Hjálmar Waag Hannesson fyrrum sendiherra í hjóðveri Útvarps Sögu.
Breskir ráðamenn létu sendiherra Bretlands hjá Sameinuðu þjóðunum beita sér fyrir því að þjóðir Breska samveldisins greiddu Íslandi ekki atkvæði þegar kosið var um sæti í Öryggisráði Sameinuðu þjóðanna haustið 2008.
Íslendingar höfðu unnið að framboðinu í sex ár en ákvörðun um það hafði verið tekin árið 1998.
Hjálmar W. Hannesson fyrrv. sendiherra starfaði í utanríkisþjónustu Íslands í 41 ár en fór á eftirlaun fyrir rúmu ári. Hann var meðal annars sendiherra í Þýskalandi, Kína, Kanada, Bandaríkjunum og sem fastafulltrúi hjá Sameinuðu þjóðunum í New York. Þar var Hjálmar frá 2003 til 2009, einmitt þegar unnið var hvað mest að framboði Íslands til Öryggisráðsins. Íslendingar urðu þar að afla sér stuðnings meðal ríkja heims. Þar var utanríkisþjónustunni beitt.
Hjálmar var gestur hjá Magnúsi Þór Hafsteinssyni ritstjóra Vesturlands í vikulegum síðdegisþætti Magnúsar á Útvarpi Sögu síðdegis í gær. Þar ræddi Hjálmar ýmislegt frá löngum ferli sínum og kom meðal inn á framboðið sem lauk með því að Íslandi tókst ekki að vinna sæti í Öryggisráðinu.
Svo ellefu dögum fyrir kosningarnar [um sæti í Öryggisráðinu] þá hrynur Ísland. Þá er ég í New York og búinn að vera í þessu í mörg ár, skrifa undir stjórnmálasambandssamninga við flest ríki í heimi. Við höfðum bara sextíu og eitthvað sambönd áður en þarna voru þau orðin 190.
Svo varð efnahagshrunið á Íslandi. Þann 9. október 2008 settu bresk stjórnvöld hryðjuverkalög á Ísland, að eigin sögn til að forða því að Íslendingar sköðuðu efnahag Bretlands. Við þetta bættist svo neikvæð fjölmiðalaumræða um Ísland.
Það komu greinar um okkur í blöðum í New York. Breski sendiherrann sem var nú vinur minn, hann gekk um með ordrur frá London, frá þekktum mönnum misjafnlega vinsælum á Íslandi, um það að ganga bara á Samveldisríkin og segja þeim að það væri ekki hægt að kjósa svona ríki í Öryggisráðið sem gæti ekki stjórnað sér sjálft,
sagði Hjálmar. Það hefði verið alveg klárt að Bretar hefðu beitt sér með þessum hætti og fulltrúar ríkja lögðu eyru við boðskap breska sendiherranns.
Við vorum með rúm 140 loforð en þurftum ekki nema 132.
Þegar upp varð staðið fékk Ísland þó ekki nema 87 atkvæði. Þannig skiluðu um 40 prósent stuðningsyfirlýsinga sér ekki í atkvæðagreiðslunni. Það munaði um Samveldislöndin enda eru þau alls 52 talsins.
Hjálmar sagði að framboð Íslands til Öryggisráðsins hafi klúðrast vegna efnahagshrunsins.
Öryggisráð Sameinuðu Þjóðanna í New York. Mynd/Wikimedia commons
Við hefðum setið þar í tvö ár. Við hefðum sýnt að við erum ekki taglhnýtingar í sjálfu sér. Við erum sjálfstætt ríki og hefðum tekið afstöðu til hinna ýmsu mála. Við vorum búin að undirbúa öflugt fólk sem hefði verið þarna. Auðvitað hefðum við verið fulltrúar Norðurlanda að hluta til en samt alveg okkar herrar. Þarna hafa ýmis fámenn ríki setið núna og haft áhrif.
En þrátt fyrir að framboðið til sætis í Öryggisráðinu hafi mistekist þá segir Hjálmar að það hafi skilað mörgu jákvæðu fyrir utanríkisþjónustu Íslands og Íslendinga.
Við samhæfðum póstana betur en við höfðum áður gert, upplýsingaöflun og upplýsingasendignar sem dæmi. Og ég nefndi áðan stjórnmálasamböndin. Og ýmislegt fleira. Þarna voru byggð upp samskipti sem hafa nýst okkur síðan.
Hjálmar sagði einnig að framboðið hafi alls ekki verið jafn dýrt og fullyrt hefur verið.
Allar sögur um einhvern gífurlegan kostnað eru stórlega ýktar.