Það er ekkert einfalt við inngöngu í Evrópusambandið og upptöku evru. Fleiri en ein hlið er á málinu og slæmt að kjósendur skuli ekki fá nægar upplýsingar, nú þegar það er á þeirra herðum að ákveða næstu skref. Albert Jónsson, fyrrverandi sendiherra og sérfræðingur í alþjóðamálum, er gestur Ólafs Arnarsonar í hlaðvarpi Eyjunnar.
Albert Jonsson - 7
„Talandi um aðhald, að það sé eitthvað átómatískt aðhald, hefurðu skoðað ríkisskuldir Frakka nýlega, komið í 100 og Ítalir 140% af þjóðartekjum í ríkisskuldum. Og þá er ég ekki byrjaður að telja lífeyrisskuldbindingarnar, þannig að skuldahlutfallið er miklu, miklu hærra. Aðhaldið er heldur ekki eitthvað sem við getum stólað á. Það eina sem ég er bara að segja er að þetta er dálítið flóknara heldur en sumir vilja meina hérna. Af hverju eru sum ríki ekki og velja að vera ekki í evrunni þó þau séu í Evrópusambandinu. Þetta er vegna þess að þau vilja hafa það sem heitir sjálfstæð peningastefna. Svona hlutir skipta fólk enn þá máli úti í Evrópu. Þetta er það eina sem ég er að benda á.“
En það er vert að geta þess að jafnvel ríkin í Evrópusambandinu sem hafa kosið að vera með sinn eigin gjaldmiðil, þau eru með miklu, miklu, miklu stærra peningakerfi en við.
„Já, en þá myndi margur segja við þig, akkúrat einmitt af því við erum með miklu, miklu minna peningakerfi, þá ættum við að koma ekki nálægt þessu. Það er málið. Þannig að þetta eru þessar tvær hliðar, sem kjósendur hér þurfa að fá að sjá. Það eru ekki margir að hlaupa til að gera það oft.“
Nei, nei og það er vandamál í þessu, við þurfum nú að fara að stytta þetta hjá okkur. En það er vandamál í þessu er að það er slegið fram mjög miklum staðhæfingum og það er ákveðin upplýsingaóreiða. Ég bara segi frá báðum hliðum.
„Já, ég veit ekki hvort það er upplýsingaóreiða en allavega, það skortir upplýsingar, þær koma ekki fram. Það vantar, svo maður noti, það er nú dálítil klisja en þó ekki, upplýsta umræðu, þá þarf bara að hjálpa fólki til að átta sig á þessum málum og vita að það eru tvær hliðar á þeim. Síðan bara, svo eru menn svona í gamaldags gildismati. „Mér er alveg sama um einhverja krónu og vexti, ég vil bara að Ísland sé áfram, við höfum bara verið út af fyrir okkur og ég vil halda að fullveldið eins og ég skil fullveldi. Alls kyns svona hluti.“
Það er bara sjónarmið og það verður að bera virðingu fyrir því sjónarmiði.
„Fullveldissjónarmiðið er mjög ofarlega í Svíþjóð, í Evrópu, í Póllandi, það er bara, heyrðu, við munum bara stjórna þessu ef það kemur eitthvað fyrir hjá okkur, við viljum bara stjórna þessu sjálfir sko. Þetta eru svona hlutir sem þarf líka að ræða.“
Já já ,þetta er rétt hjá þér, mér hefur fundist dálítið slæmt nákvæmlega þetta sem þú ert að segja, það vantar þessa upplýstu umræðu. Þetta verður oft að slagorðakeppni og það er vont.
„Sérstaklega þegar búið er að leggja þetta á herðar almennings, þjóðaratkvæðagreiðslu að ákveða þetta. Sem er nú, svo nota bene, það er ekkert ríki sem hefur þurft að hafa þjóðaratkvæðagreiðslu um það hvort eigi að fara í viðræður. við Evrópusambandið. Ekkert. Það segir náttúrlega sína sögu um hversu þröng þessi staða er hérna í þessum Evrópumálum og flókin hjá okkur.“
Já, hún er flókin og hefur alltaf verið flókin og sennilega hefði verið best hérna fyrir einhverjum hvað, 16, 17 árum.
„Sex áratugum.“
Nei, þegar við lögðum inn umsóknina, að fá bara þjóðarákvörðun fyrir því.
„Það er ein ástæðan fyrir þessari þjóðarákvörðun, menn eru að læra af þeirri reynslu. Þeir fóru ekki með neitt „back up“ En það er líka eina ríkið sem hefur sótt um hérna án þess að hafa „back up“ heima hjá sér.
Á þinginu, það er ekki meirihluti á þingi. Ég er ekki að predika neitt, við þurfum að átta okkur á öllum þessum þáttum. Af hverju þarf þjóðaratkvæði? Það er vegna þess að þetta mál á á brattann að sækja í okkar samfélagi, í okkar pólitík. Af hverju? Vegna þess að fólk sér sagt: Hvað með fiskinn, hvað með þetta, hvað með orkuna? Þetta er eins og í Noregi, væri verið að tala um aðild að Evrópusambandinu og það væri olían þeirra undir? Það verður að hafa þetta allt í huga.“
Ég held að það sé ekkert að óttast fyrir nokkurn mann við það að fá samninga á borðið, fá bara á hreint, hvernig er þetta, fáum við þessar sérlausnir eða fáum við þær ekki?
„Fyrirgefðu, eitt af mörgu sem ég skil ekki í þessu, og þess vegna er ég að reyna að koma einhverju á blað um þetta og netið, það er þegar menn segja, við förum náttúrlega ekki með vondan samning fyrir þjóðina, ég hef aldrei heyrt um svona samningaviðræður. Ef menn eru í samningaviðræðum og þeir stefna á vondan samning þá hætta þeir.
Nei, nei, þá verður enginn samningur.
„Það er ekki talað þannig hérna. Þá bara: Hérna er vondur samningur, við ætlum að ákveða. .. Þið fáið hann ekki, þið megið… Þið þurfið ekkert að ákveða ykkur. Þetta er svo vondur samningur. Hver gerir svona samning? Enginn auðvitað.“
Ef við fáum ekki okkar kröfur, okkar grunnkröfur fram, þá náttúrlega slítum við þessum viðræðum á einhverjum tímapunkti.
„Þetta er ekki sagt svoleiðis, það er það sem ég skil ekki. Auðvitað verðum við svo að slíta viðræðum sem ganga ekki. Nei, það má ekki segja það. Það eru margir fílar hérna í herberginu stundum.“
Einnig er hægt að hlusta á Spotify.
