Danska ríkisstjórnin boðaði til fréttamannafundar í gær þar sem tilkynnt var um algjöra stefnubreytingu í varnarmálum Danmerkur. Danir eru meðlimir í NATO en hafa ekki samið beint við aðrar þjóðir um varnarmál. En nú verður breyting á miðað við það sem Mette Frederiksen, forsætisráðherra, sagði á fundinum. Hún sagði að fljótlega hefjist samningaviðræður við Bandaríkin um varnarsamstarf.

Með þessu verður opnað á að bandarískir hermenn verði staðsettir í Danmörku og stundi æfingar þar. Einnig mun þetta opna fyrir að bandarísk hergögn verði geymd í Danmörku. Ekki er þó um að ræða að Bandaríkin komi sér upp herstöð. Líklegt má telja að um svipaðan samning verði að ræða og Norðmenn hafa gert við Bandaríkin.

Frederiksen sagði að með nánara samstarfi ríkjanna muni Bandaríkin fá enn betri möguleika til að vera með herlið í Evrópu og um leið muni þetta styrkja þátttöku þeirra í öryggismálum Evrópu, þátttöku sem skipti gríðarlegu máli og gildi það einnig um öryggi Danmerkur. „Þetta getur þýtt að bandarískir hermenn verða á danskri grundu, hernaðargögn og tæki. Bæði um skamman og langan tíma,“ sagði Frederiksen.

Hún lagði áherslu á að undirbúningsviðræður hafi staðið yfir í um eitt ár við stjórn Joe Biden, Bandaríkjaforseta, og að samningaviðræðurnar tengist því ekki beint spennunni á milli Rússlands og Úkraínu. Hún sagði að framferði Rússa að undanförnu hafi þó átt þátt í að Danir vilji nú standa enn þéttar við hlið Bandaríkjanna.

Fulltrúum dönsku þingflokkanna var tilkynnt um þessi áform ríkisstjórnar á sérstökum fundi utanríkismálanefndar rétt fyrir fréttamannafundinn.

Á síðasta ári sömdu Bandaríkin og Noregur um varnarsamstarf en samkvæmt því fá Bandaríkjamenn aðgang að norskum herstöðvum og þeir geta tekið eigin búnað með til landsins án þess að Norðmenn fái nákvæmlega að vita hvaða búnað er um að ræða. Samningurinn veitir Bandaríkjamönnum einnig rúmar heimildir til hernaðarumsvifa í Noregi og hernaðaraðgerða. Eystrasaltsríkin eru með svipaða samninga við Bandaríkin.

Óhætt er að segja að þessi ákvörðun ríkisstjórnarinnar sé algjör kúvending á 70 ára gamalli stefnu Dana um að heimila ekki erlendum ríkjum að staðsetja hermenn í landinu. Ríkisstjórnin tók af allan vafa á fréttamannafundinum og sagði að ekki væri til umræðu að kjarnorkuvopn yrðu geymd í Danmörku og herskip, búin kjarnavopnum, fá heldur ekki að koma í danskar hafnir.

Samningaviðræðurnar munu ekki ná til Færeyja og Grænlands að sögn Frederiksen.