga af hvaða tagi sem er – og klappar upp þau ummæli að senda eigi alla múslima úr landi – er athyglisvert að skoða mikilvægi erlends vinnuafls í heilbrigðiskerfinu á Íslandi.
Því það er eitt að alhæfa um fólk og annað að meta þörfina fyrir það.
Í nýlegu svari heilbrigðisráðherra við fyrirspurn þess sem þetta skrifar, um hlutfall erlends vinnuafls í opinberri heilbrigðisþjónustu hér á landi, kemur skýrt fram að stofnanir hennar reiða sig sem aldrei fyrr á aðflutt starfsfólk. Hlutfall þess innan heilbrigðisstofnana hefur vaxið hratt það sem af er öldinni og er nú víða um og yfir tíu af hundraði, og í sumum tilvikum upp undir þriðjungur af heildarfjölda á umræddum vinnustöðum.
Þróunin er skýr. Í upphafi aldarinnar unnu rétt ríflega hundrað erlendir starfsmenn á Landspítalanum, eða vel innan við þrjú prósent af vinnandi höndum á göngum hans og stofum. Fjölgunin var hæg en stöðug næstu tvo áratugi, og nálgaðist 400 manns í byrjun yfirstandandi áratugar, sem svarar til rösklega sex prósenta af mannskap spítalans. En svo kemur stökkið, því straumur starfsliða að utan hefur aukist afar hratt á allra síðustu árum, og taldi 717 á síðasta ári, en það nemur tíu prósentum af fastráðnu fólki á þjóðarspítala landsmanna. Umbreytingin á aldarfjórðungi er augljós, því nú er svo komið að tíundi hver starfsmaður á stofnunni á rætur sínar að rekja til útlanda. Af sjálfu leiðir að sá fjöldi skiptir sköpum fyrir þá mikilvægu og lífsnauðsynlegu þjónustu sem þar er sinnt.
Á sama tíma hefur hlutfall erlends vinnuafls á heilsugæslum og öðrum sjúkrahúsum vaxið að miklum mun um allt land. Á Sjúkrahúsinu á Akureyri hefur fjöldinn tvöfaldast í prósentum talið á milli áranna 2010 og 2025, á Heilbrigðisstofnun Vesturlands hefur hann farið úr 12 starfsmönnum í 32 á sama árabili, á Heilbrigðisstofnun Vestfjarða hefur aðflutt starfslið sexfaldast á síðustu tíu árum, á Heilbrigðisstofnun Norðurlands voru tveir útlendingar að störfum 2014 en eru nú 72, og þeir hafa farið úr 18 í 113 hjá Heilbrigðisstofnun Austurlands á síðustu tveimur áratugum. Líku er farið suður með sjó, en þar hefur hlutfallið farið úr átta prósentum í nálega fimmtán prósent á þessum tíma.
„Augljóst má því vera að heilbrigðisþjónusta landsmanna þarf að reiða sig í síauknum mæli á erlent vinnuafl það sem eftir lifir aldarinnar …“
Á hjúkrunarheimilum landsins er framvindan með sama hætti. Nefna má Vigdísarholt sem rekur heimilin Sunnuhlíð, Seltjörn og Skjólgarð í Kópavogi, en fyrir áratug var hlutfall erlends starfsfólks þar fimmtán af hundraði, en á síðasta ári var svo komið að þriðji hver starfsmaður þessara dvalarheimila var af erlendu bergi brotinn.
Það vekur sérstaka athygli í umræddu svari við áðurnefndri fyrirspurn að allar þessar stofnanir leggja sérstaka rækt við íslenskukennslu til handa þessum sístækkandi hópi aðkomumanna sem ræður sig á sjúkrahúsin hringinn í kringum landið og aðrar heilbrigðisstofnanir þess. Almennt er miðað við að starfsmenn sem sinna umönnun sjúklinga eða klínísku starfi tali íslensku.
Íslensk þjóð er að eldast hratt. Og mannfjöldaspár eru á einn veg. Fimmtungur þjóðarinnar er núna sextíu ára og eldri, en eftir aldarfjórðung er talið að þriðjungur landsmanna verði á þeim aldri. Á sama tíma mun hlutfall tuttugu ára og yngri hér á landi fara úr 26 prósentum í 9 prósent.
Augljóst má því vera að heilbrigðisþjónusta landsmanna þarf að reiða sig í síauknum mæli á erlent vinnuafl það sem eftir lifir aldarinnar, ef ekki á að láta verulega á sjá hvað þjónustuna varðar, hvort heldur er á heilsugæslum, hjúkrunarheimilum eða sjúkrahúsum um land allt.
Það er í berhögg við þessa breytingu að ala í sífellu á andúð gagnvart útlendingum og tala þá niður eins og hvern annan einsleitan og óþarfan flokk manna sem skuli betur halda sig heima við, en að taka störfin af innfæddum, eins og það er látið heita.
Og þeir sem halda úti hvað mestum þjóðernisrembingi af þeim toga mættu fara að hugsa til þess hver muni annast þá í ellinni af velvild einni og væntumþykju.
