Sjálfstæðismenn vilja bara einhverja Detroit. Norrænar borgir eru miklu betri, byggðar á jöfnuði og sósíaldemókratíu. Borgarstjóri þarf að nýta sér það svið sem hann hefur og skýra betur út hvað borgin er að gera og hvers vegna. Heiða Björg Hilmisdóttir og Pétur H. Marteinsson eru gestir Ólafs Arnarsonar í hlaðvarpi Eyjunnar.
Heiða og Pétur - 4
„Ég held að borgarstjórn og borgarstjóri hafi alltaf platform, það er alveg hlustað á það sem borgarstjóri segir,“ segir Pétur, og ég held að það sé alltaf möguleiki að skýra út hvað við erum að reyna að gera.. Öll við sem erum á þessu sviði að bjóða okkur fram í pólitík, við erum að gera þetta til þess að þjóna borgarbúum. Þetta er ekki, þú veist, eins og við nefndum áðan, ég man ekki hvort við vorum komin í loftið eða að þetta sé þægileg innivinna.
Ég held að mörg okkar geti verið að gera margt annað skemmtilegt, en við erum til þjónustu reiðubúin og þegar þetta mótlæti kemur og sumt á bara mjög mikinn rétt á sér, þá verðum við einhvern veginn að standa upp og skýra hvað við erum að reyna að gera og af hverju við vorum að gera það. Það er kannski mismunandi stefna og sýn á hvernig borgin á að þróast. Það getur verið mismunandi sýn. Hluti Sjálfstæðisflokksins er með bara allt aðra sýn heldur en ég er með, og ég held jafnvel Heiða líka. Þau vilja fara með borgina í einhverja átt sem er að lokum þannig að við myndum vera miklu nær því að vera borg eins og Detroit í Bandaríkjunum.“
Sem er ekki eftirsóknarvert.
„Það er samt þannig að þeirra stefna er þannig. Meðan ég held að svona langtímasýn okkar er að búa til meiri borg eins og borgirnar á Norðurlöndum sem eru allar byggðar upp á jöfnuði, jafnaðarmennsku og sósíaldemókratíu. Það eru bestu borgir í heimi. Þetta eru bestu borgir kannski mannkynssögunnar sem við höfum búið til og það er á þessum grundvallarprinsippum. Og mér finnst eins og að við höfum hvorki skýrt þau út eða varið þessi prinsipp vegna þess að ég held í grunninn, þá vilji Reykvíkingar og landsmenn allir svona samfélag. Við viljum hafa samfélag þar sem ef einhver misstígur sig eða dettur aðeins út, að það sé eitthvað sem grípur þig. Þar finnst mér við hafa gert ágætlega vel. En við höfum ekki náð að kommúníkera þetta.“
Reykjavík náttúrulega grípur þá sem detta af vagninum, líka í nágrannasveitarfélögum.
„Ég held að við höfum verið að virkilega að tala fyrir meiri borg, þéttari borg, meira mannlífi, meiri menningu,“ segir Heiða. „Styrkja íþróttafélögin sem eru svona félagsstofnanir inn í hverfin. Við höfum verið að mælast á meðal milli 25 og 29% fylgi. Fengum 20% í síðustu kosningum. Við höfum fengið mikla hvatningu og góðan póst, skilurðu? Ég held að ákveðinn hópur heyri í okkur, aðrir eru svolítið svolítið ekki að hlusta og ég held að mörgu leyti sé þetta, við Íslendingar erum náttúrlega svo vön að vera ekki svona mörg. Við erum vön að geta bara keyrt um og lagt fyrir utan búðina og labbað inn og labbað út. En við viljum samt borg, en við viljum samt halda í hitt. Og ég held að það sé eitthvað sem að við þurfum bara einhvern veginn að ná að ræða. Af því þegar maður sest niður með fólki, eins og í Þingholtunum, og spyr: „Hvað leggið þið þá til? Viljið þið að við rífum einhver hús og búum til bílastæði?“ Það myndi enginn, það vill enginn það.
