„Ég hef lært að ég ein ber ábyrgð á minni hamingju og enginn annar og einnig að ég ber ekki ábyrð á annarra manna hamingju,“ segir verkfræðingurinn og samfélagsmiðlastjarnan Katrín Edda Þorsteinsdóttir er blaðamaður spyr hana hvað hún hafi lært af fortíðinni. „Ég hef lært að það er alltaf gott fyrir mann að gera það sem manni finnst óþægilegt sem maður myndi vanalega forðast, svo lengi sem það er ekki eitthvað ólöglegt eða felur í sér að borða skordýr. Ég hef lært að kettir geta sofið 20 tíma á dag og samt verið þreyttir. Að lokum hef ég lært að það er hægt að komast af án svefns mjög lengi en að það er mjög gott að sofa.”
Þegar Katrín Edda er spurð hvað hún myndi segja við táningsútgáfuna af sjálfri sér svarar hún: „Ég myndi segja: ,,Hey, slakaðu á. Þú ert dugleg. Og vertu stolt. Það er allt í lagi að vera stolt“.“
Katrín Edda hefur opnað sig upp á gátt á samfélagsmiðlum síðustu vikur, meðal annars um sitt eigið óöryggi og um sitt fyrra samband sem einkenndist oft af þöggun, kúgun og vantrausti. Katrín Edda er 29 ára og býr í Stuttgart í Þýskalandi þar sem hún vinnur hjá Bosch, en hún er með BSc. í vélaverkfræði og MSc. í orkuverkfræði. Margir muna eftir henni úr fitnessheiminum, en hún átti góðu gengi að fagna í þeim bransa fyrir nokkrum árum. Þá reis frægðarsól hennar hátt árið 2016 þegar hún vakti mikla athygli á Snapchat fyrir ást sína á súkkulaði. Fókus ákvað að heyra í Katrínu Edda og fá innsýn í líf hennar í Stuttgart, þar sem hún deilir heimili með köttunum Míó og Kiru, og forvitnast af hverju hún hefur verið að opna sig um gríðarlega viðkvæm og persónuleg mál upp á síðkastið.
Katrín Edda vinnur í bílaiðnaðinum hjá Bosch og segist vera orðin vön því að vera kona í karllægu umhverfi.
„Ég þekki í raun ekki annað en að vera kona innan um marga menn svo ég hef ekki margt til að miða við. En ég er heppin að Bosch er mjög stórt fyrirtæki og mjög góður vinnustaður, mínir vinnufélagar koma bara fram við mig af virðingu, sem jafningja. Ég hef þó lent í eldri mönnum sem eiga erfitt með að taka konu alvarlega en þá þarf maður bara að standa enn harðar á sínum skoðunum og vera hlutlæg. Ég er líka óhrædd að segja skoðun mína á bröndurum sem fjalla um gamlar klisjur um konur eins og þær eyði öllum peningum karlmannsins til að versla föt, hangi í símanum eða eldi matinn og hefur skoðunum mínum hingað til alltaf verið tekið vel“, segir hún og brosir. Hún stefnir á frekari frama hjá Bosch, en langar að færa sig aðeins til innan fyrirtækisins.
„Bosch býður sem betur fer upp á ótrúlega marga og fjölbreytilega möguleika og er yfirleitt óskrifuð regla að vera ekki lengur en fimm ár í hverri stöðu. Mig langar til þess að læra eitthvað nýtt sem hefur áhrif á framtíðina og gæti til að mynda hugsað mér nýja stöðu í þróunardeild fyrir sjálfkeyrandi bíla en Bosch er mjög framarlega í þeirri tækni.“
Katrín Edda kann vel við sig í Þýskalandi og finnur ekki fyrir mikilli heimþrá.
