Frelsið er yndislegt en bara ef þú átt peninga. Að minnsta kosti er það þannig fyrir þá sem eru á landsbyggðinni og þurfa að leyta til sérfræðilækna. Það er að segja annarra en þeirra sem ríkið ákveður að þeir megi leita til.
Ferðakostnaður er sem sagt ekki greiddur ef að það er sérfræðingur í þinni heimabyggð, jafnvel þó að hann sé bara einn og það sé 2ja ára bið. Að vísu er hægt að skjóta málsmeðferð til sjúkratrygginga en það er ekki það sama og að eiga val.
Hvað felur þetta í sér í raun og veru? Þetta felur í sér algjört valdaleysi þeirra sem eru veikir og þurfa að leita sér lækninga ef þeir eru svo óheppnir að búa úti á landi, þar sem aðgengi að læknum er takmarkað. Svo takmarkað á mörgum stöðum að þú átt bara „val“ um að hitta einn ákveðinn lækni, einu sinni í mánuði þegar hann kemur að sunnan eða frá Akureyri í næsta þéttbýliskjarna.
Að geta valið sér lækni sem hentar manni ættu að vera sjálfsögð réttindi sjúklinga. Hér er ekki verið að halda því fram að læknar sem boðið er uppá á landsbyggðinni séu eitthvað verri en aðrir læknar. Heldur er það nú svo að læknar, þó að þeir séu með sérfræðiþekkingu, hafa kannski kynnt sér meira eitt ákveðið svið innan sinnar sérgreinar en önnur. Eins þarf fólk að geta treyst sínum lækni og fólk er einfaldlega misjafnt og nær misvel saman. Þetta atriði er sérstaklega mikilvægt þegar verið er að fjalla um viðkvæm mál, hvort heldur sem um er að ræða kvenlækningar eða geðlækningar.
En hvar liggur vandinn? Hann liggur ekki síst í því að ekki fást sérfræðilæknar til starfa út á landi bæði vegna fjárskorts heilbrigðisstofnana og eins að ungum læknum hugnast ekki þau kjör sem boðið er uppá, þar með talinn vinnutíma sem getur verið langur og strangur og innifalið ferðalög yfir vegi í misjöfnu ástandi.
En hvað er til ráða? Að minnsta kosti er ekki boðlegt að fólk eigi ekki val í svona mikilvægum málaflokk, þar sem ríður á að vel sé staðið að öllu.
Frá mínum bæjardyrum séð ætti fólk að geta leitað til síns heimilislæknis ef það er svo heppið að hafa hann, ella til næstu heilsugæslu, útskýrt sín mál og fengið tilvísun á að það þurfi að leita út fyrir heimabyggð til lækninga. Sjúkratryggingar ættu síðan að afgreiða slíkar beiðnir án undantekninga.
Gerum það að raunverulegu vali fyrir fólk að leita sér lækninga þar sem það telur heilsu sinni best borgið, þegar upp er staðið þá er það til hagsbóta fyrir alla. Slíkt val á ekki að vera háð því hvort þú hefur efni á að ferðast á eigin kostnað heldur á rétturinn til bestu mögulegrar heilsu að vera óháður efnahag.
Guðrún Ágústa Þórdísardóttir
Skipar 2 sæti á lista Pírata á Norðuausturlandi