Hvernig eigum við að bregðast við þessu? Það vill þetta enginn, þannig að við þurfum einhvern veginn að venja okkur við nýja hætti. Og mér finnst allt í lagi að við, sem ekki búum þarna, að það verði eitthvað þrengt að okkur sem þurfum að komast niður í bæ. Þannig er þetta í borgunum í kringum okkur. En við þurfum að gera þetta allt í takti og ég held bara, við erum enn þá svolítið sveitó og þetta er rosalega þægilegt. Þetta er bara ofboðslega þægilegt að geta keyrt um á bílnum sínum og notað hann eins og kápu. En það bara gengur ekki upp þegar við erum orðin svona mörg, bílarnir eru orðnir svona margir. Og við erum að verða meiri og meiri borg og fólk vill ganga öruggt um hverfin. Ég hitti strák í síðustu viku og hann sagði: „Ég var svo á móti þessu, Heiða, þegar þeir voru að loka Laugaveginum, en núna bara fatta ég hvað þetta er geggjað.“ Stundum þurfum við líka bara að þora að taka ákvörðun og tala fyrir því og gera það og svo kemur fólk á vagninn.“
„Talandi um að loka Laugaveginum eða opna hann fyrir gangandi vegfarendur,“ segir Pétur, „það tók 10 ár. Að gera eina göngugötu. Mér þótti þetta alveg stórfurðulegt. Þar fannst mér einhvern veginn, umræðan var óvægin. …“
„Ofboðslega andstæð,“ skýtur Heiða inn í.
„Já, rosalega svona óvægin umræða,“ segir Pétur. „Ég held að fólk almennt hafi nú verið hrifið af þessu. Mér fannst þetta taka svo langan tíma og það var svo mikið talað, ekki nógu mikið gert. Stundum fær maður það á tilfinninguna, en ég náttúrlega kem utan frá. Ég veit ekki alveg hvernig umræðan er inni í borgarstjórn um þetta. En þetta eru flókin málefni eins og Heiða segir. Okkur er að fjölga, það er náttúrlega vöxtur í Reykjavík, fólk vill búa í Reykjavík, er ekki næstum því 2% vöxtur sem er í rauninni meira heldur en í flestum borgum sem við svona einhvern veginn berum okkur saman við.“
Það hafa líka bæst við túristar.
„Fyrir utan þessi 2%,“ bætir Heiða við
Ætli það séu ekki í landinu hverju sinni svona að jafnaði einhver 100.000 manns, ofan á þá sem búa hér?
„Og svo tímabundið verkafólk sem kemur hérna og vinnur tímabundið,“ segir Heiða. „Okkur hefur fjölgað alveg rosalega mikið og þetta er breyting á borginni og ég skil alveg þá sem elskuðu gömlu borgina.“
„Ég veit það ekki, það er einhver nostalgía, Heiða,“ segir Pétur.
„Það er eldra fólk sem hefur alltaf búið í Þingholtunum,“ segir Heiða. „Já, ég er ekki í Þingholtunum ég bara skil þetta, en við verðum bara öll að venjast við og þetta er eitthvað sem við þurfum að taka og bara hlusta. Mér finnst bara mikilvægt að viðurkenna tilfinningu fólks. En borgin er að breytast og við stoppum það ekki og við viljum breyta.“
Ég ætla að segja fyrir mitt leyti að mér finnst Reykjavík, auðvitað eru gallar á borginni og það, það eru gallar á henni. En mér finnst Reykjavík svo miklu, miklu fallegri, skemmtilegri borg en hún var.
„Við líkjum því ekki saman, hún er fjölbreyttari, skemmtilegri en þegar við vorum ung, þá, voru örfáir veitingastaðir,“ segir Pétur, „ og bara með tilkomu ferðamanna til Reykjavíkur. Þeir koma og eru tvær nætur að meðaltali í Reykjavík áður en þeir fara á Suðurlandið. En við erum hérna í Kópavogi, á morgnana, ég held að það séu sko 30% af bílum í umferðinni í Hafnarfirði bílaleigubílar frá Keflavík.
Þetta er ekki bara að við höfum byggt borgina þannig að við búum oft langt frá vinnustaðnum okkar. Í grunninn er það vandamálið að við höfum verið að dreifa borginni of mikið. Og við höfum einhvern veginn tapað umræðunni. Núna er að tala um þéttingu byggðar. Það er einhvern veginn svona bannorð. Það er búið að þétta of mikið og fólk getur ekki alveg sett fingur á það.“
