Hin mannbætandi heimildamynd, Baráttan er líf mitt, þar sem fjallað var um Nelson Mandela, var sýnd á RÚV í síðustu viku. Umheimurinn veit ansi mikið um Mandela, manninn sem sat 27 ár í fangelsi en sneri þaðan staðráðinn í því að binda enda á aðskilnaðarstefnuna í Suður-Afríku.

Mótlæti leggst mismunandi á fólk, en fullyrða má að fæst okkar myndu ganga hugdjörf og jákvæð úr fangelsi eftir að hafa dúsað þar í 27 ár. Við værum rænd lífsgleði og myndum bitur velta okkur upp úr því öllum stundum að bestu árin væru glötuð. Enginn myndi áfellast okkur fyrir þann þankagang. Margir myndu vorkenna okkur en fáir dást að okkur. Nelson Mandela var annarrar gerðar. Hann lét mótlætið ekki buga sig og varð ekki beiskjufullur. Mandela horfði fram á við, leiddi líf sitt til sigurs og afrekaði það að gera heiminn betri. Hann var einstakur og líf hans og barátta skiptir okkur enn máli. Við þökkum fyrir tilvist hans.

Einn viðmælenda í þættinum sagði að eftir að Mandela var sleppt úr fangelsi hefði hann getað komið af stað blóðbaði með einni ræðu. Mandela valdi aðra leið, talaði fyrir sáttum, varð forseti Suður-Afríku og leiðtogi sem hlustað var á. „Stundum vinna góðu gæjarnir,“ sagði annar viðmælandi. Rétt er það en manni finnst að óneitanlega mættu þeir vinna oftar.

Við sáum fréttamyndir og viðtöl frá liðnum tíma. Ekki var þar allt fallegt. Í gömlum viðtalsbút sagði hvítur maður um blökkumenn: „Þeir eru nýkomnir niður úr trjánum og það tekur þá langan tíma að þróast.“ Hann var ekki afmyndaður af heift þegar hann mælti þessi orð, hann talaði eins og þarna væri um viðurkennda staðreynd að ræða.

Þarna voru sýndar gamlar fréttamyndir og svo nýlegri af Mandela. Þar var merkilegt að sjá að árin gæddu hann sífellt meiri mýkt. Útgeislunin jókst í æ meira mæli og göfgi var yfir honum. Árin höfðu greinilega fært honum visku. Það hlýtur að vera gott að eldast þannig.

Við gleymum ekki Nelson Mandela. Heimurinn eignast því miður ekki marga slíka menn en það er sannarlega alltaf jafn mikil þörf á þeim.