fbpx
Mánudagur 09.febrúar 2026
EyjanFastir pennar

Óttar Guðmundsson skrifar: Ævisögur

Eyjan
Laugardaginn 10. janúar 2026 06:00

Ekki missa af Helstu tíðindum dagsins í pósthólfið þitt

Lesa nánar

Með hækkandi aldri er ég stundum spurður hvort og hvenær ég ætli að skrifa ævisögu mína. Sá bransi er reyndar á fallanda fæti en æviminningar eru endanleg staðfesting á eigið mikilvægi. Menn skrásetja afrek sín og hlaða sér bautastein á prenti.

Ég hef lesið flestar ævisögur lækna sem út hafa komið. Eldri læknar lýsa ótrúlegum lækningum við frumstæðustu skilyrði. Þeir sundriðu ófærar ár í brjáluðu veðri. Gerðu aðgerðir og tóku á móti börnum á stofuhurð í þröngum og dimmum húsakynnum. Einn græddi eista í getulausan auðkýfing. Margir grobba mikið og tíunda afrek á heimsmælikvarða. Einn segist hafa tilheyrt 50 bestu læknum á austurströnd Bandaríkjanna. Annar læknir skrifaði um kvennamál sín af fullkomnum heiðarleika og dró ekkert undan. Hann var umsvifalaust rekinn úr læknasamfélaginu og sviptur öllum réttindum. Maðurinn flúði land og dó skömmu síðar. Sannleikurinn gerði hann því ekki frjálsan heldur kom honum í óendanleg vandræði.

Nokkrir jafnaldrar mínir af 68-kynslóðinni hafa skráð æviminningar sínar. Menn leggja venjulega áherslu á sögulegt mikilvægi sjálfs sín. Þroskaárin 1967-1980 voru átakatímar. Stúdentar í París og Berlín slógust við lögreglu og byggðu sér götuvígi. Í Reykjavík voru átök um hersetuna, kvenréttindi og Vietnam stríðið. Menn lýsa þátttöku sinni í baráttunni og helstu áhrifavöldum samtímans. Þar ber hæst róttæka stúdentaleiðtoga og gamla pólitíska refi eins og Trotsky og Rósu Luxemburg en auk þess dægurlagaskáldin Bob Dylan, Þorstein Eggertsson og fleiri. Margir vitna jöfnum höndum í Maó formann og ýmsa dægurlagahöfunda sem orðuðu vonir og þrár heillar kynslóðar. Speki eins og „Can‘t buy me love“ eða „Give peace a change,“ verða eins og ódauðlegir frasar úr Brennunjálssögu. 68-kynslóðin segist hafa umbylt heiminum með rauða kverið í annarri hendi og „Sgt Pepper‘s Lonely Hearts Club Band“ í hinni. Allir voru að keppast við að vera róttækustu hipparnir en urðu með aldrinum venjulegir smáborgarar með annan fótinn á Tene.

Eftir að hafa lesið þykkan stafla af ævisögum ákvað ég að láta þar við sitja. Ég þori ekki fyrir mitt litla líf að draga fram allan sannleikann hvað þá heldur að blaðra um spekina í textum John Lennon. Læt mér bara nægja beiskjuna í Gretti Ásmundarsyni.

Athugasemdir eru á ábyrgð þeirra sem þær skrá. DV áskilur sér þó rétt til að eyða ummælum sem metin verða sem ærumeiðandi eða ósæmileg. Smelltu hér til að tilkynna óviðeigandi athugasemdir.

Fleiri fréttir

Pennar

Mest lesið

Nýlegt

EyjanFastir pennar
Fyrir 1 viku

Þorsteinn Pálsson skrifar: Allt kann sá er bíða kann

Þorsteinn Pálsson skrifar: Allt kann sá er bíða kann
EyjanFastir pennar
Fyrir 1 viku

Thomas Möller skrifar: Hnignun – hvaða hnignun?

Thomas Möller skrifar: Hnignun – hvaða hnignun?
EyjanFastir pennar
Fyrir 2 vikum

Óttar Guðmundsson skrifar: Áfallasaga

Óttar Guðmundsson skrifar: Áfallasaga
EyjanFastir pennar
Fyrir 2 vikum

Nína Richter skrifar:Þegar Disney gafst upp á and-fasismanum

Nína Richter skrifar:Þegar Disney gafst upp á and-fasismanum
EyjanFastir pennar
Fyrir 3 vikum

Nína Richter skrifar: Ljóskunni afneitað

Nína Richter skrifar: Ljóskunni afneitað
EyjanFastir pennar
Fyrir 3 vikum

Þorsteinn Pálsson skrifar: Öryggi Danmerkur og öryggisleysi Íslands

Þorsteinn Pálsson skrifar: Öryggi Danmerkur og öryggisleysi Íslands
EyjanFastir pennar
08.01.2026

Svarthöfði skrifar: Af silkihúfum og öðrum húfum

Svarthöfði skrifar: Af silkihúfum og öðrum húfum
EyjanFastir pennar
08.01.2026

Þorsteinn Pálsson skrifar: Spurt um skilning jafnaðarmanna 2026

Þorsteinn Pálsson skrifar: Spurt um skilning jafnaðarmanna 2026