Þegar þessi grein birtist eru 30 dagar þar til þjóðaratkvæðagreiðslan þann 29. ágúst fer fram. Umræðan síðustu vikur hefur verið mikil og hart hefur verið tekist á enda er mikilvæg ákvörðun fram undan hjá þjóðinni.
Á nýlegri hringferð minni um landið fór ég nokkrum sinnum í heitan pott við sundlaug enda eru umræður þar oft líflegar. Heitu pottarnir okkar eru eins og pöbbarnir í Englandi eða knæpurnar í Þýskalandi en þar fara oft fram heitustu stjórnmálaumræðurnar.
Það kom mér á óvart hvað margir pottagestir voru jákvæðir og ætluðu að kjósa já í ágúst. Þetta átti við pottana í Borgarfirði og Miðfirði, á Akureyri og Egilsstöðum. Mín kenning er því sú að jákvætt fólk fari oftar í sund en aðrir. Nýleg könnun sýnir að jákvætt fólk og bjartsýnt lifir að meðaltali um 7,3 árum lengra en neikvætt og svartsýnt fólk. Hvort það eigi við já-arana eða nei-arana í komandi kosningum á Íslandi skal ósagt látið!
Í pottinum á Eskifirði spurði ég ungan mann sem býr í bænum hver hans afstaða væri til Evrópumálanna. Svar hans kom mér á óvart en lýsir skynsömum og framsýnum manni.
Hann svaraði um hæl og sagði mér að það væri að hans mati skrýtið að segja nei en bætti við að hann væri ekki endilega Evrópusinni. Það kæmi í ljós þegar samningurinn liggur fyrir.
Hann útskýrði sína afstöðu með því að segja að í haust væri ekki verið að kjósa um inngöngu í ESB. Það væri einungis kosið um það hvort það ætti að veita stjórnvöldum heimild til að ganga til viðræðna við ESB. Hann væri því ekki að taka neina áhættu með því að segja já og bætti við að hann væri ekki að skuldbinda sig neitt með því að kjósa með jáinu. Að segja nei væri að hans mati furðuleg afstaða, sérstaklega hjá ungu fólki. Það væri eins og að neita að ræða við yfirmanninn í vinnunni um launahækkun eða neita að skoða kauptilboð um íbúð eða bíl áður skrifað er undir.
Hann bætti svo við ef ESB aðild væri síðan valin það gæti það hugsanlega leitt til þess að færri krónur færu til bankans í vexti af húsnæðisláninu sínu og fleiri krónur færu í vasann hjá honum.
„Af hverju ekki að skoða þennan valkost, það gætu leynst tækifæri í honum,“ sagði hann áður en hann stakk sér í laugina.
Þessi afstaða hans kom mér skemmtilega á óvart en samkvæmt nýlegum skoðanakönnunum eru Austfirðingar fjölmennastir meðal nei-sinna eða um 78%. Á móti kemur það fram í skoðanakönnun að um 63% unga fólksins í landinu ætlar að segja já.
Þessi umræða leiddi huga minn að því hvað þessar kosningar væru mikilvægar fyrir unga fólkið í landinu sem hefur síðustu áratugi verið að sligast undan vaxtaokri bankanna og þeim ofurvöxtum sem krónan krefst af lántakendum vegna húsnæðiskaupa og framkvæmda.
Reynsla annarra ríkja sýnir að vextir og verðbólga hefur lækkað verulega strax eftir inngöngu í ESB og upptöku evru.
Samtal mitt við þennan unga mann minnti mig á orð Guðna Th. Jóhannessonar fyrrverandi forseta í huga sem sagði nýlega að mikilvægt væri að skoða málin áður en skoðun er mynduð. Skemmtilegur orðaleikur hjá okkar ágæta forseta.
