Það er samdóma álit lækna sem starfa hér á landi, en störfuðu áður í Noregi, að betur sé búið að heimilislækningum í Noregi en á Íslandi og heilbrigðisþjónustan þar sé skilvirkari. Þar sé betri samvinna og staða heimilislækna sé styrkari, brýnt sé að bjóða upp gott starfsumhverfi líkt og þar hér á landi til til að auka nýliðun. Þetta eru niðurstöður rannsóknar sem greint er frá í nýjasta hefti Læknablaðsins.
Hér á landi starfa flestir heimilislæknar hjá hinu opinbera á föstum launum, en í Noregi starfa flestir heimilislæknar sjálfstætt á einkareknum stofum þar sem stuðst er við tilvísanakerfi, þar sem greitt er fyrir skráningu á lækninn og hvert viðvik.
Lítill hluti íslenskra heimilislækna stundar einkarekstur á Íslandi og hafa stjórnvöld frekar stuðlað að því að starfsemin sé undir hatti hins opinbera. Tvær einkareknar heilsugæslustöðvar eru á höfuðborgarsvæðinu, auk 12 sjálfstætt starfandi heimilislækna. Þá hefur þróun síðustu ára verið í þá átt að sjúklingar eru skráðir á heilsugæslustöð í stað ákveðinna lækna sem er öndvert við norska fastlæknakerfið þar sem ábyrgð fylgir ávallt nafngreindum heimilislækni. Allir læknarnir sem rætt var við undirstrikuðu kosti þess að byggja á mismunandi launagreiðslufyrirkomulagi til heimilislækna og blönduðu rekstrarskipulagi í heimilislækningum:
Ég held að fyrir heildina væri betra að geta valið á milli,
sagði einn læknirinn, annar sagði:
Nú eru líka læknarnir misjafnir, það getur vel verið að það henti einum lækni mjög vel að vera í, eigum við að segja, afkastahvetjandi kerfi en svo er ekki víst að það henti í Hlíðahverfi í Reykjavík þar sem allir sjúklingarnir eru gamlir og þú getur hreinlega ekki tekið jafn stuttan tíma per haus.
Sjúkraliðar á launum frá læknunum sjálfum viljugra til að taka að sér verk
Það er samdóma álit viðmælenda að íslenska heilbrigðisþjónustu skortir þá skilvirkni sem Norðmenn búa við og staða norskra heimilislækninga sé styrkari, kostir norska heilbrigðiskerfisins sé fyrst og fremst að þar hafa allir landsmenn sinn heimilislækni og þannig næst góð yfirsýn yfir heilsuvanda fólks.
Telja læknarnir að til að auka áhuga læknanema og nýliðun í heimilislækningum á Íslandi sé brýnt að bjóða upp á aukið sjálfstæði og valmöguleika líkt og er til staðar í norska fastlæknakerfinu. Möguleikinn á að starfa sjálfstætt er mikilvægur þáttur fyrir sjálfsmynd og starfsánægju. Þegar ráðast þarf í skipulagsbreytingar í heilbrigðiskerfinu myndast óhjákvæmilega togstreita milli heilbrigðisstétta en ekki síður milli ólíkra hópa lækna. Því er mikilvægt að íhuga gaumgæfilega reynslu annarra þjóða af skipulagsbreytingum í heilbrigðisþjónustu.
Þátttakendur söknuðu læknaliða, ígildi sjúkraliða, sem gegna lykilhlutverki á öllum heilsugæslustöðvum í Noregi og eru nánir samstarfsmenn heimilislækna þar. Samvinnan við hjúkrunarfræðinga hér á landi töldu þátttakendur vera á jafnræðisgrundvelli. Bent var á hugsanlega mönnunarskekkju á íslenskum heilsugæslustöðvum sem kæmi niður á skilvirkni í starfseminni:
Samvinnan gekk mjög vel þarna úti og kannski meiri hjálp. Þetta fólk [læknaliðarnir] var oft viljugra til að taka af manni einhver verk sem kannski gengur ekki eins vel hérna vegna þess að þeim [hjúkrunarfræðingum] finnst það ekki vera inni á sínu verksviði út af sinni menntun eða þvíumlíkt. Þetta fólk var nú kannski því síður inn á þeirra verksviði en það gerði það. Þetta fólk var náttúrulega á launum frá læknunum sem slíkum. Í starfsemi okkar [hér á landi] þá myndast annars konar andrúmsloft.