„Þýskaland er ótrúlega fallegt og gott land. Mjög margt til að skoða, veðrið er gott, ódýrt að lifa, launin eru góð, margir atvinnumöguleikar og auðvelt að ferðast. Ég finn yfirleitt ekki fyrir heimþrá þegar ég er úti en þegar ég er heima í langan tíma hugsa ég oft hvað væri gott að búa á Íslandi. Planið var alltaf að flytja einhvern tímann aftur til Íslands en í augnablikinu er ekki neitt að draga mig heim,“ segir hún. En er hún orðin eins og innfæddur Þjóðverji? „Tja, ég er allavega ógeðslega stundvís og reiprennandi í þýsku,“ segir hún og hlær.
Nýverið hefur Katrín Edda stigið út fyrir þægindarammann og opnað sig um þriggja ára óheilbrigt samband sem hafði verulega neikvæð áhrif á hana. Hún segist vera byrjuð að finna sjálfa sig aftur, en ástarsambandið gerði það að verkum að Katrín Edda þekkti sjálfa sig ekki lengur.
„Ég hef alltaf verið mjög sterkur karakter, ákveðin, glaðlynd, metnaðargjörn, vinnusöm, óhrædd, opin og alltaf verið mjög virk í líkamsrækt eða hreyfingu. Ég var í sambandi í þrjú ár með strák sem dró mjög úr persónuleika mínum þar til ég þekkti sjálfa mig ekki lengur. Í byrjun var hann algjör draumur og ég var svo blinduð af ást að ég hunsaði „rauðu ljósin“ sem mér fannst í byrjun strax vera óeðlileg, eins og það að hann sagði að mér væri ekki treystandi ef ég mismælti mig og sagði eitthvað vitlaust eða að hann gat aldrei viðurkennt að hafa rangt fyrir sér eða beðist fyrirgefningar og gerði sífellt lítið úr skoðunum mínum og áhugamálum. Þetta versnaði með tímanum, mér var aldrei treyst og var reglulega hótað sambandsslitum ef ég myndi ekki bæta mig því annars yrði hann ekki hamingjusamur. Ég var orðin skugginn af sjálfri mér, veikburða, óörugg, með brotið sjálfstraust, fékk reglulega kvíðaköst sem ég hafði aldrei á ævinni glímt við, hrædd við að taka áhættur, hætt að stíga út fyrir þægindarammann, hætt að æfa, hætt að gera það sem gerði mig glaða og ég varð neikvæðari og óhamingjusamari í kjölfarið án þess að átta mig á því sjálf. Hann sjálfur var mjög óhamingjusamur og sýndi oft merki um þunglyndi og taldi ég mig geta hjálpað honum, verandi þessi jákvæði og glaði einstaklingur sem ég er. Eða hafði alltaf verið,“ segir Katrín Edda og heldur áfram.
View this post on Instagram
„Sambandið brotnaði undan sjálfu sér seinasta sumar þegar ég fékk enn annan lista af hlutum sem ég þurfti að breyta þar til ég sagðist ekki geta meir og gæfist upp. Það er ekki hægt að hjálpa aðilum sem vilja ekki láta hjálpa sér. Og þegar það er farið að hafa alvarleg áhrif á andlega heilsu manns þá verður maður hreinlega að setja sjálfan sig í fyrsta sæti og fara. Ég sé það í dag að ég var ekki að gefast upp heldur sleppa. Og það var þá sem hægt og hægt, skref eftir skref, ég fór að finna sjálfa mig aftur.“
Katrín Edda er mjög hrein og bein á samfélagsmiðlum og segir sjálf að hún gæti ekki verið neitt annað en 100% hún sjálf, fyrst hún er á annað borð að opna dyrnar að lífi sínu á miðlunum. Það kemur því á óvart að heyra að hún var þjökuð af óöryggi á yngri árum.