Einnig komu upp í huga mínum það sem Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir sagði í frægri ræðu sinni á Skálholtshátið nýlega um kosningarnar að „við skulum því ekki þykjast vera of fín til þess að íhuga hvort slík aðild sé valkostur fyrir Ísland. Að sjálfsögðu hlýtur hún að vera það.“ Þetta er vel og skynsamlega mælt af öflugri Sjálfstæðiskonu.
Margir hafa hag af núverandi ástandi
Þeir sem hvetja til þess að sagt verði nei í kosningunum hafa mikla hagsmuni af áframhaldandi óbreyttu ástandi mála og vilja ekki sjá eða upplýsa almenning um kosti aðildar Íslands að ESB. Slagorð Áfram Ísland samtakanna þýðir í raun Áfram Gamla Ísland.
Forsvarsmenn samtaka fyrirtækja hafa lýst því yfir að atvinnulífið vilji ekki sjá breytingar og eru á móti ESB aðild. Framkvæmdastjóri Samtaka Atvinnulífsins staðfesti þetta í hlaðvarpsviðtali í síðustu viku.
Þetta er skiljanleg afstaða útflutningsfyrirtækja sem hafa flest tekið upp evru í stað krónu og taka sín lán til kaupa á skipum, fyrirtækjum og fasteignum á um 70% lægri vöxtum en almenningur í landinu. Sami almenningur fær útborgað í krónum og tekur á sig launalækkun í hverri gengisfellingu krónunnar auk okurvaxtanna sem krónan krefst.
Fasteignafélögin hafa mikinn hag af krónunni en verðtrygging hennar tryggir áhættulausa útleigu atvinnuhúsnæðis þar sem leigan hækkar sjálfkrafa með hverju verðbólgustigi.
Bankarnir og tryggingafélögin sjá að krónan er besta trygging þeirra gegn samkeppni frá erlendum fyrirtækjum sem í dag veigra sér að starfa í óstöðugu krónu-hagkerfi.
Sjávarútvegsstefna ESB er eins og hjá veiðifélagi laxveiðibænda
Útgerðarmenn þurfa ekki að hafa áhyggjur af því að erlendir aðilar komi til með að veiða í íslenskri landhelgi. Veiðireynsla síðustu 30 ára tryggir að við Íslendingar höldum öllum veiðirétti yfir fiski sem er ekki af flökkustofni.
Allir fiskar við strendur Evrópu eru flökkustofnar. Sjávarútvegsstefna ESB hefur þann einan tilgang að tryggja sjálfbærar veiðar og að veiði á flökkustofnum sem synda yfir landhelgi ríkja sé stjórnað af skynsemi.
Þessari sjávarútvegsstefnu ESB sem útgerðarmenn óttast má líkja við starfsemi veiðifélaga á Íslandi sem voru ákveðnar og settar í lög árið 1932 og hafa tryggt sjálfbærni villtra laxastofna í íslenskum veiðiám en allir laxar eru í raun „flökkufiskar“.
Tilgangur veiðifélaganna var að tryggja sjálfbærar veiðar og að veiði á löxum sem synda milli veiðisvæða landeigenda sé stjórnað af skynsemi.
Tilgangurinn með stofnun veiðifélaga bænda var einnig að sameina eigendur laxveiðiréttinda og tryggja skynsamlega nýtingu laxastofna sem gengu um alla ána á veiðisvæðum bændanna. Tekin var upp sameiginleg stjórnun laxveiðanna með vernd laxastofnanna í huga. Settar voru reglur um fjölda laxa til að koma í veg fyrir ofveiði.
Með sama hætti mun þátttaka Íslands í sjávarútvegsstefnu ESB tryggja sjálfbæra framtíð flökkustofna við Íslandsstrendur sem eru örfáir.
Aðrir fiskistofnar mun verða að öllu leyti í eigu okkar og reglur ESB munu viðhalda tekjustreymi og eignarhaldi okkar yfir fiskimiðum við Íslandsstrendur um ókomna tíð.
