Sú stund rennur upp í lífi sérhvers barns að það gerir sér grein fyrir því að gæðum heimsins er misskipt. Í kjölfarið á þeirri uppgötvun mun barnið staðsetja sig sjálft á þessu rófi allsnægta. Kannski gerist þetta í heimsókn hjá leikfélaga sem býr við þrengri kost. Eða heima hjá vinum foreldra sem búa í höll og eiga bílaflota.
Síðar lærir maður að þetta snýst ekki bara um það sem fólk á, heldur hvernig það stillir því upp til sýnis. Þetta er eiginlega beint úr Goffman: hversdagslífið er svið þar sem við komum fram, veljum hlutverk, stillum okkur upp og reynum að hafa áhrif á það hvernig aðrir sjá okkur. Við erum ekki bara til í heiminum, við erum að túlka okkur í honum, og aðrir eru að lesa þá túlkun jafnóðum.
Hugsanlega var auðveldara að áætla stétt og stöðu fólks áður en tæknivæðingin setti samfélagið á hliðina. Það hljómar eins og þversögn að um leið og við fórum að útvarpa öllu okkar einkalífi, þá hvarf líka stór hluti heimildargildis alls sem við sendum frá okkur. Þegar við fengum tækifæri til að sýna og segja frá fórum við ekki að útvarpa eins og strangheiðarlegir stríðsfréttamenn, heldur fórum við að sviðsetja eigið líf. Fyrir öðrum, auðvitað, en ekki síður fyrir sjálfum okkur. Netsjálfið er gráðugt og heimtar stöðugar fórnir.
En vandamálið er kannski að þetta er ekki lengur neitt aðskilið „netsjálf“. Þetta er orðið eitt samofið kerfi; líkaminn og skjárinn vinna saman. Sjálfið er orðið eins konar sambland, þar sem maður hættir að fara „á netið“ og fer einfaldlega að lifa þar líka. Sviðið er endalaust. Eins og Guð er netið alls staðar.
Netsjálfinu er í dag úthýst úr sárafáum rýmum. Búningsklefar í sundlaugum, sundlaugarnar sjálfar og gangar á sjúkrahúsum eru hugsanlega einu staðirnir þar sem hægt er að fá frið. Svo lengi sem maður er tilbúinn að tuða í túristum á handklæðinu. „Read the sign.“
Einhvern tímann voru messur og helgihald á þessum lista, en það var áður en Íslendingar bjuggu til samfélagslegt norm úr því að horfa á fótboltann af kirkjubekknum með hljóðið á lægsta styrk. Jarðarfarir, brúðkaup og fermingar mega sín einskis fyrir forsíðum fréttamiðla, veðmálasíðum og Instagram. Memes fljúga yfir hausamótum á ungabörnum á meðan presturinn skvettir vígðu vatni á barnið og það er nóg að einn kirkjugestur heyri nafnið og skelli því svo á hópspjallið. Bakherbergin, staðirnir þar sem ekki þurfti að standa sig fyrir augnliti almennings, eru óðum að hverfa.
Og þá erum við komin í skíðabrekkuna.
Skíðaíþróttin þótti lengi vera lúðalegasta sportið, fast á eftir skákinni. Eina fólkið sem virkilega skildi skíðaíþróttina voru börn í smáþorpum á norðlægum slóðum, undirrituð meðtalin, og ofuríkt fólk í amerískum bíómyndum sem þurfti að kaupa sér persónuleika af norskum skíðakennurum.
Einn daginn fyrir örfáum árum datt einhverjum appelsínugulum áhrifavaldi hér á landi í hug að koma skíðaíþróttinni í tísku hjá kreðsunni sem hvorki hefur áhuga á skíðum né íþróttum. Nú hafa skíðabrekkurnar fyllst af fólki sem er á svæðinu til þess eins að klæðast skíðafatnaði með skærlitum gervifeldi, taka sjálfsmyndir fyrir samfélagsmiðla og drekka áfengi á meðan plötusnúður á egótrippi brosir framan í markaðsteymið sem stóð fyrir öllu saman. Skíði eru komin í tísku og það er rífandi stemning á staðnum.
Frístundir og íþróttaiðkun eru ekki bara eitthvað sem fólk gerir, heldur eitthvað sem fólk notar til að staðsetja sig. Ekki bara „ég get svona,“ heldur „ég er svona.“ Munurinn er sá að nú er þessi framsetning orðin stöðug og sýnileg, því myndavélin er alltaf með.
Þannig verður skíðabrekkan ekki lengur staður þar sem fólk fer til að skíða, ekki frekar en fólk fer í sund til að synda. Skíðabrekkan er svið þar sem fólk fer til að sjást vera þar. Skíðin sjálf verða prop á ljósmynd. Bakgrunnur. Það sem skiptir máli er að ná vinklinum, að það sjáist að það hafi verið gaman og að maður hafi ekki verið neitt sérstaklega upptekinn af myndavélinni sem náði öllu ferlinu svona saumlaust.
Á sama hátt og World Class drap heiðarlega leikfimi og bjó til kúltúrskrímsli sem virðist byggja á gildum persónu Pierce Brosnan úr The Thomas Crown Affair, hafa áhrifavaldarnir breytt skíðasvæðunum í einhverja dystópíska útgáfu af brúðkaupssenu úr Frozen.
Lausnin á þessu öllu saman er auðvitað eitthvað sem enginn hefur stjórn á. Versnandi veður.
Það tekur enginn skvísumynd í stórhríð.
