Alls fóru 1021 kona í fóstureyðingar í fyrra og fjölgar þeim um næstum 100 milli ára. Þetta kemur fram í Talnabrunni landlæknisembættisins sem gefinn var út í gær. Árið 2016 var það fyrsta þar sem árlegur heildarfjöldi fóstureyðinga fer yfir þúsund. Frá árinu 2000 hafa fóstureyðingar verið fæstar 868 á einu ári.
Samkvæmt tölum Hagstofunnar voru 167.330 konur á Íslandi á fjórða ársfjórðungi 2016, þegar miðað er við þúsund fóstureyðingar og gert ráð fyrir að hver fóstureyðing gildi um eina konu þýðir það að rúmlega 0,6% kvenna á Íslandi hafi farið í fóstureyðingu í fyrra.
Frjósemi kvenna á Íslandi hefur aldrei verið minni samkvæmt tölum Hagstofunnar. Árið 2016 fæddust 4.034 börn á Íslandi og er það fækkun frá árinu áður þegar 4.129 börn fæddust hér á landi. Sé fjöldinn skoðaður eftir kynjum kemur í ljós að nokkru fleiri drengir fæddust, 2.042 drengir á móti 1.992 stúlkum. Það jafngildir 1.025 drengjum á móti hverjum 1.000 stúlkum.
Sé rýnt nánar í tölur landlæknisembættisins sést að sé miðað við þær konur sem eru á frjósemisaldri eða milli 15 og 49 ára voru framkvæmdar 13 fóstureyðingar á hverjar þúsund konur. Það er heldur meira en fimm ára meðaltal áranna 2011-2015 þegar 12,4 fóstureyðingar voru framkvæmdar miðað við hverjar þúsund konur á frjósemisaldri.
Til samanburðar voru framkvæmdar 13,3 fóstureyðingar á hverjar 1000 konur á frjósemisaldri á Norðurlöndunum árið 2015, fæstar í Finnlandi (8,2) en flestar í Svíþjóð (17,6).
Sé litið til fjölda fóstureyðinga miðað við hver þúsund lifandi börn á Íslandi sést einnig fjölgun. Framkvæmdar voru 253,1 fóstureyðingar á hver þúsund lifandi börn en það er hæsta hlutfall sem hefur verið hér á landi. Meðaltal áranna 2011-2015 var 219,3 slíkar aðgerðir á þúsund lifandi börn.
Hæst hlutfall fóstureyðinga á Suðurnesjum – Mikill munur eftir heilbrigðisumdæmum
Það er mikill munur á hlutfalli fóstureyðinga eftir heilbrigðisumdæmum. Flestar voru þær á Suðurnesjum eða 16 á hverjar þúsund konur á frjósemisaldri og þar á eftir kom höfuðborgarsvæðið þar sem þær voru 14,4 á hverjar þúsund konur á aldrinum 15-49 ára. Sama var uppi á teningnum árið 2015.
Fæstar fóstureyðingar voru framkvæmdar á Vesturlandi, 5,5 á hverjar þúsund konur á frjósemisaldri. Á Austurlandi voru framkvæmdar 7,3 slíkar aðgerðir á hverjar þúsund konur á þessum aldri.
Yngri konur fara frekar í fóstureyðingu – Mikil fækkun í yngsta aldurshópnum
Konur á aldrinum 20-24 ára voru líklegastar til að fara í fóstureyðingar í fyrra. Af hverjum þúsund konum á því aldursbili fóru 23 í slíkar aðgerðir. Það er í samræmi við undanfarin ár, að undanskildu 2015 þegar konur á aldrinum 25-29 ára fóru í flestar fóstureyðingar.
Fóstureyðingum í yngsta aldurshópnum hefur fækkað mikið á síðustu tuttugu árum. Einungis 12,5 af hverjum þúsund stúlkum fóru í slíkar aðgerðir í fyrra sem er heldur minna en meðaltal árana 2011-2015 sem var 13,3. Á árunum 2006-2010 var þetta meðaltal 15,1, 18,8 árin 2001-2005 og 21,2 á árunum 1996-2000.
Fjórðungur hafði farið áður í fóstureyðingu
Stærstur hluti kvenna sem fór í fóstureyðingu í fyrra hafði ekki farið í slíka aðgerð áður eða tæp 63%. Fjórðungur eða 25% hafði farið í eina fóstureyðingu áður og 12% tvær eða fleiri. Meira en helmingur kvenna sem fór í fóstureyðingu hafði áður fætt barn eða börn eða 56,3%.
Langstærstur hluti kvenna sem fór í fóstureyðingu fór í slíka aðgerð þegar þær voru gengnar 12 vikur eða minna, 95,1%. Í lögum um fóstureyðingar nr. 25/1975 segir að fóstureyðingar skuli framkvæmdar helst innan 12. viku meðgöngu. Eftir 16. viku er einungis leyfilegt að framkvæma slíkar aðgerðir að læknisfræðilegum ástæðum. Árið 2016 var tæplega 4% aðgerða framdar á 13.-16. viku meðgöngu og einungis tæp 1% eftir 16. viku.
