Minnihlutinn á Alþingi, sem löngu er orðinn landskunnur fyrir moðreyk sinn og muldur, óttast ekkert meira en framtíðina. Hann óskar þess heitast í ræðu og riti að fortíðin hafi betur gegn samtímanum og Ísland fari að gildum gamla tímans, hvort heldur það varðar kvenfrelsi eða kynvitund. Og allt saman liggur það fyrir eins og stafur á bók, svo sem það allra nýjasta úr munni Miðflokksmanna að karlar verði getulausir og þunglyndir við að ala upp börn, en hormónabúskapur þeirra breytist svo mjög við að koma krógunum til þroska að þeir breytist eiginlega í konur!
En afturhaldið, eðli orðsins samkvæmt, vill auðvitað aðeins fara aftur á bak. Gamalt sé gott.
Það er því ekki úr takti að íhaldsarmur Alþingis óttist samningaviðræður um mögulega aðild Íslands að Evrópu. Lyktir þeirra viðræðna gætu nefnilega orðið það góðar að landsmönnum líki við þær. Og þjóðin átti sig á því á endanum að innganga verði til hagsbóta fyrir fólk og fyrirtæki.
Og því skal enn þyrla upp moldviðri. Fyrst með því að fullyrða að viðræðurnar séu óþarfar, enda sé ekkert um að semja. En svo þegar fyrir liggur að undanþágur muni fást, þar á meðal veigamiklar sérlausnir, þá sé því til að svara að þær verði ekki varanlegar. Enda þótt það sé líka búið að hrekja.
Guð forði einni og sömu þjóðinni að svona fólk setjist að samningaborði fyrir umbjóðendur sína. Því það þráir það eitt að tapa viðræðunum fyrir fram. Sjálfstraustið er á að giska ekkert.
Og gamla tuggan endurtekur sig raunar frá einni öld til annarrar. Við höfum ekkert út fyrir landsteinana að sækja! Við eigum nóg með okkur sjálf! Útlendingar myndu yfirtaka okkur!
Yfirlýsingar fyrri framámanna þessara aðframkomnu afla hafa verið rifjaðar upp á síðustu dögum í tilefni af spurningunni um að hefja viðræður við ESB á nýjan leik. Og þau ummæli eldast ekki vel, svo ekki sé sterkara að orði komist. Úrtölur afturhaldsins eru þær sömu, frá einum tíma til annars.
„Það er sammerkt þeim fullvalda þjóðríkjum sem samþykkt hafa aðildina að ESB, stundum með litlum mun, að ánægja með inngönguna hefur vaxið hratt eftir því sem lengra hefur liðið frá undirritun.“
Samningnum um evrópska efnahagssvæðið frá 1992, sem jafnt framsóknarmenn og sjálfstæðismenn lofa núna í hástert sem mikilvægasta milliríkjasamningi í sögu Íslands, var nefnilega fundið allt til foráttu af fulltrúum þessara flokka á síðustu öld. Framsóknarmaðurinn Páll Pétursson sagði í þingræðu í ársbyrjun 1993 að EES-samningurinn væri allt í senn vondur, óhagstæður og hættulegur Íslendingum. Hann kæmi til með „að færa okkur ósjálfstæði, atvinnuleysi, fátækt og auðnuleysi.“ Stefán Guðmundsson samflokksmaður Péturs sagði að orkuauðlindir Íslands myndu ekki aðeins tapast, heldur værum við „að opna landhelgi Íslands fyrir flota Evrópubandalagsins.“ Og Eggert Haukdal úr Sjálfstæðisflokki var á sama báti, en við blasi að ESB fái aðgang að landhelginni: „Til hvers var þá barist fyrir 200 mílna fiskveiðilögsögu ef EB á að móta fiskveiðistefnu Íslendinga hér eftir,“ spurði hann.
Til að gæta allrar sanngirni hagaði vinstra íhaldið orðum sínum á sama veg á téðum tíma, en EES-máldaginn væri „þjóðhættulegur vegna fullveldisáhyggna,“ eins og Alþýðubandalagsmaðurinn Hjörleifur Guttormsson orðaði það. Félagi hans Steingrímur J. Sigfússon var í sama sauðahúsi, en hann gæti aldrei skilið þau rök „að vænlegasta aðferðin til að varðveita sjálfstæði sitt sé að fórna því.“ Og Ragnar vinur hans Arnalds sagði kýrskýrt að Evrópska efnahagssvæðið væri „tilraun sem mistókst.“
Nákvæmlega ekkert af þessum hrakspám hefur gengið eftir. Ekkert. Þvert á móti liggur fyrir að umræddur samningur hefur reynst slíkur happafengur fyrir land og þjóð að ekki verður við annað jafnað. Hitt blasir líka við að Evrópusambandið hefur reynst vera mikilvægasta og vinsælasta samvinnuhreyfing álfunnar. Hagur þjóða af aðild er augljós. Nú síðast tók Seðlabankastjóri Króata af skarið. Aðild þeirra að ESB hefði róað hagkerfið. „Áður en Króatía varð hluti af evrusvæðinu var Seðlabankinn aðallega í því að halda genginu stöðugu, og þegar krísuástand skapaðist, var það mikil áskorun fyrir lítið og opið efnahagskerfi, og kallaði á inngrip og stóran gjaldeyrisvaraforða,“ sagði Boris Vujčić í nýlegri Íslandsheimsókn, og ítrekaði kostnaðinn af lítilli mynt til heimabrúks.
Kunnuglegt?
Það er sammerkt þeim fullvalda þjóðríkjum sem samþykkt hafa aðildina að ESB, stundum með litlum mun, að ánægja með inngönguna hefur vaxið hratt eftir því sem lengra hefur liðið frá undirritun. Álíka er komið fyrir Bretum, með öfugum formerkjum, eina landinu sem sagt hefur skilið við ESB með minnsta mun, en nú vilja 75 prósent Breta aftur inn, en aðeins fjórðungur þeirra kýs annað.
Það er augljóslega betra að vera inni en úti. Því samningar, hver með sínum hætti, eru til hagsbóta.
Kannski orðaði forsætisráðherra Íslands þetta einna best fyrir áratug eða svo: „Framsóknarflokkurinn er eini flokkurinn sem hefur markað sér skýra stefnu fyrir aðildarviðræður við Evrópusambandið og skilgreint samningsmarkmið þeirra viðræðna. Framsókn hefur sett það sem skilyrði fyrir aðild að fullveldi og óskorað forræði yfir auðlindum þjóðarinnar verði grundvallarkrafa í þeim viðræðum, auk skilyrða sem lúta að hagsmunum landbúnaðar og sjávarútvegs. Fordæmi eru fyrir slíku í samningum annarra þjóða við Evrópusambandið og því er algerlega rangt að halda því fram að þessar kröfur hamli því að af aðildarsamningi geti orðið.“
Varla er hægt að vera meira sammála Sigmundi Davíð Gunnlaugssyni.
