
Stór hluti starfsemi tryggingafélaga gengur út á eignastýringu og ávöxtun á iðgjöldum og í því sambandi þarf að horfa til þess að uppgjörstími er mjög mismunandi eftir því um hvers konar tryggingar ræðir og velja þarf fjárfestingar sem falla að því. Hermann Björnsson, forstjóri Sjóvár, segir að fjármögnun innviðauppbyggingar sé góður kostur fyrir tryggingafélög og telur að fara ætti í meiri mæli út í einkaframkvæmdir varðandi það og bendir á Hvalfjarðargöngin sem vel heppnaða framkvæmd. Hermann er gestur Ólafs Arnarsonar í hlaðvarpi Eyjunnar.
Hermann Björnsson - 4
Tryggingafélög eru í raun og veru dálítið mikið eignastýring.
Heilmikil, ágætt að þú nefnir þetta, vegna þess að um þetta snýst þetta. Það er að segja, við tökum og semjum við þig um það að við lofum þér vernd ef þú verður fyrir skakkaföllum. Og í sjálfu sér er þetta samtrygging, það er að segja, það er þá sá hópur sem samanstendur af til dæmis ökutækjum eða húsnæði eða einhverju öðru. Þá er það einhver púllía, einhver hópur sem að borgar iðgjöld. Þessi iðgjöld eru síðan ávöxtuð og svo eru einhver 5-10-15% af menginu sem er svo óheppið að verða fyrir tjóni og þá eru það hinir sem chippa inn. Það eru hinir allir í púllíunni. Þetta er svo gaman að því leyti til að þetta bara verður til í þessari mynd bara frá því að þorp tóku að myndast. En menn áttuðu sig á því að það þarf heilt þorp til að ala upp barn og að sama skapi er einhver samtrygging, þorpið getur illa unað því eða getur illa misst einstaklingana og það þarf þá að huga að þeim og í sjálfu sér eru tryggingar ekki neitt annað en þetta. Við tökum þá til okkar sem nemur einhverjum rekstrarkostnaði og einhverri arðsemiskröfu eigendanna. Að öðru leyti snýst þetta um það að við tökum iðgjöldin, við ávöxtum þau og við heitum því að þau séu þá til staðar þegar á reynir.“
Til gamans, þá má nú nefna það að eitthvert mesta fjármálaveldi heimsins, Berkshire Hathaway, það er nú í grunninn byggt á tryggingafélagi og ávöxtun iðgjalda.
„Heldur betur. Það er alveg rétt, og talandi um þessa ávöxtun iðgjalda, það skiptir miklu máli. Þetta er náttúrulega helsti þátturinn í eftirliti til dæmis Fjármálaeftirlitsins, að sjá til þess að það sé alveg vel um þetta haldið, að það sé einhver varúðarsýn í þessu, að það sé passleg áhættusækni í þessu, það er að segja auðvitað þurfum við að ná ávöxtun. Því að það þarf að ávaxta þetta fjármagn í einhverjum takt við bara eins og hérna á Íslandi, bara vöxt, vexti og verðbólgu og annað slíkt, þannig að fjármunirnir dragist ekki saman í okkar höndum.
En það gerir það að verkum eins og þú segir að þetta fé, það þarf að koma því í vinnu á meðan og að því leyti til höfum við verið mjög áfram um það allt sem getur svona lotið að einhverri samfélagslegri uppbyggingu í þessu væri mjög áhugavert. Og stundum er nefnt sem dæmi þessu, við erum allt of lélegir, talandi um um innviðaskuld, að við höfum ekki gert miklu meira í því að fara í uppbyggingu með einkaframkvæmd í gegnum tíðina eins og Hvalfjarðargöngin heppnuðust mjög vel. Það er alveg rakið fyrir tryggingafélög að koma að slíkum verkum þar sem verið er að byggja upp, auka gæði innviða. Ég tek það sem dæmi. Fleira sem við erum að fjárfesta í, eins og óskráðum fyrirtækjum eru fyrirtæki sem eru í heilbrigðisgeira, lýðheilsu og öðru slíku. Þetta eru hlutir sem skipta okkur miklu máli o, en þess utan reynum við náttúrulega að dreifa bara eins og við getum áhættunni og við þurfum að standa skil á því mjög reglulega hvernig okkar fé er ráðstafað og það sé þá sannarlega til staðar þegar á reynir.“
Ég geri þá ráð fyrir því að þið, rétt eins og lífeyrissjóðirnir, lífeyrissjóðirnir eru í raun og veru bara tryggingafélag með aðeins öðru rekstrarformi. Eru hömlur á ykkur eins og á lífeyrissjóðunum með það hvað mikið megið þið fjárfesta erlendis?
„Nei, það eru ekki hömlur, ekki beinar. Hins vegar það sem að við þurfum þá bara að huga að er að það sé jafnvægi á milli hjá okkur, þ.e.a.s. skuldbindinganna og að við séum þá í svona keimlíku ástandi og kringumstæðum eins og skuldbindingarnar okkar verða til.
Þannig um þetta litla efnahagskerfi hérna, miklar sveiflur í gjaldmiðlum og annað slíkt, væri ekkert mjög skynsamlegt af okkar hálfu þar sem að við erum að búa við íslensku krónuna.“
Já, já, til langs tíma þá segir reynslan okkur að það er mjög hentugt að vera með dálítið vel stórt hlutfall í erlendum eignum. En það er til lengri tíma. Þið þurfið að horfa til bæði lengri og skemmri tíma.
„Bæði til lengri og skemmri tíma, já, vegna þess að það er mismunandi einmitt eftir tryggingategundum hjá okkur, hversu hraður uppgjörstíminn er. Í ökutækjum, svona á lögbundnum, er uppgjörshraðinn langur vegna þess að það er einmitt líkamstjón og annað slíkt sem þarf að meta á meðan til dæmis þessi kaskótjón, þá er hraður uppgjörstími. Þannig að jú, við þurfum að taka mið af því hvað skuldbindingin okkar er til langs tíma og reikna einhvern veginn að miða ávöxtunina eða áherslurnar í því, svona tengja það því.