„Þegar ég var yngri var ég ótrúlega óörugg og vann jafnvel í því að bæla niður öryggi mitt, eins brenglað og það hljómar. Mér fannst sjálfsöruggt fólk hrokafullt, þeir sem voru ánægðir með sjálfa sig voru egóistar og svo framvegis. Ef sú hugsun flaug um höfuðið mitt að ég væri klár eða gáfuð reyndi ég undir eins að drepa niður röddina og segja sjálfri mér að ég væri sko alls ekkert betri en aðrir. Þetta gerði sjálfsmynd mína að sjálfsögðu veika, ég hef alltaf verið óörugg að tala fyrir framan fólk eða koma inn á stað þar sem ég veit að fólk horfir á mig en áttaði mig á því loksins fyrir nokkrum árum að þetta væri ekki að koma mér í átt að markmiðum mínum. Ég hef alltaf verið góð í skóla, ég byrjaði að vinna þegar ég var þrettán ára og var alltaf í þremur vinnum með skóla allt þar til ég flutti til Þýskalands. Ég keppti í fitness með verkfræðináminu með góðum árangri. Ég er góð í að rökræða við sjálfa mig og nýti mér fyrri afrek til þess að hvetja mig áfram eins og „þú náðir öllum prófunum í fyrra OG varst að kötta fyrir fitness OG vinna allar helgar, þá hlýtur þú nú ekki að vera svo slæm og ættir að geta gert að minnsta kosti jafn vel eða enn betur þetta ár“,“ segir hún og heldur áfram.
„Foreldrar mínir reyndu ekki að hvetja mig í námi né vinnu, því þurfti ég að leita að hvatningu innan frá. Mamma mín er hins vegar mikið menntuð í háskólanum, er kennari og hefur frá unga aldri verið harðdugleg að vinna sem hafði ósjálfrátt þau áhrif að ég setti pressu á mig að vinna mikið. Pabbi minn er bráðgáfaður í vísindum og stærðfræðum sem ég erfði frá honum og hafði því öll verkfærin sem ég þurfti. Það besta sem maður getur líka gert til að vinna á veikleikum sínum er að glíma við þá. Skella sér í djúpu laugina ef þú ert hrædd við hana.“
Eins og áður segir kannast kannski einhverjir við Katrínu Eddu úr fitnessheiminum, en hún byrjaði að keppa í sportinu þegar hún var í bachelornámi í vélaverkfræði. Hún segist hafa farið inn á fitnessbrautina fyrir einskæra tilviljun.
„Mig langaði í einkaþjálfun til þess að laga sjálfsmyndina og hugsaði að „nú loksins yrði ég mjó“ ef ég bara fylgdi plani þjálfarans. Vinkona mín var að keppa í fitness og einhvern veginn hvatti þjálfarinn minn mig til að taka þátt líka. Brengluðu mér fannst frábær tilhugsun að fá loksins sixpack og mjó læri og lága fituprósentu. Ég fylgdi plani, fékk sixpack en var enn með svo lágt sjálfstraust að þegar ég svo loks steig á svið árið 2011 leið mér hræðilega, hugsaði að ég væri massaðari og með stærri læri en allar stelpurnar og ætti alls ekki að vera þarna, sem sást mjög vel á myndum frá mótinu“, segir Katrín Edda, sem náði hins vegar góðum árangri á mótinu. Í kjölfarið leitaði hún til íþróttasálfræðings til að vinna á óörygginu. Hálfu ári síðar tók hún aftur þátt í fitnesskeppni.
„Ég var sett í samanburð með flottustu stelpunum í flokknum. Þá hugsaði ég aftur með rökræðisröddinni „nú, ef ég er tekin í samanburð með þessum stelpum þá get ég ekki verið svo slæm“ og endaði með að vinna minn flokk það árið. Fitnessið hentaði einhvern veginn vel með náminu því ég „varð“ að borða eftir ákveðnu plani og gat ekki dottið í átröskunarferlið sem ég glímdi við í menntaskólanum og var loksins komin með ákveðna rútínu á mataræðið mitt. Ég var hins vegar undir miklu álagi í háskólanum þar sem ég var að vinna allar helgar bæði á nóttunni og daginn og vakti yfirleitt allar helgar í að minnsta kosti tvo sólarhringi samfleytt til þess að geta líka lært fyrir skólann og mætt tvisvar sinnum á dag á æfingar fyrir keppnir“, segir Katrín Edda. Þetta gríðarlega álag hafði að sjálfsögðu áhrif á líkamann.
