fbpx
Fimmtudagur 14.maí 2026
Pressan

Allt undir á 13 mínútum: Síðustu mínúturnar ráða örlögum Artemis II

Pressan
Föstudaginn 10. apríl 2026 14:30

Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch og Jeremy Hansen snúa aftur til jarðar í kvöld. Mynd/Getty

Ekki missa af Helstu tíðindum dagsins í pósthólfið þitt

Lesa nánar

Eftir tæplega tíu daga ferðalag um tunglið og rúmlega 1,1 milljón kílómetra leið er Artemis II á síðasta og hættulegasta leggnum heim til jarðar.

Í kvöld mun geimfarið, með geimfarana Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch og Jeremy Hansen innanborðs, hefja endurkomu sína í lofthjúp jarðar á um 40 þúsund kílómetra hraða á klukkustund. Frá því geimfarið snertir efsta lag lofthjúpsins og þar til það kemur niður í Kyrrahafinu undan ströndum San Diego líða aðeins um 13 mínútur.

Þessi síðustu augnablik eru talin áhættusamasti hluti allrar geimferðarinnar.

Í ítarlegri umfjöllun Mail Online er farið yfir þær hættur sem blasa við geimförunum. Bent er á að allt velti á því að hitaskjöldurinn – nokkurra sentímetra þykkt varnarlag á botni hylkisins – standist hitann sem myndast þegar Orion-geimfarið þrýstist inn í lofthjúp jarðar, en við þessar aðstæður getur hitinn farið í um 2.760 gráður.

NASA hefur sjálft viðurkennt að síðustu mínúturnar séu vandasamasti hluti ferðarinnar. Þegar Orion fer inn í lofthjúpinn myndast glóandi plasmalag utan um hylkið sem lokar tímabundið á allt fjarskiptasamband við jörðu. Í um sex mínútur verður áhöfnin því algjörlega ein og stjórnstöðin getur ekkert annað gert en að bíða eftir að samband náist aftur.

Á þessum kafla er engin raunveruleg neyðar- eða varaleið til staðar. Ef hitaskjöldurinn bregst eða innkomuhornið reynist rangt er ekkert svigrúm til að grípa inn í. Þess vegna hefur NASA sagt hreint út að ekkert plan-b sé til staðar þegar geimfararnir koma heim.

Í frétt NBC kemur fram að athyglin beinist einkum að fyrrnefndum hitaskildi Orion vegna þess að sambærilegt hylki varð fyrir verulegum skemmdum í Artemis I árið 2022.

Þá brotnaði efni af hitaskildinum á yfir hundrað stöðum þegar heitt gas safnaðist inni í varnarlaginu í stað þess að sleppa út. Það bjó til sprungur sem leiddu til þess að stórir hlutar hlífðarinnar losnuðu við endurkomuna. Í stað þess að endurhanna allt hylkið fyrir þessa ferð valdi NASA að breyta sjálfri innkomuleiðinni. Geimfarið fer því á brattari braut og á meiri hraða til jarðar, en á sama tíma styttist tíminn sem hitaskjöldurinn er undir mestu álagi.

Þegar þessi hættulegi kafli er yfirstiginn opnast tvær fallhlífar sem draga verulega úr hraða geimfarsins. Skömmu síðar taka við aðalfallhlífar sem hægja ferðina niður í um 30 kílómetra hraða á klukkustund áður en hylkið kemur niður í Kyrrahafið.

Bandaríski sjóherinn tekur síðan við björgunaraðgerðinni og flytur áhöfnina um borð í USS John P. Murtha, þar sem fyrstu læknisskoðanir fara fram áður en haldið verður til Houston. Miðað við framangreint er ljóst að spennan í höfuðstöðvum NASA í kvöld verður mikil.

Athugasemdir eru á ábyrgð þeirra sem þær skrá. DV áskilur sér þó rétt til að eyða ummælum sem metin verða sem ærumeiðandi eða ósæmileg. Smelltu hér til að tilkynna óviðeigandi athugasemdir.

Fleiri fréttir

Mest lesið

Nýlegt

Pressan
Í gær

Móðir í áfalli og sendir foreldrum skýra viðvörun – „Tíu mínútum síðar gerðist þetta“

Móðir í áfalli og sendir foreldrum skýra viðvörun – „Tíu mínútum síðar gerðist þetta“
Pressan
Í gær

Sífellt fleiri foreldrar hafna K-vítamínsprautu fyrir börn sín – Afleiðingarnar geta verið skelfilegar

Sífellt fleiri foreldrar hafna K-vítamínsprautu fyrir börn sín – Afleiðingarnar geta verið skelfilegar
Pressan
Fyrir 2 dögum

Fékk viðurkenningarskjal eftir að hafa lúskrað á ferðamanni – Sjáðu myndbandið

Fékk viðurkenningarskjal eftir að hafa lúskrað á ferðamanni – Sjáðu myndbandið
Pressan
Fyrir 2 dögum

Góður gangur hjá Úkraínumönnum á vígvellinum – Sérfræðingur segir þetta skýra það

Góður gangur hjá Úkraínumönnum á vígvellinum – Sérfræðingur segir þetta skýra það
Pressan
Fyrir 3 dögum

Sálfræðingur segir að hamingjusömustu pörin geri þetta sér til skemmtunar

Sálfræðingur segir að hamingjusömustu pörin geri þetta sér til skemmtunar
Pressan
Fyrir 3 dögum

Ofursti skefur ekki utan af því – Norðmenn geta ekki lengur gengið

Ofursti skefur ekki utan af því – Norðmenn geta ekki lengur gengið