Netflix hyggst endurvekja hina alræmdu Stanford-fangelsistilraun í nýrri raunveruleikaþáttaröð sem verður frumsýnd 21. október. Einn þeirra sem tók þátt í upprunalegu tilrauninni árið 1971 er lítt hrifinn af hugmyndinni.
„Slæm hugmynd,“ segir Clay Ramsay í samtali við Newsweek þegar hann er spurður álits á þáttunum.
Ramsay var fangi númer 416 í Stanford-fangelsistilrauninni, þar sem hópi háskólanema var af handahófi skipt í fanga og fangaverði í tilbúnu fangelsi.
Tilraunin átti að standa yfir í tvær vikur en var stöðvuð eftir aðeins sex daga þegar sumir þátttakendanna fóru að sýna merki um mikla vanlíðan og fangaverðirnir tóku að sýna sífellt harðari hegðun. Ramsay fór meðal annars í hungurverkfall.
Þrjátíu settir í fangelsi
Nýja þáttaröðin nefnist The New Stanford Prison Experiment og samanstendur af sex 45 mínútna þáttum. Þar verða 30 þátttakendur settir inn í alvöru fangelsi og þeim af handahófi skipt í fanga og fangaverði.
Netflix segir markmiðið meðal annars vera að kanna hvort venjulegt fólk falli inn í þau hlutverk sem því eru gefin þegar það er sett inn í kerfi valds og stjórnunar – og hvort vald spilli fólki.
Ramsay óttast að framsetningin geti gefið áhorfendum þá mynd að um raunverulega vísindarannsókn sé að ræða.
„Ég vona að þetta verði einfaldlega sett fram sem raunveruleikasjónvarp og hafi þar með álíka mikið með vísindi að gera og þáttur í Real Housewives,“ segir hann.
„Ég er hræddur um að þau muni láta eins og þetta hafi eitthvert vísindalegt gildi.“
Var alltaf heimskulegt
Ramsay er ekki síður gagnrýninn á upprunalegu tilraunina.
„Allt saman, frá upphafi til enda og á alla kanta, var þetta alltaf heimskulegt.“
Stanford-fangelsistilraunin varð á sínum tíma ein þekktasta rannsókn sálfræðinnar og var lengi notuð sem dæmi um hvernig venjulegt fólk gæti misbeitt valdi þegar því væri komið í valdastöðu.
Á síðari árum hafa hins vegar verið gerðar alvarlegar athugasemdir við bæði aðferðafræði tilraunarinnar, niðurstöður hennar og siðferðilega framkvæmd, að því er segir í frétt Newsweek.
Ramsay segir ekkert endilega athugavert við nýju þættina svo lengi sem þátttakendur viti nákvæmlega hvað þeir séu að fara út í. Verði þeir hins vegar blekktir um eðli verkefnisins segir hann það gera þættina mun líkari upprunalegu tilrauninni.
Sjálfur hvetur hann fólk til að kynna sér hvað raunverulega gerðist árið 1971 áður en það horfir á útgáfu Netflix.
„Horfðu fyrst á The Stanford Prison Experiment: Unlocking the Truth – og horfðu svo á þetta ef þú vilt,“ segir Ramsey.
