BBC fjallaði ítarlega um handtökuna og sögu mannsins sem lengi var talinn þjóðhetja í Ástralíu.
Ben hlaut æðstu hernaðarorðu Ástralíu fyrir framgöngu sína í Afganistan þar sem hann var sagður hafa bjargað liðsfélögum sínum í átökum við talíbana. Eftir heimkomuna árið 2013 tók við líf þar sem hann baðaði sig í sviðsljósinu; hann hélt fyrirlestra og sat fyrir á forsíðum tímarita auk þess sem hann tók á móti margvíslegum viðurkenningum.
Árið 2018 fór að halla undan fæti þegar ástralskir fjölmiðlar birtu ítarlega rannsóknarumfjöllun um Ben og meinta aðkomu hans að alvarlegu misferli í Afganistan, þar á meðal aftökum á óvopnuðum föngum. Hann neitaði ásökununum alfarið og höfðaði eitt umtalaðasta meiðyrðamál í sögu Ástralíu til að hreinsa nafn sitt.
Niðurstaðan varð honum þungt högg. Árið 2023 komst alríkisdómstóll að þeirri niðurstöðu að fullyrðingar fjölmiðla um fjögur morð væru efnislega sannar. Sá dómur var síðar staðfestur í áfrýjun.
Nú hefur málið færst yfir á refsiréttarsvið, þar sem saksóknarar leggja fram fimm ákæruliði sem gætu, verði hann fundinn sekur, leitt til lífstíðarfangelsis.
Ákærurnar eru afrakstur margra ára rannsóknar sem á rætur að rekja til Brereton-skýrslunnar svokölluðu frá árinu 2020. Þar komu fram trúverðugar vísbendingar um að ástralskir sérsveitarmenn hefðu með ólögmætum hætti drepið 39 manns í Afganistan. Í kjölfarið var sérstök rannsóknarnefnd, Office of the Special Investigator (OSI), stofnuð til að rannsaka mál núverandi og fyrrverandi liðsmanna hersins.
Rannsóknin á Roberts-Smith hefur staðið yfir í um fimm ár og í umfjöllun BBC er bent á að flækjustigið hafi verið mikið og ljónin á veginum mörg.
Rannsakendur hafa bent á að aðgangur að vettvangi í Afganistan sé nánast enginn, engar krufningar liggi fyrir og efnisleg sönnunargögn séu afar takmörkuð. Þá hefur einnig reynst erfitt að fá fyrrverandi hermenn til að bera vitni hver gegn öðrum, þar sem sterk þöggunarmenning og hollusta innan hersins hefur lengi verið hluti af óskráðum reglum.
Bent er á það að líklega sé langt þar til réttarhöld í málinu hefjast. Lögfræðingar í Ástralíu hafa bent á að landið hafi nánast enga reynslu af því að reka stríðsglæpamál fyrir innlendum dómstólum. Fyrir liggur mikið magn gagna, fjöldi vitna gæti þurft sérstaka vernd og sum lykilvitni eru staðsett í Afganistan þar sem samskipti eru mjög erfið. Auk þess er talið flókið að tryggja óhlutdrægan kviðdóm, þar sem málið hefur verið eitt hið mest áberandi í áströlskum fjölmiðlum undanfarin ár.
Í frétt BBC kemur fram að skoðanir á málinu sem nú hefur verið höfðað gegn Ben séu skiptar. Sumir telja rannsóknina nauðsynlegt uppgjör og mikilvægt prófsteinn á styrk réttarríkisins. Aðrir, þar á meðal áhrifamiklir stjórnmálamenn og réttindahópar fyrrverandi hermanna, segja málið vera ósanngjarna aðför að mönnum sem þjónuðu landi sínu við afar erfiðar aðstæður.
