fbpx
Mánudagur 02.mars 2026
Fókus

„Mér finnst ævisögur standa upp úr, raunveruleikinn tekur oftast skáldsögum fram“

Ragna Gestsdóttir
Laugardaginn 17. janúar 2026 11:30

Jökull með fágæta Tinna bók frá 1953 en hún er með safnspjöldum með flugvélum úr seinni heimsstyrjöldinni og myndum af Tinna og Tobba í alls kyns gervum. Mynd: Snædís Jökulsdóttir.

Ekki missa af Helstu tíðindum dagsins í pósthólfið þitt

Lesa nánar

Gísli Jökull Gíslason, kallaður Jökull, er rannsóknarlögreglumaður hjá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu og rithöfundur. Hann hefur sérstakan áhuga á seinni heimsstyrjöldinni og þrjár bóka hans fjalla um það tímabil, en sú fjórða er ljóðabók. Hann les mikið og er virkur í að pósta á fésbókarhópinn Bókagull og skrifar þar ritdóma.

Eiginkona Jökuls er Pálína Gísladóttir og saman eiga þau þrjár dætur sem eru í dag ungar konur. Áður las hann mikið fyrir dætur sínar en núna les hann mest fyrir sjálfan sig.

Hvaða bók/bækur ertu að lesa núna?

Ég er einmitt einn af þeim sem les yfirleitt nokkrar bækur í einu. Nú er ég að lesa Í verum eftir Theódór Friðriksson, sem er alveg stórkostleg bók og á pari við bækur Tryggva Emilssonar, Fátækt fólk, Baráttan um brauðið og Fyrir sunnan. Svo er ég alveg að klára The Pacific War þríleikinn eftir Ian W. Toll. Hún er gott dæmi um hvað þeir sem skrifa á ensku geta leyft sér en Toll var 12 ár að skrifa þessar frábæru bækur. En ég er líka byrjaður á bókinni A Footsoldier For Patton efir Michael C. Bilder. Bilder var í 5. fótgönguliðsherdeildinni sem var staðsett á Íslandi 1942 fram til 1943. Hún er einmitt full af persónulegum sögum og upplifunum eins og hvað hann var sjóveikur á leiðinni til Íslands að hann var eiginlega að vona að þýskur kafbátur myndi sökkva skipinu. Honum fannst Ísland fráhrindandi og fólkið kalt.

Hvaða bók/bækur laukstu við síðast og hvernig fannst þér hún/þær?

Ég er nýkominn úr ferðalagi frá Dómíníska lýðveldinu og náði að lesa mikið í jólafríinu. Af nýjum bókum sem ég las fannst mér Fröken Dúlla eftir Kristínu Svövu Tómasdóttur bera af. Bókin fjallar um líf og ævi Jóhönnu Knudsen og saga hennar hefur aldrei áður verið sögð jafn vel og ítarlega. Kristín hefur greinilega farið í mikla rannsóknarvinnu og textinn er lipur. Svo las ég nokkra íslenska reyfara um jólin sem ég hef haft augastað á, reyfarar eru fyrir mér léttmeti og ég klára yfirleitt einn á dag þegar ég er í fríi. Auk Dúllu þá kláraði ég DEUS eftir Sigríði Hagalín, Tál eftir Arnald Indriðason, Maðurinn frá São Paulo eftir Skúla Sigurðsson og Sykur eftir Katrínu Júlíusdóttur. Af þeim fannst mér DEUS best. Hinar voru alveg nógu góðar til að klára en eru ekki eftirminnilegar. Mér fannst Maðurinn frá São Paulo pínu kómísk án þess að ég held að Skúli hafi ætlað sér það. Ég geri mjög miklar kröfur um skáldsögur sem gera seinni heimsstyrjöldina að umfjöllunarefni og eflaust dæmi ég hana harðar þess vegna. Arnaldur fannst mér lítið skemmtilegur og langt, langt frá sínu besta. Arnaldur er eiginlega latur í þessari bók. Þar að auki þekki ég þann heim sem hann er að fjalla um mun betur úr vinnunni og hef hreinlega verið í aðstæðum sem hann lýsir og raunveruleikinn er allt öðruvísi en það sem hann er að skrifa.

Mynd: Gísli Jökull Gíslason


Hefurðu nýlega gefist upp á að lesa einhverja bók eða hefur þú lesið einhverja bók nýlega sem stóðst ekki væntingar?

Ég les yfirleitt nokkrar bækur í einu eftir því í hvaða skapi ég er í hverju sinni. Ef mér leiðist bók þá hætti ég yfirleitt að lesa hana, það er nóg til af góðum bókum til þess að eyða tímanum í að klára leiðinlegar bækur. Það eru nokkrar bækur sem ég hef gefist upp á nýlega, en af sömu ástæðu og ég gef ekki bókum eina stjörnu á Bókagull þá ætla ég ekki að nefna þær hér. Ég bara sleppi því að fjalla um þær. Ísland er lítið og óþarfi að vera vondur við annað fólk.