„Ég fann að ég köttaðist hægar niður en hinar stelpurnar og kenndi alltaf hægri brennslu um og lækkaði máltíðirnar alltaf meir og meir þar til fyrir mót ári síðar var ég komin niður í 800 hitaeiningar á dag þrátt fyrir að æfa tvisvar, jafnvel þrisvar á dag, mæta alla daga í háskólann, sofa lítið sem ekkert og læra eða vinna í öllum öðrum frítímum. Þjálfarinn minn benti mér á að bæta inn einu epli en líkaminn greip undir eins í þær hitaeiningar og ég þyngdist strax, sem ég mátti ekki við fyrir mót svo ég varð að gjöra svo vel að fækka hitaeiningunum aftur niður í 800 fyrir keppnina. Á mótinu voru vöðvarnir hálftómir enda búin að vera í alltof mikilli hitaeiningalægð í langan tíma en tók þó 3. sætið.“
Eftir það mót, páskamótið árið 2012, ákvað Katrín Edda að taka pásu, enda við það að klára bachelornám og flytja til Þýskalands í mastersnám. Það breytti miklu að flytja á milli landa.
„Ég flutti út og fann strax fyrir mun minni pressu að vera í fitnessformi eins og þeirri sem ég fann fyrir á Íslandi og æfði og borðaði eins og ég vildi. Stór munur líka á lífinu á Íslandi og Þýskalandi var að ég var ekki lengur að vinna með skólanum og fékk í fyrsta sinn að sofa allar nætur og allar helgar,“ segir Katrín Edda. Hún ákvað að keppa aftur á páskamótinu árið 2013. Eftir hvíldina brást líkaminn betur við breyttu mataræði og æfingum.
„Ég ákvað að mig langaði að keppa, en einungis ef ég myndi ekki fara í neinar öfgar, borða eðlilega og taka litlar sem engar aukabrennsluæfingar. Um leið og ég tók til í mataræðinu hrundu kílóin hreint og beint af og ég endaði á því að vera tilbúin fyrir mótið þremur vikum fyrr og halda í alla vöðvana mína á sama tíma. Á mótinu endaði ég svo í 4. sæti með þeirri ábendingu að ég væri núna orðin of mössuð, mér auðvitað til vonbrigða. Viku síðar keppti ég á alþjóðlegu móti í Austurríki og lenti í 2. sæti sem jók öryggið aftur.“
Katrín Edda keppti aftur árið 2014, þá á fjórum mótum á fjórum vikum í fjórum löndum. Hún náði sínum besta árangri til þessa og var heildarsigurvegari á móti í Austurríki.
„Þetta var á sama tíma og ég var að skrifa mastersritgerðina mína í háskólanum og á sama tíma gera verknám hjá Bosch sem var í annarri borg og þurfti ég alla morgna að vakna klukkan 5 til að vera mætt á réttum tíma í vinnuna og ná að vinna nógu lengi til að eiga aukatíma til þess að mæta í háskólann tvisvar í viku. Flestir aðrir nemendur tóku eina aukaönn til að vinna verknámið en ég vildi klára hálfu ári fyrr og tók þetta því saman. En ég vinn vel undir álagi. Eftir þessi mót fór ég að vinna fyrir þýskt íþróttafatamerki og fann að mér fannst gaman að þurfa ekki að vera í þessu harkalega keppnisformi heldur geta verið bara í góðu formi og æft eins og ég vildi. Mér finnst mjög gaman að æfa og var því erfitt fyrir mig að banna mér að gera æfingar sem mér finnast skemmtilegar því vöðvamassinn minn þótti vera of mikill fyrir bikini fitness flokkinn sem ég keppti í,“ segir Katrín Edda. Hún kláraði mastersnámið í lok nóvember árið 2014, fór í 3 vikna sjálfboðastarf til Suður-Afríku með villtum kattardýrum í desember og byrjaði síðan í vinnunni hjá Bosch í janúar árið 2015. Þá þurfti fitnessheimurinn að víkja.
