Það er einkennilegt að Samtök atvinnulífsins virðast gefa mögulegu framhaldi aðildarviðræðna að ESB lítið gildi. Sama gildir um Bændasamtökin. Stjórnendur lítilla og meðalstóra fyrirtækja virðast áhugasamir um að klára viðræðurnar en ekki forystumenn samtakanna. Hafa íslenskir bændur engan áhuga á því að komst að því hvað finnskir og sænskir bændur fá út úr aðildina að ESB? Heiða Kristín Helgadóttir, ráðgjafi utanríkisráðherra varðandi þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna, er gestur Ólafs Arnarsonar í hlaðvarpi Eyjunnar.
Hér er hægt að hlusta á brot úr þættinum:
Heiða Kristín - 3
Frá seinni heimsstyrjöld hafa Bandaríkin leitt í raun og veru það ferli að alþjóðasamfélagið stjórnist af lögum og reglum. Þeir hafa beitt sér fyrir því að það hefur verið dregið almennt úr tollum í viðskiptum milli þjóða. Þeir hafa alveg snúið við blaðinu. Það er komið tollastríð milli allra helstu stórvelda í heiminum. Bandaríkin byrjuðu það stríð og við sjáum ekkert fyrir endann á því. Það eru tollar eiginlega á allar okkar vörur sem við flytjum til Bandaríkjanna. Við erum ekki í neinu tollabandalagi sem getur verið kannski bara alveg ágætt þegar allir eru sammála um að það eigi að lækka tolla og fella þá niður en þegar vindurinn er í hina áttina þá er ekkert voða gott að vera utan tollabandalaga.
„Nei, sannarlega ekki, og það sem gerist líka í svona að, þú veist, viðmiðin og hérna, bara svona kerfi, þú veist, bara það breytist í einhverja átt og það er rosa erfitt að snúa til baka, þú veist, af því að ég meina, þeir tollar sem að Trump setti á til dæmis í sinni fyrstu forsetatíð, þeir voru ekkert allir dregnir til baka þegar Joe Biden kom. Þar er þá bara líka komið ákveðið fordæmi og þar ertu kominn með einhvern tekjustofn og þessu er öllu erfitt að snúa til baka. Þannig bara það eitt og sér ætti að vera ástæða fyrir allt atvinnulífið hérna til þess að vera bara, heyrðu ókei, strákar, hvað ætlum við að gera?
Mér finnst mjög einkennilegt að finna fyrir því í umræðunni, sérstaklega frá forsvarsmönnum þessara stærstu félaga, hagsmunasamtaka, ég finn ekki alveg fyrir því hvar þau ætla að staðsetja sig í þessu og mér finnst hendurnar frekar svona, fólk ætlar ekki alveg að snerta mikið á þessu og ég get alveg skilið það því að það eru skiptar skoðanir um aðildina í sjálfu sér. En það að vilja ekki klára þó þetta skref og fá það þá bara upp á borðið hvaða afleiðingar það myndi hafa fyrir íslenskt atvinnulíf, fyrir vaxtastig og fyrir möguleika atvinnulífs hérna til að fjármagna sig. Mér finnst mjög einkennilegt að það sé ekki eitthvað sem að við getum öll verið sammála um að væri bara mjög gott fyrir íslenskt atvinnulíf að finna út úr.“
Já, og það er áberandi hvað er mikill munur á til dæmis Samtökum atvinnulífsins hér og í Noregi. Þar eru Samtök atvinnulífsins farin að þrýsta á norsk stjórnvöld, ekki um inngöngu í Evrópusambandið, en hvort Noregur geti komist í tollabandalag með Evrópusambandinu. Þetta heyrist ekkert hér. Og maður heyrir það til dæmis eins og hjá Samtökum atvinnulífsins, þar er tónninn bara, ja, hann kemur bara úr Valhöll.
„Það eru þín orð, ég fullyrti ekkert um það. En mér finnst líka einkennilegt, og það er kannski vandinn í þessu þegar þú ert með svona stór samtök eins og Samtök atvinnulífsins, fjölbreytnin þar er töluverð. Þú sem ég tala við, sem eru að reka bara lítil og meðalstór fyrirtæki, eru bara let’s go. Þetta er það sem ég vil fá á hreint vegna þess að fólk sem er kannski að flytja inn einhverjar vörur sem að hafa margfaldast í verði, þetta hefur bara bein áhrif á það hvort þú getur haft tíu manneskjur í vinnu eða fimm og þetta er bara risastórt mál. Þannig að ég veit það ekki, kannski vantar bara meiri umræðu innan þeirra raða að það á að þrýsta á sína forystumenn í þessu.
En annað finnst mér líka vera Bændasamtökin. Á það endalaust að vera hlutverk Bændasamtakanna að reyna standa vörð um þessi búvörulög og skoða aldrei aðrar leiðir. Af hverju vilja íslenskir bændur ekki heyra hvað finnskir bændur eru að fá í gegnum aðild að Evrópusambandinu? Af hverju vilja þeir ekki heyra lausnir sem einhverjir sænskir bændur hafa notað, sem við myndum líka falla undir? Ég myndi halda að þetta væri bara lífsspursmál fyrir mjög marga að fá þetta á borðið en það gerist ekki nema við klárum þessar aðildarviðræður.“