Aðrir vilja sjá breytingar og munu hagnast á ESB aðild
Flestir munu hafa hag af þeim breytingum sem verða þegar Ísland verður fullgildur aðili að ESB sem gerist eftir seinni atkvæðagreiðsluna að loknum samningum um inngöngu. Skoðum það nánar.
Byggingaverktakar munu fá aðgang að ódýrara fjármagni en í dag eru ofurvextir að sliga flesta verktaka í íbúðabyggingum.
Ferðaþjónustan mun njóta stöðugs gengis evrunnar en sveiflur krónunnar valda greininni tugmilljarða tjóni á hverju ári.
Fyrirtæki sem fullvinna fiskafurðir fá niðurfelldan 10% toll hjá ESB sem kemur fiskeldinu sérstaklega til góða en einnig öðrum fyrirtækjum í sjávarútvegi. Tollaniðurfelling mun væntanlega gefa þessum fyrirtækjum tugi milljarða í aukatekjur á ári.
Neytendur munu fá að njóta allt að 50% lækkunar á verði ákveðinna matvæla. Talið er að þessi lækkun muni nema allt að 200 þúsund krónum á ári fyrir hvert heimili í landinu.
Landsbyggðin mun væntanlega fá að njóta góðs af betra vegakerfi, en öll lönd sem hafa gengið í ESB hafa fengið ríflega styrki til vegabóta, gangagerðar og brúarsmíða en um 80% vegakerfis okkar uppfyllir ekki ESB öryggisreglur.
Kaupendur íbúða munu fá lán sem eru með allt að 70% lægri vöxtum sem þýðir um eina milljón á ári í lægri vaxtagreiðslur til bankanna á hvert heimili í landinu af meðalháu húsnæðisláni.
Bændur munu hagnast á aðild Íslands að ESB. Í dag óttast þeir að með niðurfellingu verndartolla muni samkeppni frá erlendum bændum knésetja íslenska bændastétt. Þetta er mikill misskilningur hjá bændum.
Tollfrjáls innflutningur á grænmeti hefur eflt þá grein verulega og fer nú hlutur innlendar framleiðslu á grænmeti vaxandi og grænmetisbændur blómstra í orðsins fyllstu merkingu! Verndartollar verka letjandi á nýsköpun og eru ekki hvatning fyrir bændur til að laga framleiðsluna að breyttum aðstæðum.
Með aðild að ESB og upptöku evru munu bændur fá tollfrjálsan aðgang að um 450 milljón manna markaði með sínar einstöku afurðir. Mjólk og önnur ferskvara mun njóta fjarlægðarverndar enda ómögulegt að flytja inn ferska mjólk sem er orðin allt að 10 daga gömul við heimkomu til landsins. Bændur munu auk þess fá um 70% lægri vexti á lánum sínum en okurvextir krónunnar eru nú að sliga bændur sem hafa fjárfest í nauðsynlegum tækjum til landbúnaðar. Fjöldi bænda hafa bent á þessa þungu vaxtabyrði sem rýrir kjör þeirra verulega.
Um helmingur útgjalda ESB er til landbúnaðar og öruggt að íslenskir bændur muni fá stuðning í formi styrkja til vöruþróunar, landgræðslu, skógræktar og landverndar sem munu vinna upp hugsanlegt tekjutap af búrekstri.
Evrópuflekinn er stöðugur
Á ferðum mínum um landið með ferðamenn hef ég útskýrt flekakenninguna sem segir að Ísland gliðni um 2 sentimetra á ári: einn sentimetra til vesturs á Ameríkuflekanum og einn sentimetra til austurs á Evrópuflekanum.
Nýlegar rannsóknir sýna að í raun er Ameríkuflekinn að færast um 2 sentimetra í vestur en Evrópuflekinn er kyrr.
Náttúran er sem sagt að segja okkur að stöðugleikinn er í Evrópu meðan ókyrrðin er í Ameríku.
Kjósum JÁ eftir mánuð!
