Ólafur Ragnar Grímsson, fyrrverandi forseti Íslands, telur að ef samvinnan á Norðurslóðum misheppnist, sé jörðin fyrir bý. Ólafur flutti opnunarræðu sína á ráðstefnu Hringborðs Norðurslóða – Arctic circle, sem hófst í gær í Hörpu. Þar sagði hann að framtíð norðurslóða verði ekki ákveðin án opins og heiðarlegs samtals, þar sem allir geti tekið þátt.

Tilgangur ráðsetfnunnar er að skapa þverfaglegan vettvang til skoðanaskipta um norðurslóðasvæðið og er stefna þess að blanda ekki deilumálum annarra heimshluta í umræðuna. Margir vilja þó meina að með auknum áhuga Kínverja, Rússa og Bandaríkjamanna á svæðinu, stefni í hefðbundna skotgrafapólitík kalda stríðs stjórnmálanna, þar sem stórveldi heimsins ásælist yfirráð á svæðinu.

Örlög jarðar í húfi

Ólafur sagði í viðtali við veftímaritið Devex í apríl, að örlög heimsins réðust af því hvernig til tekst með norðurslóðasamstarfið:

„Ef við missum Norðurheimskautið, verður framtíðin hörmuleg vegna öfga í veðri og hækkun sjávar. Norðurslóðir gætu einnig orðið að átakasvæði í stað grundvallar fyrir samvinnu.“

Þá sagði Ólafur að norðurslóðasvæðið spilaði stóra rullu í framtíð mannkyns:

„Það er auðmýkjandi að hugsa til þess og að einhverju leyti ógnvekjandi, þegar maður áttar sig á því að ef mannkynið bregst í málefnum norðurslóða, að þá munum við tapa jörðinni. Þetta eru jarðeðlisfræðilegar og landfræðilegar afleiðingar þess hversu stórt hlutverk norðurskautið leikur.“

Aðspurður af hverju þjóðir við miðbaug ættu erindi við hringborðið svaraði Ólafur því til að efnahagskerfi heimsins væri ástæðan fyrir loftslagshlýnun og bráðnun jökla:

„Ein ástæða þess að við viljum fá Kína að borðinu er sú að orku-efnahagur Kína byggist á kolabrennslu og er ein helsta ógnin við framtíð norðurskautsins. Framtíð norðurskautsins mun ráðast af mengunarmagni frá borgum í Kína, Indlandi, Indónesíu, Japan og Kóreu.“