„Það var aldrei planið neitt sérstaklega að hætta að keppa en eftir að ég byrjaði að vinna fann ég hversu mikið svefninn var vanmetinn og svaf ég líklega meir árið 2015 en ég hafði gert samtals öll fimm árin áður. Fitnessið var mikilvæg lífsreynsla og kenndi mér ótrúlega margt en ég held að sá partur lífs míns sé búinn.“
Í dag er Katrín Edda kolfallin fyrir crossfit, eins og fylgjendur hennar á samfélagsmiðlum hafa tekið eftir.
„Stóri munurinn sem ég fann í crossfitinu er að ég fann að ég varð fljótt betri og betri og get sett mér svo mörg markmið og keppt við sjálfa mig um að ná þeim. Í fitnessinu var maður í raun dálítið meir að æfa fyrir útlit heldur en frammistöðu og voru markmiðin því minna áþreifanleg heldur en í crossfit. Ég fékk að æfa í Crossfit RVK um síðustu jól og komst þar að því að crossfit snýst alls ekki um að keppa við hvort annað, eins og ég hélt, heldur við sjálfa/n sig og að vera í góðum félagsskap. Ég æfi núna í crossfitstöð hérna í Þýskalandi og er yfir mig ánægð að vera komin loksins í góða æfingarútínu og gera æfingar sem mér finnst gaman að gera.“
Það er svo varla hægt að sleppa því að nefna súkkulaðiástina sem kom Katrínu Eddu á kortið á Snapchat.
„Ég myndi ekki segja að það hafi kannski verið súkkulaðiástin aðallega sem kom mér á kortið, þó fólki hafi fundist fyndið að horfa á mig fara með bílfarma af súkkulaði í einu,“ segir hún. „Ég var nýflutt til Stuttgart og bjó ein á þessum tíma með tyrknesku veiku götuköttunum mínum tveimur, Loka og Kiru og þekkti engan. Ég átti á þessum tíma lítinn pening og eyddi mestöllum peningnum í dýralæknakostnað og bjó í 86 fermetra, hálftómri íbúð. Í frítímanum notaði ég Snapchat mér til afþreyingar, talaði um allt og ekkert milli himins og jarðar,“ bætir hún við. Það var þó súkkulaðið og umtalið um það sem varð til þess að Katrín Edda opnaði sig um átröskunina sem hún þróaði með sér í grunnskóla.
„Stærsta sprengingin á Snappinu mínu varð þegar ég heyrði orðróm um mig að þar sem ég væri mjó og borðaði mikið súkkulaði hlyti ég að vera með lotugræðgi. Þá opnaði ég mig um mín fyrri ár þar ég sem ég hafði þróað með mér átröskun þegar ég var þrettán ára gömul, taldi allar hitaeiningar, skrifaði niður að ég væri feit þúsund sinnum til að hvetja mig áfram í svelti. Ég reyndi að fá lotugræðgi en þar sem líkaminn minn á ótrúlega erfitt með að kasta upp og heldur öllu alltaf niðri, hversu illa sem mér líður, gat ég ekki látið mig æla og varð reið sjálfri mér vegna þess. Ég átti í gömlu tölvunni minni gömul skjöl sem ég hafði vistað á þessum tíma með leiðum og ráðum til þess að dylja fyrir ástvinum að maður væri að svelta sig, tips hvernig best væri að lifa af hungur og skjal með ljóðum sem ég hafði skrifað á þessum aldri, þrettán til sextán ára, öll uppfull af reiði, sorg og sársauka sem ég upplifði á þessum aldri. Ég hef alltaf glímt við einhvers konar átröskun, hvort sem það var lystarstol og lotugræðgi þegar ég var yngri, verða háð fitnessmataræði í kötti fyrir fitness eða sleppa mat og borða einungis súkkulaði. Svo ég myndi frekar segja að það hafi verið það, að ég er mjög opin og hreinskilin á samfélagsmiðlum, sem kom mér á kortið,“ segir Katrín Edda, en hún segir súkkulaðið hafa ýtt undir óheilbrigt samband hennar við mat.
