Ýmis kvennafélög sem skilað hafa umsögnum til Alþingis hafa ólíka sýn á frumvarp um afnám húsmæðraorlofs. Sum telja orlofið vera barn síns tíma en önnur ótímabært að afnema þessi réttindi kvenna.
Það er Vilhjálmur Árnason, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, sem er eini flutningsmaður frumvarpsins en það hefur verið lagt fram áður. Samkvæmt frumvarpinu yrðu lög um orlof húsmæðra frá árinu 1972 felld niður.
Bandalag kvenna í Reykjavík, sem stofnað var árið 1917, leggst gegn frumvarpinu. Ástæðan er sú að jafnrétti sé ekki enn þá náð.
„Undirrituð leggur áherslu á fyrir hönd Bandalags kvenna í Reykjavík að við teljum að ekki sé tímabært að leggja niður orlof húsmæðra þar sem markmiðum jafnréttislaganna er ekki náð,“ segir Vilborg Þ.K. Bergman, formaður Bandalagsins, í umsögn. „Það sýnir sig best á þeim mikla fjölda sem tók þátt á síðasta kvennafrídegi, þar var ekki að sjá að komið væri jafnrétti enda er mikill launamunur á milli kynjanna enn til staðar. Þó svo að það sé mjög falleg mynd að komið sé jafnrétti á Íslandi á milli kynjanna þá er það því miður ekki raunin.“
Þá bendir hún á að gegnið hafi verið frá ferðunum fyrir árið 2024 og ekki sé hægt að leggja þær niður án tjóns fyrir viðkomandi.
Stjórn Kvenréttindafélags Íslands telur hins vegar að rétt sé að afnema lög um orlof húsmæðra í núverandi mynd.
„Mikið vatn hefur runnið til sjávar síðan lögin voru sett og þótt enn sé langt í land að jafnrétti kynja sé náð, ekki síst með tilliti til efnahags og kaupgetu, þá er staða kvenna á vinnumarkaði sem og staða karla innan heimilanna gjörbreytt frá þeim tíma sem lögin voru sett,“ segir í umsögn sem Tatjana Latinovic formaður undirritar.
„Kvenréttindafélag íslands leggst þó gegn því að lög lík þeim sem hér um ræðir, lög sem tryggja ákveðin réttindi kvenna, séu afnumin án þess að gert sé ráð fyrir því að þeir fjármunir sem sparast með afnámi laganna verði nýttir áfram í þágu kvenna og í þágu jafnréttis kynjanna,“ segir hún. „Meginábyrgð á rekstri heimila hvílir enn á herðum kvenna og konur taka sér, mun frekar en karlar, hlé frá launuðum störfum til að sinna heimili og fjölskyldu. Þá er launamunur kynja enn staðreynd og afar hægt þokast í átt að því að sá munur hverfi. Staðreyndin er því sú að ævilaun kvenna, og þar af leiðandi lífeyrisréttindi þeirra, eru mun lægri en karla.“
Leggur félagið til að samhliða afnámi laganna verði sett lög um lífeyrisréttindi heimavinnandi fólks.
Fyrir hönd Kvenfélagasambands Íslands setur Dagmar Elín Sigurðardóttir forseti sig ekki upp á móti afnámi laganna um húsmæðraorlof.
„Húsmæður eldri kynslóða hafa getað nýtt sér þessar ferðir en eru smám saman að hætta að sækja þær sökum aldurs og heilsubrest. Óumdeilt er að í orlofsferðir fara oft konur sem ekki myndu að öðrum kosti ferðast þar sem þær sækjast eftir þeim styrk sem felst í því að fara með konum, fyrir konur úr sínu nærumhverfi,“ segir í umsögn sambandsins. „Þó svo að fullt jafnrétti hafi ekki verið náð milli kynjanna telur Kvenfélagasamband Íslands að orlofslögin sé arfur liðins tíma.“