Hvar finnst þér best að lesa og er einhver tími dags betri en annar?

Í fríum eða sumarbústað. Þá leik ég mér að því að klára bækur. Í hversdagsleikanum þegar lífið er vinna, eldamennska og kósýstund fyrir framan sjónvarpið þá les ég aðallega uppi í rúmi áður en ég fer að sofa og það gengur mun hægar en ég sofna vel.

Manstu eftir hvaða bók var lesin fyrst fyrir þig sem barn og/eða sem þú last sjálf/ur sem barn?

Ætli það hafi sé ekki Láki svartálfur sem ég man fyrst eftir, „það er svo gaman að vera vondur“. Á meðal fyrstu bókanna sem ég las voru Ævintýrabækur Enid Blyton og Sherlock Holmes. En ég á bókaflokk eftir Graham Oakley á ensku en ég var að hluta til alinn upp á Englandi. Þetta eru eiginlega listaverk, fallega myndskreyttar bækur á vönduðu máli og fullar af húmor um mýs og kött sem búa saman í kirkju og eru gersemar í bókasafninu mínu. Á þessari öld átti að endurútgefa bækurnar og Oakley var beðinn um að endurskrifa þær á einfaldaðri ensku. En hann neitaði og sagði að ef börn lærðu ekki málið af bókum, hvar ættu þau þá að læra vandað mál. En ég las mikið fyrir dætur mínar þegar þær voru börn og held mikið upp á bækur eins og Veistu hvað ég elska þig mikið?, Selur kemur í heimsókn, Bróðir minn ljónshjarta, ég græt alltaf á sama kaflanum og dætrunum mínum fannst það skrýtið en að hugsa sér að höfundur eins og Astrid Lindgren skuli geta skrifað svona vel og að síðustu Mig langar svo í krakkakjöt, en hún er hæfilega hræðileg fyrir börn. Við höfðum líka gaman af Dæmisögum Esóps og við spjölluðum oft saman um hvaða lærdóm mætti draga af hveri sögu. Dásamlegar stundir. Því er við að bæta að best skrifuðu barnabækurnar eru skemmtilegar fyrir alla aldurshópa.

Er einhver bók/bækur sem þú getur ekki beðið eftir að lesa?

Akkúrat núna er það engin. Ég fékk A Footsoldier For Patton í pósti fyrir tveimur dögum og er byrjaður að lesa hana. En ég kaupi bækur alltaf af og til. Bók kostar svipað og tvær hamborgaramáltíðir og sem rithöfundur sjálfur þá veit ég að það skiptir máli að einhver kaupi bækur, því annars hættir fólk að skrifa.

Áttu þér uppáhalds bók/bækur sem þú jafnvel lest aftur og aftur?

Ég les sjaldan sömu bókina tvisvar en ég las aftur bækurnar hans Tryggva Emilssonar um daginn. Þær eru magnaðar og að mínu mati mætti gjarna gera einfaldaðar útgáfur fyrir yngri lesendur. Tryggvi dó sama ár og ég varð 23 ára og því hefði ég vel getað hafa hitt hann en lífið sem hann lýsir eru mér jafn fjarlægt og að búa í geimnum. Fátæktin og vosbúðin eru mögnuð og harðindin sem forfeður og formæður mínar máttu þola. Eftir því sem ég verð eldri þá finnast mér vel skrifaðar ævisögur taka öðrum sögum fram og bækurnar hans Tryggva hafa pínu eyðilagt fyrir mér bækur Halldórs Laxness. Í bókum Trygga eru ekki aukapersónur heldur eru það allt full skapað fólk með sínar vonir, þrár og hörmungar. Það er líka fallegt hvað Tryggvi sjálfur er jákvæður og ánægður með hvað lífið er orðið betra. Sama má segja um Í verum sem ég er að lesa núna. Þessar bækur les ég samt hægt, einmitt af því að ég verð að lesa hverja setningu vandlega. Það er nokkuð síðan að ég fór að gefa bækur frá mér þegar ég var búinn með þær. Undantekningar eru þær bækur sem mér finnast bestar og svo á ég vel yfir 1.000 bækur um sögu, sérstaklega sögu seinni heimsstyrjaldarinnar en þær geymi ég sem uppflettibækur. Ég er sokkinn svo djúp að nýlega las ég bók um herflugvélaframleiðslu í Sovétríkjunum á árunum fyrir seinni heimsstyrjöldina, Stalin‘s Falcons og hafði gaman af. En ég hraðles líka oft kafla sem mér finnst leiðinlegir í bókum.