„Ef ég byrjaði að fá mér þá varð ég að fá meira og að minnsta kosti 300 grömm í einu. Þetta olli því að ég sleppti máltíðum yfir daginn því bæði var ég södd af súkkulaði og fannst ég ekki eiga „inni“ fyrir því. Þetta versnaði klárlega með árunum og sérstaklega á tímum sem ég var óörugg, eins og í mínu fyrra sambandi og það var ekki fyrr en núna síðustu sex mánuði um það bil sem ég náði tökum á þessu. Í dag hef ég sjaldan til aldrei sérstaka löngun í súkkulaði. Ég fæ mér eftirrétti á veitingastöðum og fer í kökuboð með vinum og vandamönnum, en mig langar að segja að ég sé hætt að taka þessi slæmu átköst ein heima hjá mér. Svo ég myndi segja að mataræðið mitt sé loksins nokkurn veginn í jafnvægi.“
Katrín Edda er með tæplega átján þúsund fylgjendur á Instagram og segir viðbrögð fylgjenda sinna nánast eingöngu góð við því sem hún birtir. Hún fékk þó óvenjumikil viðbrögð þegar hún opnaði sig um fyrrnefnt ofbeldissamband fyrir nokkrum vikum. Hún segist alls ekki hafa planað að opna sig upp á gátt um andlegt ofbeldi og óheilbrigð sambönd.
„Ég sat úti í bíl eftir æfingu og það opnaðist bara eins og flóðgátt og ég talaði og talaði. Eftir þá umræðu fékk ég yfir fimm hundruð skilaboð á sólarhring, bæði persónulega beint til mín með hrósum fyrir styrk og fyrir að opna þessa umræðu og einnig ótrúlega margar reynslusögur frá stelpum og konum sem deildu sinni reynslu af ofbeldissamböndum. Eftir að hafa lesið öll skilaboðin, finna fyrir stuðningnum og vita að fólk gefur sér tíma og skrifar mér svona langt varð ég meyr og gæti ekki hugsað mér annað en að svara hverju einu og einasta persónulega. Ég fékk skilaboð frá þremur mismunandi konum nokkrum vikum síðar sem sögðu mér að eftir þá umræðu hefðu þær litið á sitt eigið samband og áttað sig á því að þær stæðu í sömu sporum og tekið af skarið og losað sig úr óheilbrigða sambandinu. Þau skilaboð snertu virkilega við mér og gefa mér þá tilfinningu að það hafi verið virkilega jákvætt að opna þessa umræðu, því þetta er mun algengara en maður heldur,“ segir Katrín Edda, sem man hreinlega ekki eftir neikvæðni í sinn garð á samfélagsmiðlum.
„Ég hef ekki lent í neinu neikvæðu svo ég muni eftir, að undanteknum einstaka typpamyndum sem eru nett óþolandi.“
En hvernig lítur framtíðin út hjá Katrínu Eddu?
„Það veit enginn. Ég reyni að lifa í núinu og gera mitt besta á hverjum degi. Langtímamarkmið mitt er að vera alla daga sátt við hvernig ég hef eytt tímanum mínum í gegnum lífið, skammtíðamarkmið mitt er að setja saman kommóðuna mína í þessari viku.“
