fbpx
Föstudagur 10.apríl 2026
Pressan

Beið í meira en hálfa öld eftir að ná fram hefnd eftir atvik í búningsklefa

Pressan
Mánudaginn 6. apríl 2026 22:00

Carl og Norman.

Ekki missa af Helstu tíðindum dagsins í pósthólfið þitt

Lesa nánar

Það var kaldur vetrardagur 31. janúar 2012 þegar dyrabjöllunni á heimili Normans Johnson í bænum Madison í Suður-Dakóta var hringt. Norman, 72 ára fyrrverandi kennari og íþróttaþjálfari, gekk að dyrunum án þess að vita að líf hans væri við það að enda. Maðurinn sem stóð fyrir utan bað hann einfaldlega að staðfesta hver hann væri. Þegar Norman gerði það hleypti gesturinn af tveimur skotum.

Byssumaðurinn hét Carl Ericsson og var 73 ára. Hann hafði ekið klukkutíma leið frá heimili sínu í Watertown með skammbyssu í bílnum og skýra áætlun í huga.

Þetta sama kvöld var hann handtekinn og ákærður fyrir morð af yfirlögðu ráði. Fyrir dómi neitaði hann ekki verknaðinum. „Ég skaut hann,“ sagði hann einfaldlega.

Skýring hans á ástæðunni vakti hins vegar athygli langt út fyrir bæjarmörkin. Carl sagðist hafa beðið í meira en hálfa öld eftir þessu augnabliki sem loksins kom síðasta dag janúarmánaðar 2012.

Atvikið í búningsklefanum

Samkvæmt frásögn Carls lágu rætur þessa óstjórnlega haturs í atviki úr menntaskóla á fimmta áratug síðustu aldar. Hann hélt því fram að samnemendur hans hefðu niðurlægt hann í búningsklefa með því að setja íþróttanærbuxur á höfuð hans – einskonar punghlíf. Sú upplifun, sagði hann, hafði fylgt honum alla ævi.

En vandinn var sá að enginn annar mundi eftir atvikinu.

Saksóknari í Lake-sýslu fann engan vitnisburð sem studdi frásögn Carls og þá var ekki heldur ljóst hvort hann hefði í raun kennt Norman sjálfum um eða hvort hann hafi bara verið í hópnum sem hló að atvikinu.

Fjölskylda Normans hafði aðra skýringu.

„Hann var einfaldlega afbrýðisamur út í pabba alla ævi,“ sagði dóttir Normans, Beth Ribstein, síðar. Hún taldi búningsklefasöguna fyrst og fremst vera yfirskin til að fela djúpstæða minnimáttarkennd og viðvarandi öfund.

Þekktur og virtur kennari

Í Madison var Norman Johnson vel þekktur og virtur. Hann hafði verið íþróttastjarna í menntaskóla, leikið háskólabolta og síðar snúið aftur heim til að kenna og þjálfa í meira en þrjá áratugi. Þegar hann lést mættu yfir 600 manns í jarðarför hans, stór hluti bæjarbúa.

Á sama tíma lifði Carl tiltölulega stöðugu og eðlilegu lífi á yfirborðinu allt fram á þennan örlagaríka dag – eða svo töldu flestir. Hann lauk háskólanámi, starfaði sem tryggingasali og var kvæntur í áratugi. Hann var ekki á sakaskrá og lét ekki mikið fyrir sér fara. Samt lýstu aðstandendur öðrum veruleika undir yfirborðinu.

Geðlæknir sem mat hann skömmu eftir verknaðinn greindi alvarlegt og langvinnt þunglyndi, ásamt kvíða og skertum veruleikaskilningi. Carl hafði átt við sjálfsvígshugsanir að stríða og upplifði líf sitt sem misheppnað. Í þeim hugarheimi varð Norman tákn um allt það sem hann taldi sig hafa misst af eða hafði farið úrskeiðis.

Þrátt fyrir andlegt ástand sýndi verknaðurinn skýra yfirvegun. Carl keyrði markvisst til Madison, hringdi dyrabjöllunni og staðfesti fyrst að réttur maður stæði fyrir framan hann. Lögregla lýsti atburðinum sem skipulagðri aftöku.

Órökréttur hvati

Hvatinn var hins vegar, að mati sérfræðinga, mjög órökréttur. Hvorki meint niðurlæging úr æsku né öfund yfir velgengni annars manns geta undir nokkrum kringumstæðum talist skynsamlegar ástæður fyrir morði. Málið varð þannig dæmi um hvernig geðræn veikindi geta brenglað minni og tilfinningar þar til þær verða hættulegar.

Í fyrstu neitaði Carl sök og krafðist kviðdóms. Síðar breytti hann þó játningu á þann veg að hann væri sekur en andlega veikur. Hún felur í sér að dómstóll viðurkennir geðræn veikindi á verknaðarstund, en sakfelling og fangelsisdómur standa engu að síður.

Í júní 2012 var hann dæmdur í lífstíðarfangelsi, með skyldu til geðmeðferðar meðan á afplánun stendur. Dómurinn var túlkaður sem málamiðlun: réttlæti fyrir fjölskyldu fórnarlambsins en á sama tíma viðurkenning á því að gerandinn var ekki heill á geði þegar hann lét til skarar skríða. Carl Ericsson, sem nú er á miðjum níræðisaldri, mun að öllum líkindum eyða restinni af ævinni á bak við lás og slá.

Athugasemdir eru á ábyrgð þeirra sem þær skrá. DV áskilur sér þó rétt til að eyða ummælum sem metin verða sem ærumeiðandi eða ósæmileg. Smelltu hér til að tilkynna óviðeigandi athugasemdir.

Fleiri fréttir

Mest lesið

Nýlegt

Pressan
Fyrir 2 dögum

Óttast að mannrán hafi verið framið á annan í páskum

Óttast að mannrán hafi verið framið á annan í páskum
Pressan
Fyrir 3 dögum

Óttast endurkomu hættulegs barnasjúkdóms eftir samdrátt í bólusetningum

Óttast endurkomu hættulegs barnasjúkdóms eftir samdrátt í bólusetningum
Pressan
Fyrir 3 dögum

Allt brjálað í Bretlandi vegna Kanye West

Allt brjálað í Bretlandi vegna Kanye West
Pressan
Fyrir 3 dögum

Töluverður heilsufarsávinningur getur fylgt því að liggja á maganum

Töluverður heilsufarsávinningur getur fylgt því að liggja á maganum
Pressan
Fyrir 4 dögum

Viltu vita hver andlegi aldur þinn er? – Þá þarftu bara að telja hundana

Viltu vita hver andlegi aldur þinn er? – Þá þarftu bara að telja hundana
Pressan
Fyrir 4 dögum

Þetta eru hamingjusömustu þjóðirnar og það sem skilur þær frá öðrum

Þetta eru hamingjusömustu þjóðirnar og það sem skilur þær frá öðrum