Það hefur enginn hagvöxtur verið hér undanfarin ár nema sá sem stafar af innflutningi fólks á íslenskan vinnumarkað. Á sama tíma missum við háskólamenntað fólk úr langi. Það er mikilvægt að hægt sé að efna til þjóðaratkvæðagreiðslu um stór mál, fela þjóðinni ákvörðunarvald, án þess að niðurstöðurnar hafi áhrif á sitjandi ríkisstjórn hverju sinni. Eyjólfur Ármannsson, innviðaráðherra, er gestur Ólafs Arnarsonar í hlaðvarpi Eyjunnar.
Eyjólfur Ármannsson - 6
Kannski bara að allt öðru. Nú kemur úr nefnd strax eftir þinghlé vegna sveitarstjórnarkosninga þingsályktunartillagan um þjóðaratkvæði um Evrópusambandið. Flokkur fólksins er andvígur aðild að Evrópusambandinu. En þið styðjið það að þjóðin fái að velja næstu skref í þessu.
„Já, mér finnst það eðlilegt og það var samið um þetta í stjórnarsáttmála. Við erum nú öll kosin af þjóðinni og það er gott að geta treyst á þjóðina hingað til að taka stórar ákvarðanir. Ég tel mikilvægt að við getum haldið þjóðaratkvæðagreiðslur um stór mál með þessum hætti. Ríkisstjórnin mun halda áfram sama hver niðurstaðan er. Við erum bara að leggja ákveðið úrlausnarefni eða spurningu fyrir þjóðina um það hvort eigi að halda áfram eða hefja, þetta er nú skilgreiningaratriði, halda áfram samningaviðræðum við ESB um aðild eða ekki. Þá er það úr okkar höndum. Og ég tel bara mjög mikið í framtíðinni að við munum geta haldið fleiri svona þjóðaratkvæðagreiðslur um mikilvæg mál. Ekki stærra samfélag við erum.
Afstaða flokksins er alveg skýr, við erum ekki hlynnt aðildinni. Það verður ekki ákvörðun þingsins að taka þessa ákvörðun annað en það að senda þetta til þjóðarinnar. Það eru mismunandi flokkar innan ríkisstjórnar, sumir eru með, hlynntir aðild, aðrir ekki, sem eru þá við. Og svo á stjórnarandstaðan sínar skoðanir. Ég tel bara mjög mikilvægt að það fari fram góð og lýðræðisleg umræða um Evrópusambandið og líka til dæmis þá gildi EES-samningsins sem ég er mjög hlynntur. Ég held það sé mjög mikilvægur samningur fyrir okkur. Við erum með aukaaðild að sambandinu, við erum 80% inni.“
Já, já, við erum komin meira en hálfa leið inn og þetta er spurningin, bara viljum við sjá hvað fælist í að ganga alla leið?
„Já, þá er það spurningin, við ætlum að sækja um og fara í samningaviðræður og ef það er já, þá kemur samningur aftur. Og svo ef þeir segja nei, þá höldum við bara áfram með EES-samninginn. Ég tel að þetta muni ekki skaða það samstarf, það er eiginlega norskt batterí.“
Það er norskt batterí. Við erum náttúrlega mjög háð Norðmönnum. Ef sú breyting yrði á vindáttinni í Noregi að Noregur færi inn, þá ættum við sjálfsagt engan annan kost en að fylgja þeim inn í sambandið.
„Nei, það þyrfti að breyta þessu í tvíhliða samning og Norðmenn þyrftu að gera það líka ef við færum inn á undan. Liechtenstein er bara einfaldlega það lítið, að eru 35.000 manns. En það er svolítið áhugavert. Það er komin ný stjórn í Færeyjum. Þeir hafa áhuga á að fara í EFTA. Þeir segjast nú ekki ætla að fara inn í EES-samkomulagið, þetta virðist náttúrulega vera áhugi á þessum klúbbi, þessum litla klúbbi sem eftir er.“
Þeir eru auðvitað með ákveðna aukaaðild að Evrópusambandinu, þó að þeir séu ekki formlega í Evrópusambandinu, út af náttúrlega ríkjasambandinu við Danmörku.
„Já, vissulega. En ég held að við þurfum bara að taka þessa umræðu út frá okkar hagsmunum. Við erum eitt ríkasta samfélag heims og þjóðarframleiðslan er há hérna, mikil verðmætasköpun. Og það þarf bara að meta hvað við teljum okkur fá út úr þessu. En við hættum ekkert að vera Evrópuþjóð ef við segðum nei, ekki á nokkurn hátt. Það var mjög áhugaverð ræða hjá Ásgeiri Jónssyni, seðlabankastjóra, í gær, það kom nú í hérna kvöldfréttum aðeins um það varðandi gjaldmiðilinn og annað slíkt. Það er kostir og gallar við allt saman. Og við þurfum að hafa ákveðinn aga. Við annaðhvort þurfum að sjá um það sjálf eða …“
Já, já. Við höfum reyndar ekki sýnt stórkostlega hæfileika í að beita okkur sjálf miklum aga.
„Nei, en það sem er náttúrlega undir alltaf, það er mikil verðmætasköpun í íslensku samfélagi og við erum ótrúlega heppin að lifa af auðlindum. Það er sjávarauðlindin, það er orkuauðlindin og það er náttúran, ferðamennirnir. Svo erum við að reyna að byggja upp fjórðu stoðina, sem hefur gengið svona sæmilega. Og vonandi að ganga betur. Málið er það líka að við erum í samkeppni við aðrar þjóðir og við eigum eftir að vera í meiri samkeppni við aðrar þjóðir. Og líka varðandi það, bara varðandi lífskjör, við getum ekki verið að missa háskólamenntað fólk úr landi eins og enginn sé morgundagurinn. Og svo er fólk að koma hérna inn í ferðaþjónustu sem er lágtekjuatvinnugrein.“
Nei, nei, það er mjög slæmur viðskiptahalli að vera í þeirri stöðu.
„Og þjóðarframleiðsla á mann, hún er ekki búin að vera að aukast undanfarin ár. Allur hagvöxtur upp á Íslandi er búinn að aukast út af auknu streymi fólks til landsins og það er eitthvað sem er mikið umhugsunarefni.“