Áttu þér uppáhalds höfund/a?

Ætli það séu ekki Graham Oakley, Tryggvi Emilsson og nú var Theódór Friðriksson að bætast í hópinn. Terry Pratchett ætti líka heima þar, en málbeiting hans á ensku var lygilega fyndin og góð. Good Omens sem hann skrifaði með Neil Gaiman er að mínu mati fyndnasta bók sem skrifuð hefur verið.

Hvaða bók/bækur hafa haft mest áhrif á þig og hvers vegna?

Ég er oftast ekki hrifnæmur. Ég hafði gaman af Ilminum, Ilmurinn – saga af morðingja eftir Jean-Baptiste Grenouille aðallega af því að ég varð næmari á lykt í kring um mig á meðan ég las hana. Svo eru bækur sem hafa snert mig eins og Flugdrekahlauparinn eftir Khaled Hosseini. Þá má ekki gleyma bókinni Býr Íslendingur hér um Leif Muller sem var í fangabúðum nasista. Stórkostleg bók þó hún sé ansi dimm.

Svo höfðu bækurnar Mynd af pabba – saga Thelmu og Álfadalur mikil áhrif á mig og ég varð bálreiður við lestur þeirra. Ég vona að við séum á betri stað í dag en óréttlætið og allt það fólk sem horfði á og aðhafðist ekkert gerir mann reiðan. Þær eru holl en erfið lesning.

Hvaða bók/bækur ættu allir að lesa (bók/bækur sem þú mælir alltaf með)?

Bækur Tryggva Emilssonar, Fátækt fólk, Baráttan um brauðið og Fyrir sunnan. Líka Í verum eftir Theódór. Good Omens er þú ert að leita að húmor. Eiginlega allar bækurnar sem ég er búin að telja upp eru góðar. Nema kannski þessi um flugvélaframleiðslu í Sovétríkjunum fyrir seinni heimsstyrjöldina. Það er er ansi þröngur lesandahópur sem hefði gaman af henni. En ég ætti að bæta við The Big Show eftir Pierre Clostermann. Hún er af mörgum talin ein besta minningabók orrustuflugmanns úr seinni heimsstyrjöldinni. En við áttum líka okkar flugkappa í stríðinu, Þorstein Jónsson sem skrifaði Dansað í háloftunum. Ég hef lesið bæði íslensku og ensku útgáfuna og þær eru pínu ólíkar og mér fannst enska útgáfan betri.

Athugasemdir eru á ábyrgð þeirra sem þær skrá. DV áskilur sér þó rétt til að eyða ummælum sem metin verða sem ærumeiðandi eða ósæmileg. Smelltu hér til að tilkynna óviðeigandi athugasemdir.

Fleiri fréttir

Mest lesið

Nýlegt

Fókus
Fyrir 2 dögum

Pink sögð skilin við eiginmanninn til 20 ára og bregst reið við – „Mynduð þið vilja segja börnunum okkar frá þessu?

Pink sögð skilin við eiginmanninn til 20 ára og bregst reið við – „Mynduð þið vilja segja börnunum okkar frá þessu?
Fókus
Fyrir 3 dögum

Dómari skipaði leikaranum að fara í meðferð eftir nýjasta uppátæki hans

Dómari skipaði leikaranum að fara í meðferð eftir nýjasta uppátæki hans
Fókus
Fyrir 3 dögum

Breski stórleikarinn sýndi sitt rétta eðli þegar ungur meðleikari varð fyrir áfalli

Breski stórleikarinn sýndi sitt rétta eðli þegar ungur meðleikari varð fyrir áfalli
Fókus
Fyrir 3 dögum

Urðar yfir nýlátinn leikara – „Hann var heigull sem níddist á mér“

Urðar yfir nýlátinn leikara – „Hann var heigull sem níddist á mér“
Fókus
Fyrir 5 dögum

Heimsfrægur íslenskur tónlistarmaður sem fáir Íslendingar hafa heyrt um – 200 milljónir á Spotify

Heimsfrægur íslenskur tónlistarmaður sem fáir Íslendingar hafa heyrt um – 200 milljónir á Spotify
Fókus
Fyrir 5 dögum

Raunveruleikastjarnan kveður niður þrálátan orðróm um kynhneigð eiginmannsins

Raunveruleikastjarnan kveður niður þrálátan orðróm um kynhneigð eiginmannsins
Fókus
Fyrir 5 dögum

Halle Berry opinberar það sem hún gerir ekki lengur í kynlífi

Halle Berry opinberar það sem hún gerir ekki lengur í kynlífi
Fókus
Fyrir 5 dögum

Prófessor í HÍ líkir áhyggjum af slaufun við siðfár

Prófessor í HÍ líkir áhyggjum af slaufun við siðfár