Umboðsmaður Alþingis gerir engar athugasemdir við málsmeðferð Fjölmiðlanefndar sem neitaði að taka til meðferðar kvörtun manns yfir því að fjölmiðill hafi fjarlægt skoðanagrein eftir hann og síðan neitað að birta endurskoðaða útgáfu greinarinnar og sömuleiðis hafnað því að birta aðra grein eftir manninn.
Fjölmiðillinn er ekki nefndur í opinberri útgáfu bréfs umboðsmanns en líklega er um að ræða Vísi en í bréfi umboðsmanns er ekkert minnst á prentaða útgáfu og því líklega ekki um grein í Morgunblaðinu að ræða og að sjálfsögðu er, ólíkt vefmiðli, ekki hægt að fjarlægja skoðanagrein úr prentmiðli eftir að hann er farinn í dreifingu þann daginn.
Kvörtunin til umboðsmanns var lögð fram í janúar síðastliðnum en hún sneri að niðurstöðu fjölmiðlanefndar 30. júní 2025. Með þeirri niðurstöðu var kvartandanum tilkynnt að nefndin teldi ekki nægar ástæður til þess að taka kvörtun viðkomandi yfir fjölmiðlinum og ritstjórn hans til meðferðar. Nánar tiltekið hafi kvörtunin lotið að því að ritstjórnin hefði fjarlægt skoðanagrein viðkomandi og synjað um birtingu á endurskoðaðri útgáfu hennar auk annarrar greinar. Óskaði viðkomandi eftir endurupptöku málsins hjá fjölmiðlanefnd en þeirri beiðni var synjað.
Kvörtunin til umboðsmanns byggði á því að ritstjórn fjölmiðilsins hafi með þessari háttsemi brotið gegn anda og ákvæðum laga um fjölmiðla. Niðurstaða fjölmiðlanefndar sé á því reist að nefndin telji það utan síns verkahrings að taka afstöðu til þess hvort fjölmiðillinn hafi brotið gegn ákvæðum laga um tjáningarfrelsi. Það geti ekki staðist enda sé nefndinni ætlað að fylgja eftir framkvæmd laganna.
Fram kemur í bréfi umboðsmanns að fjölmiðlanefnd hafi hafnað því að taka kvörtunina til meðferðar á þeim forsendum að það félli undir ritstjórnarvald fjölmiðils að ákveða hvaða skoðanagreinar séu birtar og hvort þær séu eftir atvikum fjarlægðar. Afskipti af ritstjórnarstefnu og ritstjórnarákvörðunum fjölmiðla rúmist hvorki innan hlutverks né valdheimilda fjölmiðlanefndar. Nefndin geti því ekki hlutast til um hvað fjölmiðlar fjalli um og hvað ekki. Ritstjórn hvers fjölmiðils ráði hvaða efni sé birt en það sé m.a. hluti af fjölmiðlafrelsi og ristjórnarlegu sjálfstæðu fjölmiðla. Ritstjórnarvald fjölmiðils feli einnig í sér svigrúm fyrir ritstjóra eða ábyrgðarmenn efnis til að meta hvort tiltekið efni brjóti gegn lögum, t.d. gegn ákvæðum laga um ærumeiðingar, hatursorðræðu eða friðhelgi einkalífs.
Umboðsmaður Alþingis segir nefndina verða að byggja niðurstöðu sína á málefnalegum sjónarmiðum og gæta jafnræðis í úrlausnum sínum. Sé þó almennt talið að við aðstæður sem þessar verði að ætla stjórnvöldum nokkurt svigrúm og falli það ekki undir starfssvið umboðsmanns Alþingis að endurskoða mat stjórnvaldsins að þessu leyti nema sýnt þyki af gögnum máls og öðrum upplýsingum að við matið hafi verið byggt á ómálefnalegum sjónarmiðum, fullnægjandi upplýsingar hafi ekki verið fyrir hendi eða að mat stjórnvaldsins og ályktanir þess hafi verið bersýnilega óforsvaranlegar.
Umboðsmaður segir að af niðurstöðu fjölmiðlanefndar verði ekki annað ráðið en að hún hafi tekið erindið til skoðunar og í kjölfarið lagt mat á það á grundvelli þeirra lagaákvæða sem eigi við í málinu og heyri undir eftirlit hennar. Eftir að hafa kynnt sér kvörtunina og þau gögn sem henni fylgdu, en á meðal þeirra eru samskipti viðkomandi við ritstjórn fjölmiðilsins, og í ljósi þess svigrúms sem fjölmiðlanefnd hafi til að taka ákvörðun um hvort erindi gefi nægar ástæður til meðferðar, telu umboðsmaður sig ekki hafa forsendur til að fullyrða að nefndin hafi ekki kynnt sér erindið nægjanlega, byggt hafi verið á ófullnægjandi upplýsingum eða að nefndin hafi dregið óforsvaranlegar ályktanir við meðferð málsins.
Þar af leiðandi séu, með tilliti til lögbundinna verkefna fjölmiðlanefndar, ekki efni til að gera athugasemdir við afstöðu nefndarinnar til erindisins. Af sömu ástæðu sé ekki efni til að gera athugasemdir við þá niðurstöðu nefndarinnar að hafna beiðni um endurupptöku málsins.
Að þessu sögðu lauk umboðsmaður athugun sinni á kvörtun mannsins sem fékk ekki að birta skoðanagreinar sínar.
